Sửa 10 luật về lĩnh vực nông nghiệp, môi trường: Tăng cường hậu kiểm và quản lý rủi ro

* Quản lý, điều tiết năng lực sản xuất chăn nuôi trên cơ sở dữ liệu, dự báo và cân đối cung - cầu

Các đại biểu Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai tham dự phiên họp chiều 12-8. Ảnh: CTV

Tại phiên thảo luận, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cải cách của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong xây dựng, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật. Dự thảo đã cắt giảm khá mạnh thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp và từng bước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng thủ tục sang quản lý dựa trên tiêu chuẩn và trách nhiệm của doanh nghiệp.

Để tiếp tục hoàn thiện phương thức quản lý trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị bổ sung trong luật nguyên tắc quản lý, điều tiết năng lực sản xuất chăn nuôi trên cơ sở dữ liệu, dự báo và cân đối cung - cầu, giao Chính phủ quy định cụ thể theo 3 cấp độ: bình thường thì theo dõi, dự báo và công khai dữ liệu để thị trường tự điều tiết; khi vượt ngưỡng cảnh báo thì có biện pháp kiểm soát tăng công suất, mở rộng hoặc xây mới cơ sở quy mô rất lớn, điều chỉnh đàn giống; trường hợp mất cân đối nghiêm trọng mới áp dụng chỉ tiêu hoặc hạn ngạch có thời hạn, với phạm vi, điều kiện và căn cứ áp dụng rõ ràng.

Theo đại biểu, kinh nghiệm của các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan cũng tương tự với cách làm trên. Cùng với vấn đề quản lý tổng đàn cũng cần gắn với quy hoạch đất, sử dụng đất cho chăn nuôi công nghệ cao, đề nghị Chính phủ rà soát để có quỹ đất phù hợp, trước mắt cho phép sử dụng hết số diện tích đất để chăn nuôi công nghệ cao, tập trung đã được đăng ký hoặc có chủ trương thực hiện dự án. Ngoài ra cần quan tâm quản lý theo không gian vùng, miền, để bảo đảm cân đối khu vực chăn nuôi, tận dụng các vùng có quỹ đất rộng, phù hợp chăn nuôi quy mô lớn như khu vực Tây Nguyên, Tây Nam Bộ.

“Như vậy sẽ tránh hành chính hóa sản xuất nhưng nhà nước vẫn có công cụ điều tiết từ sớm, thay vì khi dư thừa mới xử lý hậu quả” - đại biểu An cho hay.

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại phiên họp. Ảnh: CTV

Về nội dung cấp, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi, đại biểu đề nghị tiếp tục thực hiện nguyên tắc: một điều kiện đã được đánh giá đạt yêu cầu thì không đánh giá lại. Cụ thể, cơ sở đã được chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi, khi sản xuất thức ăn thủy sản và ngược lại thì các điều kiện tương đồng không phải đánh giá lại; cơ sở đã đạt GMP sản xuất thuốc thú y thì chỉ đánh giá những điều kiện đặc thù của sản xuất thức ăn chăn nuôi mà GMP chưa bao phủ.

Đối với cơ sở đã áp dụng GMP, HACCP, FAMI-QS hoặc hệ thống tương đương, đề nghị miễn hoặc đơn giản hóa việc đánh giá đối với những điều kiện đã được chứng nhận, chuyển trọng tâm sang hậu kiểm và quản lý rủi ro.

Báo cáo tiếp thu của bộ cũng đã đề cập việc pháp luật có cơ chế thừa nhận lẫn nhau, thừa nhận đơn phương kết quả đánh giá sự phù hợp. Vì vậy, đề nghị thể hiện nguyên tắc này ngay tại Điều 38, Điều 39 và giao Chính phủ quy định chi tiết, thay vì để doanh nghiệp tiếp tục thực hiện nhiều lần việc đánh giá cùng một điều kiện.

Thảo luận nội dung về mật độ chăn nuôi tại Điều 53 Luật Chăn nuôi, đại biểu Trịnh Xuân An không đề nghị bỏ tiêu chí diện tích, mà đề nghị sửa Điều 53 theo hướng quản lý mật độ gắn với sức chịu tải thực tế; trong đó diện tích đất là một tiêu chí, đồng thời xem xét tổng quy mô đàn, công nghệ chuồng trại, năng lực xử lý chất thải, phát thải, an toàn sinh học, khoảng cách an toàn và sức chịu tải môi trường. Luật quy định nguyên tắc, giao Chính phủ hoặc Bộ trưởng quy định phương pháp tính cụ thể để vừa quản lý chặt chẽ, vừa mở đường cho mô hình chăn nuôi công nghệ cao.

Đại biểu đề nghị bổ sung ngay trong Luật Thú y nguyên tắc công nhận, thừa nhận hoặc tham chiếu kết quả đánh giá, kiểm nghiệm, khảo nghiệm của cơ quan quản lý hoặc tổ chức đánh giá có năng lực của nước ngoài đối với thuốc thú y, vaccine đã được cấp phép lưu hành; giao Chính phủ hoặc Bộ trưởng quy định tiêu chí quốc gia, cơ quan được thừa nhận, phạm vi công nhận và những trường hợp vẫn phải đánh giá, khảo nghiệm bổ sung tại Việt Nam. Như vậy vừa rút ngắn thời gian tiếp cận thuốc, vaccine mới, giảm chi phí cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý và an toàn dịch bệnh.

