Sớm đưa vào sử dụng hàng chục nghìn mét vuông nhà kinh doanh dịch vụ bị bỏ hoang

Loạt bài “Sớm đưa vào sử dụng hàng chục nghìn mét vuông nhà kinh doanh dịch vụ bị bỏ hoang” của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội sẽ đi sâu phân tích thực trạng, nguyên nhân tồn tại, đề xuất giải pháp, nhằm góp tiếng nói để sớm đưa những khu đất, công trình này sử dụng hiệu quả, đúng mục đích; biến những diện tích đã hoang hóa nhiều năm thành không gian tiện ích. Đây cũng là một nỗ lực để hiện thực hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

Bài 1: Những khối nhà “vô hồn”

Giữa một Thủ đô “tấc đất tấc vàng”, nơi mỗi mét vuông mặt bằng kinh doanh đều có thể tạo ra giá trị lớn, một nghịch lý đang tồn tại ở nhiều khu nhà tái định cư là hàng chục nghìn mét vuông diện tích kinh doanh lại bị bỏ hoang, xuống cấp kéo dài trong nhiều năm như những “vết sẹo” loang lổ trong diện mạo đô thị. Khung cảnh đối lập giữa những tòa nhà cao tầng và các ki ốt “cửa đóng then cài” rêu phong, nhếch nhác không chỉ gây mất mỹ quan mà còn cho thấy sự lãng phí tài sản công kéo dài.

Diện tích kinh doanh dịch vụ tại tòa nhà N02 Khu tái định cư Dịch Vọng bỏ hoang nhiều năm. Ảnh: Hoàng Hà

Những “vết sẹo” đô thị

Theo ghi nhận của phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại nhiều khu tái định cư trên địa bàn Hà Nội như: Đền Lừ, N2 Trung Hòa - Nhân Chính, Dịch Vọng, Phú Thượng, Đồng Tầu, Cầu Diễn, Nam Trung Yên…, tình trạng diện tích kinh doanh dịch vụ bị bỏ trống đã diễn ra trong nhiều năm. Do lâu ngày không sử dụng, đa phần những khu vực này đều xuống cấp nghiêm trọng, nhiều diện tích lún nứt, ẩm mốc, biến thành những khối nhà hoang hóa, trong khi người dân sinh sống tại đây lại thiếu hạ tầng thiết yếu như: Chợ, không gian công cộng, phòng sinh hoạt cộng đồng...

Chỉ cần dạo qua các khu tái định cư, không khó để bắt gặp hình ảnh nhiều dãy ki ốt đóng cửa im lìm ngày qua ngày. Nhiều nơi sơn tường bong tróc, loang lổ vì thấm nước. Cửa kính vỡ, cửa sắt hoen gỉ hoặc hư hỏng. Một số khu vực bị biến thành nơi tập kết rác thải. Không gian bên trong tối tăm, ẩm thấp.

Tại các tòa A1, A2, A3, A4 và A5 Khu tái định cư Đền Lừ (phường Tương Mai), phần dầm bê tông và trần hành lang khu vực kinh doanh dịch vụ xuất hiện nhiều vết nứt, thấm nước, ố màu. Một số vị trí, cây cỏ dại mọc tràn từ ban công các tầng trên xuống mái hiên tầng 1 khiến khung cảnh trở nên hoang tàn. Theo thống kê của Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội, Khu tái định cư Đền Lừ có 8.980,79m² nhà kinh doanh dịch vụ tại 11 tòa, nhưng đến nay mới cho thuê được 3.242,04m². Diện tích còn lại bị bỏ trống trong nhiều năm. Trong đó, 100% diện tích tầng 1 của 5 tòa gồm G, A1, A3, A4, A5 đang không có người thuê. Nhiều vị trí xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí lún nứt.

Tình trạng để hoang lâu ngày khiến các gian hàng tầng 1 ở các nhà N13, N14, N16, N02, N05 Khu tái định cư Dịch Vọng (phường Cầu Giấy) trở thành những khối bê tông “vô hồn”. Tại các góc khuất hoặc diện tích trống, rác thải sinh hoạt và vật liệu xây dựng vụn vỡ chất đống. Mặt sàn bê tông nhiều nơi bị phủ một lớp rêu xanh trơn trượt do ẩm ướt và thiếu ánh sáng mặt trời. Một số góc còn được dùng để treo móc quần áo hoặc tập kết đồ đạc cá nhân của cư dân.

