Tại sao sau Tết này không còn ồ ạt 'nhảy việc'?

Phó Tổng Giám đốc công ty tư vấn nhân sự Talentnet

Theo Bộ Nội vụ, doanh nghiệp Việt Nam có nhiều chính sách thu hút, giữ chân lao động ngay từ trước Tết Bính Ngọ 2026. Vì thế, tình trạng “nhảy việc” sau kỳ nghỉ lễ lớn được dự báo là không nhiều.

Theo tôi, so với nhiều năm trước, mùa tuyển dụng sau Tết năm nay thận trọng hơn, chủ yếu do bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động. Các công ty vẫn tuyển dụng, nhưng không còn mở rộng đội ngũ một cách mạnh mẽ, ồ ạt như những giai đoạn thị trường tăng trưởng cao.

Một đặc điểm đáng chú ý của thị trường lao động hiện nay là sự phân hóa rõ ràng. Với những ứng viên có chuyên môn tốt, kỹ năng số hoặc kinh nghiệm phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp, thị trường vẫn khá thuận lợi.

Tuy nhiên, lợi thế này không áp dụng đồng đều cho toàn thị trường. Ở nhiều vị trí phổ thông hoặc những ngành đang chịu áp lực cạnh tranh cao, người lao động vẫn cần nỗ lực nhiều hơn để tìm kiếm công việc phù hợp.

Người lao động cân nhắc kỹ càng hơn khi chuyển đổi công việc trong dịp đầu năm nay, giảm tình trạng "nhảy việc theo quán tính". Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Không còn tâm lý ‘nhảy việc sau Tết’

Từ góc nhìn của tôi, tâm lý người lao động hiện nay phân hóa theo 2 xu hướng rõ rệt. Xu hướng đầu tiên là thận trọng trong quyết định chuyển đổi công việc. Đây là tâm lý khá phổ biến những năm gần đây.

Trong khi đó, xu hướng thứ hai là vẫn sẵn sàng thay đổi, thậm chí quyết liệt hơn, sau một thời gian dài tích tụ áp lực và trì hoãn. Điều đáng chú ý là nhân sự hiện nay không còn “nhảy việc theo quán tính”, mà đưa ra quyết định nghề nghiệp với mức độ tính toán và tự nhận thức tương đối cao.

Theo dữ liệu từ khảo sát Cảm xúc của người lao động với công việc do Talentnet thực hiện, gần 60% người tham gia cho biết dự định tiếp tục gắn bó với công ty hiện tại trong 3-6 tháng tới, trong khi chỉ khoảng 21% đang cân nhắc tìm việc mới.

Những con số “biết nói” này cho thấy phần lớn người lao động hiện không còn giữ tâm lý “nhảy việc sau Tết”, mà đang quan sát kỹ càng, cân nhắc chặt chẽ hơn, và ưu tiên những lựa chọn đem lại cảm giác ổn định.

Yếu tố địa chính trị càng làm nổi bật xu hướng này. Trước đây, việc dịch chuyển sang các thị trường quốc tế từng là lựa chọn hấp dẫn với nhóm lao động có kỹ năng. Hiện nay, nhân sự không còn chỉ nhìn nhận cơ hội quốc tế qua lăng kính “thu nhập tốt hơn”, mà bắt đầu đặt thêm câu hỏi về mức độ an toàn, khả năng thích nghi và tính bền vững của lựa chọn.

Ngược lại, một bộ phận người lao động sẵn sàng thay đổi, thậm chí còn quyết tâm mạnh mẽ hơn sau thời gian dài trì hoãn, thăm dò thị trường, chờ những cơ hội tốt hơn. Với nhóm này, quyết định nghỉ việc thường xuất phát từ những nguyên nhân sâu xa hơn câu chuyện lương thưởng.