* Hoạt động tác động vào thời tiết nên quản lý theo mức độ rủi ro

Đại biểu Nguyễn Công Long (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại phiên họp. Ảnh: CTV

Góp ý về lĩnh vực tài nguyên nước, khí tượng thủy văn, đại biểu Đặng Anh Tuấn (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) cho rằng, đối với lĩnh vực tài nguyên nước và khí tượng thủy văn, việc đơn giản hóa thủ tục cần được đặt trong yêu cầu cao hơn về an ninh nguồn nước, an toàn tính mạng, tài sản, phòng, chống thiên tai, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường. Đây là các lĩnh vực có tính liên vùng, liên tỉnh, thậm chí xuyên biên giới; hệ quả của một quyết định không phù hợp có thể không chỉ dừng ở chủ thể thực hiện thủ tục mà tác động trực tiếp đến cộng đồng dân cư và các địa phương ở hạ du hoặc khu vực lân cận.

Đại biểu Đặng Anh Tuấn (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại phiên họp. Ảnh: CTV

Đại biểu đề nghị phải bảo đảm cơ chế kiểm soát đối với hoạt động chuyển nước lưu vực sông và tác động vào thời tiết, nhất là các hoạt động có phạm vi ảnh hưởng liên tỉnh, liên vùng. Bên cạnh đó, việc vận hành liên hồ chứa theo thời gian thực cần quy định rõ việc sử dụng thống nhất dữ liệu khí tượng thủy văn, tài nguyên nước và dữ liệu vận hành hồ.

“Hoạt động tác động vào thời tiết nên quản lý theo mức độ rủi ro; không nên chuyển toàn bộ từ cơ chế thẩm định, phê duyệt sang thông báo, đặc biệt đối với trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng lớn” - đại biểu Tuấn cho hay.

Góp ý về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tài nguyên nước, đại biểu đề nghị, việc sửa đổi Điều 37 và Điều 38 của Luật Tài nguyên nước nhằm tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình tổ chức thực hiện. Đồng thời bổ sung rõ nguyên tắc: Không làm ảnh hưởng đến khả năng bảo đảm an ninh nguồn nước, cấp nước sinh hoạt, dòng chảy tối thiểu và nhu cầu sử dụng nước thiết yếu của lưu vực bị chuyển nước, đặc biệt trong thời kỳ hạn hán, thiếu nước.

Quy định rõ trách nhiệm lấy ý kiến các địa phương có liên quan, tổ chức lưu vực sông và cơ quan chuyên môn trước khi thực hiện; đồng thời có cơ chế điều chỉnh, giảm hoặc tạm dừng lượng nước chuyển khi nguồn nước không còn đáp ứng yêu cầu. Quy định rõ hơn trách nhiệm phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, chính quyền địa phương và các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa, tránh chồng chéo hoặc khoảng trống trách nhiệm khi xảy ra tình huống lũ, hạn hán hoặc thiếu nước.

Bên cạnh đó, cần bổ sung cơ chế xử lý trong các tình huống bất thường, như dự báo mưa lũ thay đổi nhanh, hạn hán nghiêm trọng, xâm nhập mặn, sự cố công trình hoặc khi số liệu giữa các hệ thống quan trắc có sự khác biệt. Trong những trường hợp này phải xác định rõ thẩm quyền quyết định, thứ tự ưu tiên cấp nước và trách nhiệm của người ra quyết định vận hành. Đề nghị làm rõ nội hàm “duy trì dòng chảy”, nhất là yêu cầu bảo đảm dòng chảy tối thiểu và chế độ dòng chảy cần thiết ở hạ du sau khi thực hiện chuyển nước.

Liên quan đến Luật Khí tượng thủy văn, đại biểu Tuấn cơ bản thống nhất với mục tiêu đơn giản hóa thủ tục đối với hoạt động tác động vào thời tiết, nhưng cần bảo đảm việc đơn giản hóa không làm giảm yêu cầu kiểm soát an toàn và phòng ngừa rủi ro. Việc chuyển từ cơ chế phê duyệt kế hoạch sang thông báo kế hoạch cần xem xét tính an toàn, vì tác động vào thời tiết là hoạt động có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng, sản xuất, môi trường và phòng, chống thiên tai.

Ngoài ra, luật làm rõ khái niệm “khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp” vì đây là căn cứ để xác định phạm vi lấy ý kiến cộng đồng và thẩm quyền quản lý, tránh cách hiểu khác nhau giữa các địa phương. Đồng thời cần quy định thời hạn tối thiểu phải thông báo trước khi thực hiện để cơ quan quản lý có đủ thời gian xem xét, phối hợp và cảnh báo khi phát hiện nguy cơ mất an toàn.

Trước đó, sáng 12-8, Quốc hội thảo luận các nội dung về: Chủ trương đầu tư Dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; việc thành lập thành phố Quảng Ninh; Việc thành lập thành phố Bắc Ninh.