Trong nhiều năm, công nghiệp đóng tàu Việt Nam đã từng được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ một ngành công nghiệp nặng truyền thống, gắn với cơ khí, luyện kim và vận tải biển. Tuy nhiên, bước sang thập niên 2020, thế giới đang chứng kiến sự thay đổi căn bản về vị thế của ngành này. Công nghiệp đóng tàu không còn chỉ là hoạt động sản xuất tàu biển, mà đã trở thành một cấu phần chiến lược trong cạnh tranh công nghiệp, an ninh chuỗi cung ứng logistics, chuyển đổi xanh và quyền lực kinh tế biển của các quốc gia.
Với gần 3.300km bờ biển và vùng biển rộng hơn 1 triệu km², nằm trên các tuyến hàng hải quốc tế trọng yếu, nhất là các tuyến kết nối Đông Á với châu Âu, châu Phi và châu Mỹ, Việt Nam có lợi thế nổi trội để phát triển kinh tế biển và dịch vụ logistics.
Việt Nam cần sớm ban hành chiến lược đủ mạnh với các đột phá về thể chế, tài chính công nghiệp, công nghệ và nguồn nhân lực để tạo nền tảng phát triển ngành đóng tàu theo hướng hiện đại, xanh.
Từng là cái nôi của ngành đóng tàu Việt Nam, Hải Phòng đang đứng trước cơ hội phục hồi và phát triển mạnh mẽ, từ đó tạo động lực phát triển ngành cơ khí, chế tạo.
Nhu cầu đóng mới tàu xanh, thay thế đội tàu già cỗi trên thế giới đang gia tăng mạnh, mở ra dư địa phát triển lớn cho ngành đóng tàu. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế cạnh tranh, cần cơ chế, chính sách đủ mạnh về vốn, công nghệ và nhân lực.