Siết chặt quản lý việc học bổ trợ, liên kết trong nhà trường
Học liên kết, học bổ trợ, học tăng cường hay câu lạc bộ là những cụm từ thường gặp trong các trường học công lập từ nhiều năm nay. Đây là những chương trình học tập ngoài giờ chính khóa trong nhà trường nhưng đang gây ra những ý kiến trái chiều. Bên cạnh áp lực tài chính, lo ngại về chất lượng, hiệu quả của những buổi học này chưa tương xứng với học phí bỏ ra cũng là băn khoăn của nhiều phụ huynh.
Một tiết học của học sinh Trường Tiểu học Tân Phú (xã Hưng Đạo). Ảnh: Fanpage Trường Tiểu học Tân Phú
Miễn học phí nhưng tăng “phụ phí”
Năm 2025 đánh dấu nhiều “cú hích” mạnh mẽ trong giáo dục và đào tạo như Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT ngày 30-12-2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định về dạy thêm, học thêm chính thức có hiệu lực. Từ năm học 2025-2026, việc chính thức thực hiện miễn học phí cho học sinh trường công lập trên cả nước từ bậc mầm non đến hết trung học phổ thông cũng được thực hiện. Một số tỉnh, thành phố còn hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh hay miễn 100% bảo hiểm y tế cho học sinh… Có thể nói, đây đều là những dấu mốc ấn tượng thể hiện tinh thần "giáo dục là quốc sách hàng đầu", mang lại niềm vui to lớn cho những gia đình có trẻ ở độ tuổi đến trường.
Tuy nhiên, tại nhiều trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội, tiền học phí của các năm học trước theo quy định hay tiền bảo hiểm y tế đóng hằng năm chiếm tỷ lệ thấp trong chi phí giáo dục của mỗi gia đình. Chị H.L.U, phụ huynh có con đang theo học Trường Tiểu học Tân Phú (xã Hưng Đạo) gửi thư đến Báo Hànôịmới cho biết: “Năm học mới này chúng tôi rất phấn khởi vì các con được miễn học phí ở trường. Nhưng thực tế, chúng tôi lại phải đóng tiền học nhiều hơn các năm trước khi chưa được miễn học phí”. Cụ thể, theo phụ huynh này, tiền học hoạt động chính khóa ngoài giờ buổi 2 là 240.000 đồng/tháng, tăng thêm 60.000 đồng so với năm học trước. Hoạt động tiếng Anh liên kết cũng thu 120.000 đồng/tháng và phụ huynh phải ký các biên bản thỏa thuận với nhà trường.
Tương tự, anh Q.T, phường Giảng Võ gửi thông tin phản ánh đến Báo Hànôịmới đề nghị cần tạm dừng việc dạy thêm, học thêm tại Trường Tiểu học Ngọc Khánh: “Vào đầu năm học mới, nhà trường tổ chức họp phụ huynh, trong đó có nội dung ký nhận cho con học 5 môn tự nguyện. Chúng tôi nhận thấy các môn tự nguyện này không mang lại nhiều giá trị, nhưng lo sợ con cháu mình sẽ bị trù dập nên phải ngậm ngùi ký nhận”. Theo anh Q.T, việc dạy học tự nguyện như vậy là đi ngược lại chủ trương giảm tải áp lực học tập cho học sinh, làm tăng gánh nặng chi phí giáo dục của nhiều gia đình.
Có con theo học Trường Trung học cơ sở Việt Nam - Angiêri (phường Thanh Xuân), chị T.H, chia sẻ: “Từ sau khi có quy định cấm học thêm, dạy thêm trong nhà trường thì trường con tôi học lại liên kết với một trung tâm ngay bên cạnh trường để dạy thêm các môn chính (toán, ngữ văn, tiếng Anh). Vẫn là giáo viên con học ở lớp, vẫn học vào buổi 2 nhưng năm nay liên kết với trung tâm thì tiền học tăng lên gấp 3 so với những năm trước học thêm ngay tại trường. Hơn nữa, chúng tôi lo lắng trung tâm chỉ là thuê nhà dân, phòng học diện tích nhỏ, nóng bức vào mùa hè, thậm chí không an toàn nếu chẳng may có sự cố về cháy nổ”. Được biết, con chị T.H phải đóng tiền học liên kết của trường với trung tâm lên tới hơn 2 triệu đồng/tháng, số tiền không nhỏ với nhiều gia đình.
Siết chặt các kiểu học “lách luật”
Theo các quy định hiện hành, tại các nhà trường có đủ điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, buổi 1 sẽ dạy học nội dung chương trình giáo dục phổ thông, buổi 2 là các hoạt động củng cố để học sinh hoàn thành nội dung học tập, tổ chức ôn tập, phụ đạo học sinh chưa đạt yêu cầu, bồi dưỡng học sinh giỏi, tổ chức các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao, khoa học, giáo dục hướng nghiệp… Như vậy, các môn học liên kết, học bổ trợ, học tăng cường hay các mô hình câu lạc bộ hiện đang nở rộ trong nhà trường là chương trình ngoài giờ chính khóa mà phụ huynh hoàn toàn có thể không đăng ký cho con theo học.
Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều tiết học liên kết xen giữa các giờ chính khóa nên đa số phụ huynh ngại từ chối bởi sợ con bị lạc lõng với các bạn. Bên cạnh đó, nếu không học tại các câu lạc bộ thì con có thể tan sớm từ 15h15 - khi nhiều phụ huynh vẫn đang trong giờ làm việc nên không thể đến đón con được. Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Hưng Đạo Nguyễn Ngọc Nam cho biết: “Việc đăng ký học buổi 2 của phụ huynh là hoàn toàn tự nguyện, trường hợp học sinh ở lại trường sau giờ chính khóa cần có người quản lý, bảo đảm an toàn và học sinh được phát triển toàn diện nên cần có sự thỏa thuận của phụ huynh với nhà trường”.
Thực tế, việc sắp xếp thời khóa biểu cũng là vấn đề khá nan giải với nhiều trường học. Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về thực hiện học 2 buổi ngày, với học sinh tiểu học, mỗi tuần tối thiểu 9 buổi học (32 tiết/tuần), mỗi ngày không quá 7 tiết học; với học sinh trung học phổ thông tối thiểu 5 ngày/tuần, tối đa 11 buổi/tuần, mỗi ngày không quá 7 tiết. Với quy định này, nếu học sinh chỉ theo học giờ chính khóa thường sẽ tan lớp sớm. Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngọc Khánh Lê Thu Thủy cho hay: “Các môn học kỹ năng sống, STEM, tiếng Anh tăng cường đều được triển khai đến từng lớp, từng phụ huynh mỗi đầu năm học trên tinh thần tự nguyện. Gia đình nào có nhu cầu mới đăng ký cho con học”.
Mặc dù vậy, phần nhiều phụ huynh không dám từ chối vì sợ con sẽ bị trù dập, ảnh hưởng đến kết quả học tập và tương lai. Vì vậy, đã đến lúc cần siết chặt quản lý các mô hình học ngoài giờ chính khóa nhằm bảo đảm minh bạch và tự nguyện thực sự từ phía phụ huynh học sinh, tránh biến trường học thành nơi kinh doanh giáo dục, gây nên những bức xúc trong dư luận.
