Sức sống mới ở bản người Dao ở Tiến Lâm

Hệ thống hạ tầng giao thông nông thôn tại xóm Tiến Lâm được Nhà nước quan tâm đầu tư, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.

Chuyển mình từ tư duy sản xuất

Dẫn chúng tôi vào xóm Tiến Lâm trên con đường bê tông kiên cố, vừa đi ông Phùng Sinh Anh - Bí thư chi bộ vừa giới thiệu những vườn cây ăn quả sai trĩu cành, ruộng mía, ngô phủ xanh khắp nơi. Đây là những mô hình kinh tế giúp cho người Dao xóm Tiến Lâm nâng cao thu nhập, từng bước giảm nghèo bền vững trong những năm qua.

Ông Sinh Anh chia sẻ: “Tiến Lâm đã từng là xóm thuộc diện khó khăn của huyện Cao Phong (trước khi sáp nhập). Từ các chính sách của Đảng và Nhà nước, thời gian qua, hệ thống kết cấu hạ tầng nông thôn như: điện, đường giao thông nông thôn, trường học, trạm y tế của Tiến Lâm đã được đầu tư xây dựng đồng bộ, tạo điều kiện cho người dân được thụ hưởng các chế độ, chính sách của Nhà nước, yên tâm thi đua lao động sản xuất, xóa đói giảm nghèo”.

Sáng tạo và đổi mới tư duy trong sản xuất, người dân xóm Tiến Lâm đã tận dụng các điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng để phát triển các mô hình kinh tế phù hợp. Theo đó, trên địa bàn xóm hiện duy trì trên 10 ha cây ăn quả có múi trong thời kỳ kinh doanh, trong đó các giống cây chủ lực như cam canh, cam lòng vàng, cam V2 cho hiệu quả kinh tế cao.

Nhiều hộ dân trên địa bàn đã tận dụng các nguồn vốn vay để đầu tư xây dựng hệ thống chuồng nuôi khép kín phát triển các mô hình chăn nuôi quy mô lớn theo hướng sản xuất tập trung và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Các mô hình kinh doanh dịch vụ, buôn bán nhỏ, lẻ đã được triển khai đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân trên địa bàn.

Các chính sách dân tộc đã thực sự trở thành đòn bẩy quan trọng, thắp lên niềm tin và động lực vươn lên cho bà con. Các công trình hạ tầng thiết yếu cơ bản được đầu tư xây dựng, đảm bảo phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân. Theo đó, các công trình điện, đường, trường, trạm... đã được quan tâm đầu tư xây dựng theo các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. 100% hộ dân được sử dụng điện lưới, nước sinh hoạt hợp vệ sinh.

Từ đó đã tạo điều kiện thuận lợi để Nhân dân phát triển, mở rộng quy mô sản xuất, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống gia đình. Đến nay, thu nhập bình quân người dân xóm Tiến Lâm ước đạt trên 40 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn dưới 5%. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được giữ vững.

Cấp ủy chi bộ xóm Tiến Lâm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước đến người dân.

Không chỉ dừng lại ở mô hình kinh tế nông nghiệp truyền thống, hơn 10 gia đình tại xóm Tiến Lâm đã chọn làm nghề bốc thuốc nam theo bài thuốc gia truyền của dân tộc Dao. Với kho tàng kiến thức tích lũy qua nhiều thế hệ, các thầy thuốc tại đây có thể chữa trị hiệu quả các bệnh lý phổ biến như đau xương khớp, viêm dạ dày, sỏi thận hay các vấn đề sức khỏe cho phụ nữ sau sinh.

Bà Phùng Thị Lâm, chủ cơ sở sản xuất và chế biến thuốc nam cho biết: “Nguyên liệu làm thuốc chủ yếu được hái từ rừng núi địa phương hoặc trồng tại vườn nhà, được sơ chế thủ công theo công thức cổ truyền. Nhiều người bệnh từ sau khi điều trị đều đánh giá cao sự hiệu quả của những bài thuốc nam. Hiện nay, các hộ làm thuốc đang hợp tác để chuẩn hóa quy trình sản xuất, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần giữ gìn và phát huy di sản y học cổ truyền của dân tộc Dao".

Để văn hóa không bị mai một...

Đó là một hành trình đầy tâm huyết của những người Dao Quần Chẹt sinh sống tại xóm Tiến Lâm. Ngày nay, đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây đang từng ngày vun đắp cho di sản vô giá ấy. Dưới sự chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương, các hoạt động bảo tồn ngôn ngữ, chữ viết và các nét đẹp văn hóa truyền thống đang được thực hiện một cách bài bản, hiệu quả. Thông qua các buổi sinh hoạt cộng đồng, các cụ cao niên - những “kho báu sống” tận tình truyền dạy tiếng nói, chữ viết và các nghi lễ cổ truyền cho thế hệ trẻ.

Theo cụ ông Phùng Trung Bình (82 tuổi) chia sẻ: “Nhìn thấy xóm Tiến Lâm mình nay đổi thay từng ngày, bà con có cuộc sống ấm no, tôi mừng lắm. Nhưng cái quý nhất không chỉ là nhà cao cửa rộng, cơm no áo ấm, mà còn cần gìn giữ, bảo tồn và phát huy văn hóa bản sắc của người Dao Quần Chẹt”.

Người dân xóm Tiến Lâm gìn giữ và phát huy các bài thuốc nam truyền thống của dân tộc Dao.

Trong bức tranh văn hóa đa dạng của dân tộc Dao tại xóm Tiến Lâm, các nghi lễ truyền thống vẫn được gìn giữ và tổ chức thường niên. Tiêu biểu như: Tết cổ truyền luôn mang một ý nghĩa đặc biệt là thời điểm để gia đình sum vầy, tưởng nhớ công ơn tổ tiên, đồng thời gửi gắm những hy vọng vào một năm mới tốt lành... Nghi lễ cầu mùa thể hiện khát vọng của bà con về một mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no.

Việc duy trì và tổ chức các ngày lễ trọng này không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn là minh chứng cho tinh thần cộng đồng, sự đoàn kết và lòng thành kính của bà con dân tộc Dao xóm Tiến Lâm đối với cội nguồn.

Đồng chí Nguyễn Việt Phương - Chủ tịch UBND xã Thung Nai cho biết: “Sự đổi thay tại xóm Tiến Lâm là minh chứng rõ nét về ý chí, khát vọng vươn lên của những người dân nơi đây. Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm, bố trí nguồn lực để đầu tư, nâng cấp hệ thống hạ tầng thiết yếu tại cơ sở. Địa phương mong muốn bản người Dao tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, sáng tạo để vượt qua những khó khăn, có cuộc sống ấm no, hạnh phúc và gìn giữ được bản sắc văn hóa của dân tộc. Đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển KT - XH địa phương”.

Đức Anh