Thay vì chỉ tìm kiếm một công việc gắn bó lâu dài, ngày càng nhiều người lao động, đặc biệt là nhóm có kỹ năng, cởi mở hơn với hình thức làm việc ngắn hạn hoặc theo dự án. Đó là nơi họ có thể chủ động lựa chọn cơ hội phù hợp với thế mạnh bản thân, đa dạng hóa nguồn thu nhập và giảm rủi ro tài chính khi thị trường ngày càng biến động.

Sự chênh lệch cung - cầu giữa doanh nghiệp và thị trường lao động cũng tạo ra thế khó. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Cái khó của doanh nghiệp

Theo tôi, nhu cầu tuyển dụng sau Tết Âm lịch 2026 nhìn chung vẫn có, nhưng không còn theo hướng “tăng trưởng nóng”, dần chuyển sang hướng tuyển dụng chọn lọc và có tính toán. Doanh nghiệp bước vào năm mới với tâm thế thực tế hơn. Các công ty vừa cần bổ sung nhân sự để kịp nhịp vận hành/đơn hàng và mục tiêu doanh thu, vừa phải kiểm soát chi phí, tối ưu đội ngũ hiện hữu.

Trong bối cảnh đó, phương án của các đơn vị kinh doanh dần thay đổi từ “tuyển đủ người” sang ưu tiên “tuyển đúng người”, tập trung vào những vị trí có khả năng tạo giá trị trực tiếp như bán hàng, kỹ thuật, công nghệ hoặc các vai trò giúp nâng cao hiệu quả vận hành. Đồng thời, yêu cầu đối với ứng viên cũng cao hơn, không chỉ ở chuyên môn mà còn ở khả năng thích nghi nhanh, tư duy số và năng lực học hỏi các kỹ năng công nghệ mới.

Xu hướng này cũng thể hiện trong bức tranh thị trường tuyển dụng tại TP.HCM sau Tết 2026 theo thống kê từ Sở Nội vụ TP.HCM do Talentnet đóng góp số liệu. Tổng nhu cầu là khoảng 59.481 vị trí, trong đó tập trung mạnh ở lao động giản đơn (39,82%) và công nghiệp chế biến - kỹ thuật (23,23%).

Ngoài ra, khoảng 65% nhu cầu tuyển dụng yêu cầu chuyên môn kỹ thuật hoặc kinh nghiệm, cho thấy “cái khó” không nằm ở số lượng tin tuyển dụng mà nằm ở mong muốn “đúng người - đúng tay nghề - vào việc nhanh”. Đây cũng được xem là “điểm nghẽn” khiến nhiều doanh nghiệp cảm thấy khó tuyển dụng dù thị trường vẫn cung cấp nhiều ứng viên.

Theo khảo sát từ Talentnet, các vị trí liên quan đến phát triển kinh doanh, kỹ thuật, vận hành/chuỗi cung ứng và chuyển đổi số vẫn được tìm kiếm khá nhiều.

Vì vậy, “cái khó” của tuyển dụng sau Tết thường không nằm ở việc doanh nghiệp có tuyển hay không, mà nằm ở chỗ chiêu mộ đúng người - nhóm có tay nghề/kỹ thuật và nhóm giám sát tuyến đầu (tổ trưởng, quản lý chuyền, quản lý ca…). Đây là những vị trí cần người có khả năng thích ứng, vào việc nhanh, đảm bảo kỷ luật sản xuất và chất lượng sản phẩm.

Trên thực tế, thị trường cũng ghi nhận các doanh nghiệp ở mảng điện tử, cơ khí chính xác, dệt may xuất khẩu tuyển thêm công nhân kỹ thuật, tổ trưởng, quản lý dây chuyền để chuẩn bị đơn hàng quý II.

Đồng thời, xu hướng “nâng chuẩn” cũng xuất hiện một cách rõ ràng, được thể hiện qua việc sàng lọc kỹ hơn, ưu tiên tay nghề, kỹ năng số, khả năng thích ứng với quy trình sản xuất hiện đại.

Linh Vũ