Sửa Luật Bảo vệ môi trường: Hoàn thiện thể chế cho mục tiêu tăng trưởng xanh

Chiều 17/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Tham dự cuộc họp có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cùng đại diện các bộ, ngành liên quan.

Toàn cảnh phiên họp.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết, dự thảo Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối mới của Đảng về bảo vệ môi trường, đặc biệt là các định hướng được xác định trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương liên quan đến ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quá trình sửa đổi cũng được thực hiện trên cơ sở tổng kết việc thi hành Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, kế thừa các kết quả giám sát tối cao của Quốc hội đối với lĩnh vực môi trường, đồng thời tiếp tục phát huy những chính sách đột phá đã được thực tiễn kiểm nghiệm hiệu quả trong thời gian qua.

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Luật là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm gắn với cơ chế kiểm soát rủi ro, qua đó giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Dự thảo cũng đề xuất cắt giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh không còn phù hợp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về môi trường; đồng thời chuyển từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang quản trị môi trường hiện đại dựa trên dữ liệu số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Định hướng này được đánh giá phù hợp với yêu cầu xây dựng nền hành chính kiến tạo, phục vụ, đồng thời góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế để huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản lý chất lượng môi trường, tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo và công khai thông tin môi trường, nhất là đối với chất lượng không khí và nguồn nước - những vấn đề đang tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế tuần hoàn và thị trường carbon

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho rằng sau hơn 5 năm triển khai, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã tạo nhiều chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ môi trường, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân và giảm đáng kể các hành vi vi phạm.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường - Ảnh: VGP/Gia Huy

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ nhiều thách thức lớn vẫn đang đặt ra. Trong đó, các điểm nóng về môi trường tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp chưa được xử lý triệt để; tình trạng ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước tại các đô thị lớn diễn biến phức tạp; công tác quản lý chất thải, xử lý nước thải và phân loại rác tại nguồn còn nhiều bất cập.

Theo Phó Thủ tướng, đây là những vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp căn cơ về thể chế thay vì chỉ xử lý tình huống trước mắt.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong xây dựng chính sách môi trường, Phó Thủ tướng đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung các quy định thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải; xây dựng hành lang pháp lý cho sự hình thành và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam; đồng thời hoàn thiện cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) trong thu hồi, tái chế sản phẩm sau sử dụng.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu gắn công tác bảo vệ môi trường với bảo đảm an ninh nguồn nước, an ninh lương thực và thích ứng với biến đổi khí hậu, coi đây là những yêu cầu chiến lược trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

"Dự thảo Luật phải tạo được hành lang pháp lý thông thoáng cho phát triển nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường, không để môi trường trở thành lực cản đối với tăng trưởng, đồng thời cũng không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học và các đối tượng chịu tác động để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật; đồng thời chuẩn bị đồng bộ các nghị định, thông tư hướng dẫn nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi Luật được ban hành.