Tăng cường quản lý thực phẩm trên môi trường số

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, việc hoàn thiện dự thảo Luật ATTP sửa đổi phải đặt sức khỏe, tính mạng của người dân lên trên hết, trước hết; bảo đảm ATTP là ưu tiên hàng đầu, đồng thời tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi. Theo ông, các quy định đưa vào luật cần chặt chẽ, phù hợp thực tiễn, phù hợp thông lệ quốc tế và thống nhất trong hệ thống pháp luật liên quan, để luật khi ban hành trở thành “tấm khiên” bảo vệ sức khỏe người dân.

Nhìn từ thực tiễn, yêu cầu này đặc biệt cấp thiết trong bối cảnh nhiều sản phẩm thực phẩm được quảng cáo với nội dung phức tạp, nhất là thực phẩm bổ sung, thực phẩm chức năng, thực phẩm dành cho trẻ em, sản phẩm dinh dưỡng y học. Một số quy định hiện hành chưa theo kịp sự phát triển của thị trường, trong khi công tác hậu kiểm sau khi cơ sở tự công bố hoặc đăng ký bản công bố sản phẩm còn hạn chế. Tình trạng thực phẩm kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái vẫn diễn biến phức tạp, gây bức xúc trong xã hội và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Tại cuộc làm việc về các dự án luật trong lĩnh vực y tế mới đây nhất, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện dự án Luật ATTP sửa đổi, trong đó nhấn mạnh việc chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm; giảm cấp phép, kiểm tra trước nhưng phải thiết lập đầy đủ các điều kiện bảo đảm hậu kiểm, nhất là hệ thống truy xuất nguồn gốc, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm và phối hợp liên ngành.

Thủ tướng cũng yêu cầu thực hiện mô hình quản trị rủi ro ATTP theo chuỗi, gắn với toàn bộ chuỗi cung ứng, xây dựng cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và công tác kiểm tra nhà nước về ATTP; đồng thời tăng cường quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn tập thể và suất ăn trường học.

Môi trường số cũng có thể trở thành công cụ hỗ trợ quản lý bếp ăn trường học, nếu được sử dụng đúng cách. Việc số hóa hợp đồng cung cấp thực phẩm, hồ sơ nhà cung cấp, kết quả kiểm tra, nguồn gốc nguyên liệu, thực đơn, lưu mẫu, nhật ký chế biến, phản ánh của phụ huynh và dữ liệu giám sát có thể giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm nguy cơ, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kiểm tra trực tiếp. Khi dữ liệu được cập nhật thường xuyên, liên thông giữa y tế, giáo dục, chính quyền địa phương và cơ sở cung ứng, việc cảnh báo và can thiệp sẽ nhanh hơn.

Dự thảo Luật ATTP sửa đổi được kỳ vọng sẽ khắc phục những lỗ hổng trong quản lý hiện nay, trong đó có các quy định về quản lý dựa trên nguy cơ, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, cơ chế cảnh báo, thu hồi và xử lý thực phẩm không an toàn. Đặc biệt, việc bổ sung quy định đối với kinh doanh thực phẩm trên môi trường số là bước đi cần thiết khi phương thức mua bán, quảng cáo và phân phối thực phẩm đã thay đổi nhanh trong thực tiễn.