Siết chuẩn xuất xứ Việt Nam để bảo vệ thương hiệu Việt

Quy định mới về xác định xuất xứ Việt Nam đặt ra yêu cầu minh bạch thông tin nguồn gốc hàng hóa, góp phần bảo vệ thương hiệu và quyền lợi người tiêu dùng.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 384/2026/NĐ-CP ngày 9/10/2026 quy định việc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Văn bản có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, tạo khuôn khổ pháp lý cụ thể hơn cho việc xác định nguồn gốc hàng hóa trên thị trường nội địa.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngày càng mở rộng, một sản phẩm có thể được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu, trải qua nhiều công đoạn gia công, lắp ráp tại các quốc gia khác nhau trước khi đưa ra thị trường. Vì vậy, việc xác định xuất xứ không đơn thuần dựa trên địa điểm thực hiện công đoạn cuối cùng, mà phải căn cứ vào những tiêu chí pháp lý tương ứng.

Làm rõ căn cứ xác định xuất xứ

Nghị định quy định nguyên tắc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa có xuất xứ thuần túy hoặc được sản xuất toàn bộ tại Việt Nam và hàng hóa có xuất xứ không thuần túy.

Đối với hàng hóa không có xuất xứ thuần túy, việc xác định xuất xứ phải dựa trên các tiêu chí phù hợp với quy định, thay vì chỉ căn cứ vào việc hàng hóa đã được đóng gói, dán nhãn hoặc thực hiện một số công đoạn đơn giản tại Việt Nam.

Đây là điểm quan trọng đối với doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu trong sản xuất. Việc một sản phẩm được hoàn thiện tại Việt Nam không đương nhiên đồng nghĩa sản phẩm đó đáp ứng đầy đủ điều kiện để xác định có xuất xứ Việt Nam.

Doanh nghiệp cần rà soát quy trình sản xuất, nguồn nguyên liệu, công đoạn gia công, chế biến và hồ sơ chứng minh xuất xứ để bảo đảm thông tin công bố phù hợp với thực tế.

Minh bạch nguồn gốc, giảm rủi ro pháp lý

Thông tin về xuất xứ có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng, uy tín thương hiệu và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Khi sản phẩm được giới thiệu có xuất xứ Việt Nam, doanh nghiệp phải có cơ sở chứng minh thông tin đó. Việc sử dụng thông tin xuất xứ không chính xác có thể gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và làm phát sinh trách nhiệm pháp lý theo các quy định liên quan.

Đối với doanh nghiệp sản xuất theo chuỗi, yêu cầu này đòi hỏi việc quản lý hồ sơ nguyên vật liệu, chứng từ mua bán và quy trình sản xuất phải được thực hiện chặt chẽ hơn.

Các doanh nghiệp gia công, lắp ráp, sản xuất hàng tiêu dùng, điện tử, cơ khí và thực phẩm là những nhóm cần đặc biệt chú ý đến việc xác định xuất xứ phù hợp với đặc điểm sản phẩm.

Ở góc độ thị trường, quy định rõ ràng về xuất xứ cũng góp phần bảo vệ những doanh nghiệp đầu tư thực chất vào sản xuất trong nước, hạn chế cạnh tranh không lành mạnh từ việc sử dụng thông tin nguồn gốc gây nhầm lẫn.

Từ nay đến ngày 1/1/2027, doanh nghiệp có thời gian rà soát hệ thống hồ sơ, quy trình sản xuất và cách thể hiện thông tin xuất xứ trên sản phẩm.

Cần lưu ý, Nghị định số 384/2026/NĐ-CP điều chỉnh việc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Đối với hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện các quy định về xuất xứ tương ứng với thị trường nhập khẩu và các hiệp định thương mại có liên quan.

Việc chuẩn hóa thông tin xuất xứ không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý mà còn góp phần nâng cao niềm tin của người tiêu dùng, bảo vệ thương hiệu và thúc đẩy môi trường cạnh tranh minh bạch.