Sông băng Thụy Sĩ mất hơn 5% lượng băng sau năm nắng nóng kỷ lục

Các sông băng ở Thụy Sĩ đang thu hẹp với tốc độ đáng báo động sau một năm thời tiết cực đoan. Báo cáo mới nhất của Mạng lưới Giám sát Sông băng Thụy Sĩ (GLAMOS) và Ủy ban Quan sát Băng quyển Thụy Sĩ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Sĩ cho thấy tổng lượng băng tại quốc gia này đã giảm hơn 5% trong năm 2026.

Mặt trước của sông băng Morteratsch ở đông nam Thụy Sĩ đang bị ảnh hưởng bởi luồng không khí và nước ấm (Ảnh: BBC) 

Kết quả trên cho thấy quá trình tan chảy của các sông băng đang diễn ra ngày càng nhanh, trong bối cảnh những năm có điều kiện thời tiết cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn.

Theo báo cáo, chỉ trong vòng 5 năm qua, các sông băng Thụy Sĩ đã mất gần 1/5 lượng băng. Diễn biến này không chỉ làm thay đổi cảnh quan dãy Alps mà còn làm dấy lên những lo ngại về nguồn cung cấp nước trong tương lai cũng như khả năng tồn tại lâu dài của các vùng băng ở châu Âu.

Matthias Huss, Giám đốc GLAMOS, nhận định con người đang bước vào một "thế giới mới", trong đó sự thu hẹp của các sông băng dần trở thành một thực tế thường xuyên. Theo ông Huss, sự kết hợp giữa một mùa đông có lượng tuyết thấp bất thường và nhiệt độ mùa hè ở mức kỷ lục đã tạo ra hiện tượng tan băng "khổng lồ" trong năm nay.

Một trong những trường hợp đáng chú ý nhất là sông băng Aletsch, sông băng lớn nhất Thụy Sĩ. Trong năm 2026, Aletsch ghi nhận mức tan chảy lớn nhất từng được quan sát. Trong khi đó, sông băng Tsanfleuron mất hơn 4 mét độ dày trung bình. Huss cho biết mức độ suy giảm này từng là điều khó có thể tưởng tượng chỉ vài năm trước.

Tổng cộng, các nhà khoa học ước tính lượng nước tương đương khoảng 2,2 nghìn tỷ lít đã biến mất khỏi các sông băng Thụy Sĩ chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 9. Con số này tương đương hơn bốn lần lượng nước uống mà các hộ gia đình Thụy Sĩ tiêu thụ trong cả một năm.

Sự tan chảy mạnh của băng cũng tạo ra một tác động tạm thời có lợi: lượng nước từ sông băng góp phần bổ sung nguồn nước trong những tháng mùa hè, qua đó giúp giảm phần nào tình trạng thiếu nước.

Tuy nhiên, lợi ích này không thể kéo dài vô hạn.

Khi diện tích băng tiếp tục thu hẹp, các sông băng ngày càng nhỏ đi và lượng nước mà chúng có thể cung cấp trong mùa hè cũng giảm theo. Điều đó đồng nghĩa với việc nguồn nước từng được xem như một "kho dự trữ" tự nhiên của vùng núi Alps có thể ngày càng suy yếu.

Huss cho biết tốc độ tan băng trong năm 2026 dù rất nghiêm trọng nhưng vẫn chưa vượt qua mức kỷ lục được ghi nhận vào năm 2022. Năm đó, những đám mây bụi từ Bắc Phi phủ lên lớp tuyết tại dãy Alps, khiến bề mặt tuyết hấp thụ nhiều nhiệt hơn và thúc đẩy quá trình tan chảy.

Dù vậy, điều khiến các nhà khoa học đặc biệt lo ngại là những năm tan băng cực đoan không còn xuất hiện như những hiện tượng hiếm gặp. "Chúng ta đang chứng kiến những năm có thời tiết cực đoan gần như mỗi năm và đây thực sự là một tình huống đáng lo ngại", Huss nói.

Đối với ông, những thay đổi trên các sông băng không chỉ được thể hiện qua những con số trong báo cáo khoa học. Chúng còn hiện hữu rõ ràng trong cảnh quan dãy Alps. "Chúng tôi không ngạc nhiên vì biết các sông băng đang tan chảy nhanh như thế nào, nhưng khi nhìn thấy màu sắc của những ngọn núi không còn tuyết, chỉ còn lại những tảng đá", Huss chia sẻ. "Điều đó khiến tôi buồn."

Những khoảng trống ngày càng lớn trên các sườn núi từng được phủ băng đang trở thành dấu hiệu trực quan về sự thay đổi của khí hậu. Với tốc độ suy giảm hiện nay, câu hỏi không còn chỉ là các sông băng sẽ tan chảy bao nhiêu trong một mùa hè, mà còn là chúng sẽ tồn tại được bao lâu trong một thế giới ngày càng nóng lên.