Tại sao diễn biến quân sự ở đảo Kharg của Iran tác động mạnh đến thị trường dầu?
Ngày 13/3, Tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ thực hiện hoạt động quân sự nhằm vào đảo Kharg của Iran, nơi vận chuyển khoảng 9/10 lượng dầu thô xuất khẩu của quốc gia Tây Á này. Nếu các cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại đây trở thành mục tiêu của các hoạt động quân sự, tác động sẽ ngay lập tức lan rộng khắp chuỗi cung ứng năng lượng, với những hậu quả khó lường đối với nền kinh tế toàn cầu.
Tầm quan trọng của đảo Kharg
Hòn đảo nhỏ nằm cách đất liền Iran 24 km này đã là một cảng xuất khẩu dầu mỏ từ những năm 1960, được coi là có tầm quan trọng chiến lược đối với Iran.
Cảng này đang xử lý khoảng 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày, một khối lượng vượt xa sản lượng của hầu hết các nước thành viên Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC).
Các nhà giao dịch theo dõi nguồn dầu thô từ nước sản xuất dầu hàng đầu OPEC này thông qua hoạt động xuất khẩu từ cảng trên đảo. Bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động hoặc những biến động bất ngờ về khối lượng xuất khẩu đều có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến giá năng lượng khi các nhà giao dịch tính toán tác động có thể xảy ra đối với nguồn cung toàn cầu.
Các cơ sở dầu mỏ chính tại đảo Kharg
Dầu được vận chuyển từ các mỏ dầu của Iran qua những đường ống dưới biển đến đảo Kharg, trước khi được chất lên các tàu chở dầu.
Khu vực này có nhiều bể chứa có thể chứa tới 30 triệu thùng dầu, bằng khoảng 1/3 sức chứa của trung tâm lưu trữ khổng lồ Cushing, Oklahoma của Mỹ.
Nơi đây có chỗ neo đậu cho 8 tàu chở dầu và khả năng bốc dỡ thêm thông qua hình thức chuyển dầu giữa các tàu. Theo các quan chức Iran, hơn 6 triệu thùng dầu thô có thể được bốc dỡ tại đảo Kharg mỗi ngày, và con số này có thể lên tới 10 triệu thùng nếu cần.
Những rủi ro đối với đảo Kharg
Iran đã tăng cường việc bốc dỡ dầu tại cảng này trước khi cuộc xung đột bắt đầu. Các tàu chở dầu ở đó tiếp tục được bơm đầy dầu sau khi chiến sự nổ ra, có thể vì Chính phủ Iran muốn đưa dầu thô ra biển nhiều nhất có thể để tránh khỏi nguy hiểm.
Những tàu này cần phải đi qua eo biển Hormuz để tiếp cận thị trường toàn cầu, và số lượng tàu đi qua tuyến đường thủy này đã giảm đáng kể kể từ khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2.
Mặc dù cả hai bên đều chưa báo cáo bằng chứng về thiệt hại lớn đối với cơ sở hạ tầng năng lượng, nhưng một hoạt động quân sự như vậy sẽ làm tăng rủi ro cho thị trường dầu mỏ khi mà cuộc xung đột đã ảnh hưởng đến sản lượng và gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, khiến giá dầu thô tăng hơn 40%.
Iran cảnh báo sẽ tiến hành hoạt động quân sự nhằm vào các mục tiêu dầu mỏ có liên hệ với Mỹ ở Trung Đông nếu những cơ sở năng lượng của nước này bị tấn công.
Các hoạt động quân sự nhằm vào đảo Kharg có thể làm gián đoạn hầu hết hoạt động xuất khẩu dầu của Iran trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế vốn đã nghiêm trọng ở nước này.
Trong khi phần lớn dầu từ đảo Kharg được xuất sang Trung Quốc, việc làm gián đoạn xuất khẩu từ cảng này cũng có thể đẩy giá dầu thô toàn cầu lên cao hơn nữa, gây ra lạm phát ở các quốc gia công nghiệp phát triển hàng đầu, bao gồm cả Mỹ.
Tin nóng
Khi eo biển Hormuz gần như tê liệt và giá dầu vượt 100 USD, thực tế chiến trường đang đặt ra thách thức lớn cho tuyên bố lạc quan của Tổng thống Trump về tình hình xung đột với Iran.
Ngoại trưởng Hungary Péter Szijjártó kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) đình chỉ các lệnh trừng phạt ảnh hưởng đến dầu mỏ của Nga, đồng thời nhấn mạnh việc duy trì các hạn chế này có thể đẩy giá nhiên liệu lên cao trên khắp châu Âu.
Tại Hà Lan, một vụ nổ đã xảy ra vào rạng sáng cùng ngày tại một trường học Do Thái ở thủ đô Amsterdam, vụ việc đang được điều tra như một cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào cộng đồng Do Thái.
Pháp đang xem xét kế hoạch cho phép tiêm kích mang vũ khí hạt nhân Rafale hoạt động tại Bỉ, một bước đi được đánh giá có thể làm thay đổi cấu trúc răn đe chiến lược tại châu Âu trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng căng thẳng.
Phi đội trực thăng tấn công AH-64E Apache của Quân đội Mỹ vừa hoàn thành nhiệm vụ tấn công sâu ban đêm tại Alaska trong điều kiện dưới 0 độ C, đánh dấu bước chuẩn bị quan trọng cho kịch bản xung đột cường độ cao ở vùng cực Bắc.
Ít nhất 3 oanh tạc cơ chiến lược B-52H Stratofortress của Không quân Mỹ đã được triển khai tới căn cứ RAF Fairford tại Anh, động thái được cho là nhằm chuẩn bị cho khả năng mở rộng chiến dịch không kích vào Iran.
Tin mới
Quân đội Mỹ sử dụng mô hình mô phỏng hệ thống phòng không Buk-M3 của Nga trong các cuộc diễn tập tại Alabama nhằm huấn luyện lực lượng phát hiện và vô hiệu hóa các tổ hợp phòng không cơ động trên chiến trường hiện đại.
Xung đột Trung Đông tối 14-3: Tổng thống Donald Trump bác tin 5 máy bay tiếp dầu Mỹ bị Iran tấn công
Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ các thông tin cho rằng 5 máy bay tiếp dầu của Không quân Mỹ bị Iran tấn công tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia, khẳng định các máy bay không bị phá hủy.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố video lực lượng Mỹ tiến hành một cuộc không kích chính xác quy mô lớn nhằm vào đảo Kharg của Iran.
Ngày 13/3, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei có thể đã bị thương nặng, thậm chí biến dạng cơ thể sau gần hai tuần không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Ngày 14/3, tại một hội nghị ở thủ đô New Delhi, Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali cho biết Tehran đã cho phép một số tàu của Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz, bên cạnh một số tàu Thổ Nhĩ Kỳ và một số tàu Saudi Arabia.
Ngày 14/3, báo Wall Street Journal dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết năm máy bay tiếp dầu của Không quân Mỹ đã bị trúng đạn và hư hại khi Iran tiến hành cuộc tấn công tên lửa nhằm vào căn cứ không quân Prince Sultan tại Saudi Arabia.
Nga đã tiến hành một cuộc tấn công kết hợp quy mô lớn vào nhiều cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine. Không quân Ukraine ghi nhận 498 vũ khí được phóng đi, trong đó 460 vũ khí bị vô hiệu hóa.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết nhiều quốc gia đang xem xét phối hợp với Mỹ triển khai tàu chiến nhằm bảo đảm an ninh và duy trì hoạt động thông suốt tại eo biển Hormuz.