Tương tự, tại một số tòa như B3, B5 (Khu tái định cư Cầu Diễn, phường Phú Diễn) với diện tích khoảng 210m²; tòa G9 Xuân Đỉnh (phường Xuân Đỉnh) rộng trên 880m²; các tòa N1, N9, N10 (Khu tái định cư Đồng Tầu)… toàn bộ diện tích kinh doanh dịch vụ chưa được đấu giá, đang bỏ trống hoặc bị chiếm dụng làm nơi chứa đồ cũ, tập kết vật liệu, thậm chí trở thành điểm đổ rác. Cỏ dại mọc xen kẽ, rác thải sinh hoạt bị vứt bừa bãi, gây mất vệ sinh và ô nhiễm môi trường.

Ngậm ngùi nhìn tài sản công xuống cấp

Theo thiết kế, tầng 1 tại các khu nhà tái định cư được quy hoạch làm không gian kinh doanh dịch vụ nhằm bảo đảm tiện ích thiết yếu cho cư dân. Tuy nhiên, theo báo cáo của Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội, tính đến ngày 1-4-2026, đơn vị này đang quản lý 100 tòa nhà chung cư tái định cư với tổng diện tích kinh doanh dịch vụ là 51.651,53m². Trong đó, số diện tích đã cho thuê, cho mượn là 27.718,87m². Hiện vẫn còn hơn 24.000m² chưa cho thuê đang bị bỏ trống, gây lãng phí, trong đó có 368,30m² bị chiếm dụng. Nhiều người dân cho rằng, việc bỏ trống diện tích kinh doanh dịch vụ không chỉ gây lãng phí, mất mỹ quan đô thị mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của cư dân.

Chia sẻ với phóng viên, bà Đinh Đức Hạnh, cư dân Khu tái định cư Đền Lừ cho biết, cả khu tái định cư có 11 tòa nhà thì 5 tòa có diện tích kinh doanh dịch vụ bỏ trống. 6 tòa còn lại chỗ thì cho thuê được, chỗ để hoang khiến hàng nghìn mét vuông nhà bị lãng phí. "Việc mua sắm bất tiện hơn cho người dân khi trước đây các vật dụng cần thiết ở ngay tầng 1 thì nay phải đi xa cả ki lô mét. Đáng tiếc hơn là khu tái định cư Đền Lừ đều nằm trên trục đường Đền Lừ, vị trí dễ kinh doanh, buôn bán, luôn tấp nập người qua lại”, bà Hạnh nói.

Còn chị Nguyễn Vân Anh, cư dân tòa N02 Khu tái định cư Dịch Vọng (phường Cầu Giấy) cho biết: “Khu vực này có mật độ dân cư cao, nhu cầu mua sắm lớn. Tuy nhiên, tại tòa N02, 664,5m² diện tích kinh doanh dịch vụ lại đóng cửa nhiều năm, tôi thấy vô cùng lãng phí”.

Cùng chung ý kiến, bà Phan Thị Thanh Nga, cư dân tòa N3B, Khu đô thị N2 Trung Hòa - Nhân Chính bày tỏ, diện tích kinh doanh dịch vụ tầng 1 của tòa nhà (203,75m²) bị bỏ hoang trong thời gian dài, không được cải tạo, sửa chữa kịp thời nên ngày càng xuống cấp. Người dân mong muốn thành phố sớm tổ chức đấu giá để đưa vào sử dụng, tránh lãng phí và cải thiện diện mạo tòa nhà.

Sự lãng phí này không chỉ được đo bằng số tiền ngân sách thất thu mỗi năm mà còn là sự lãng phí về cơ hội phát triển. Khi tầng 1 vốn là bộ mặt của tòa nhà lại bị bỏ hoang, toàn bộ không gian xung quanh cũng trở nên nhếch nhác, thiếu sức sống. Điều này đi ngược với tinh thần của Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ, hiện đại và lấy hạnh phúc của người dân làm thước đo.

(Còn nữa)

Thu Hằng - Vũ Dung