Tạo khung pháp lý phát triển tài sản số

Ông Olivier Vigna, Tổng Giám đốc Paris Europlace phát biểu tại hội thảo. Ảnh: VĨNH LỘC

Kinh nghiệm từ châu Âu

Cuối tuần qua, Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo quốc tế chủ đề “Phát triển tài sản số: Kinh nghiệm của Cộng hòa Pháp và định hướng chiến lược cho Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng”. Hội thảo mang đến nhiều gợi mở quan trọng cho Đà Nẵng trong lộ trình xây dựng hệ sinh thái tài chính hiện đại.

Ông Olivier Vigna, Tổng Giám đốc Paris Europlace (tổ chức chịu trách nhiệm quảng bá Trung tâm tài chính Paris trên trường quốc tế) nói, quá trình chuyển đổi sang tài chính số không chỉ là sự thay đổi công nghệ mà còn là chuyển dịch về tư duy quản trị. Hiện nay, Liên minh châu Âu (EU) đang điều chỉnh các nhà cung cấp tài sản tiền điện tử thông qua Quy định về thị trường tài sản tiền điện tử (MiCA) nhằm tạo ra một chế độ quản lý hài hòa trên toàn khu vực.

Theo đó, EU xây dựng hệ sinh thái tài chính số dựa trên 3 trụ cột: khung pháp lý rõ ràng; hạ tầng công nghệ hiện đại; chính sách khuyến khích đổi mới. Các nhà cung cấp dịch vụ tiền điện tử (CASP) bắt buộc triển khai hệ thống kiểm soát nội bộ, quản lý rủi ro chặt chