Su-30MKI: Vì sao Ấn Độ biến tiêm kích Nga thành một phiên bản riêng?

Khi Ấn Độ quyết định mua Su-30, New Delhi không muốn chỉ tiếp nhận một mẫu tiêm kích có sẵn trong danh mục xuất khẩu của Nga.

Yêu cầu của Không quân Ấn Độ là xây dựng một máy bay phù hợp với nhu cầu riêng, đồng thời tạo điều kiện để nước này từng bước làm chủ việc sản xuất, bảo dưỡng và nâng cấp. Chính từ đó hình thành Su-30MKI, trong đó "I" đại diện cho India.

Điểm đặc biệt của chương trình là Su-30MKI được phát triển chung giữa Sukhoi của Nga và Hindustan Aeronautics Limited (HAL) của Ấn Độ.

Bộ Quốc phòng Ấn Độ xác nhận máy bay được bổ sung nhiều thay đổi để nâng cao năng lực tác chiến và phù hợp với yêu cầu của Không quân Ấn Độ.

Chương trình cũng đi kèm chuyển giao công nghệ và sản xuất theo giấy phép tại Ấn Độ.

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất là 2 cánh mũi canard phía trước cánh chính. Su-30MKI cũng sử dụng động cơ AL-31FP với vòi phun điều khiển vector lực đẩy.

Sự kết hợp này tạo nên khả năng kiểm soát máy bay ở góc tấn lớn và trở thành một trong những đặc điểm nổi tiếng nhất của Su-30MKI.

Nhưng thay đổi quan trọng hơn nằm bên trong. Su-30MKI sử dụng radar N011M Bars, thuộc loại PESA, cùng một tổ hợp điện tử có nguồn gốc từ nhiều quốc gia.

Tài liệu của Bộ Quốc phòng Ấn Độ cho biết máy bay tích hợp hệ thống của Ấn Độ cùng các phân hệ của Pháp và Israel bên cạnh thiết bị Nga.

Cách tiếp cận này tạo ra một bài toán kỹ thuật rất phức tạp. Các hệ thống được thiết kế theo những tiêu chuẩn và kiến trúc khác nhau phải hoạt động cùng nhau trên một máy bay.

Ấn Độ vì thế phát triển nhiều thành phần điện tử riêng, trong đó có máy tính nhiệm vụ, máy tính radar và hệ thống cảnh báo radar Tarang.

Việc sản xuất cũng dần được nội địa hóa. HAL không chỉ lắp ráp máy bay từ các bộ linh kiện nhập khẩu mà từng bước tăng tỷ lệ chế tạo trong nước.

Điều này giúp Ấn Độ xây dựng năng lực công nghiệp, kỹ thuật và bảo dưỡng đối với một hệ thống vũ khí phức tạp.

Đổi lại, Su-30MKI trở thành một chương trình phức tạp hơn nhiều so với việc mua một mẫu máy bay hoàn chỉnh. Việc tích hợp thiết bị từ nhiều nguồn làm tăng yêu cầu về phần mềm, kiểm thử, bảo dưỡng và quản lý vòng đời.

Chính vì vậy, Su-30MKI có thể được xem là một phiên bản Su-30 mang "DNA" Ấn Độ rất rõ.

Nga cung cấp nền tảng khí động học và nhiều công nghệ cốt lõi, trong khi Ấn Độ từng bước bổ sung hệ thống điện tử, năng lực sản xuất và vũ khí của riêng mình.

Điều đáng chú ý là chương trình này không dừng ở việc tạo ra một phiên bản riêng. Su-30MKI sau đó trở thành nền tảng để Ấn Độ tiếp tục hiện đại hóa, với mục tiêu duy trì dòng máy bay này trong biên chế thêm nhiều thập niên.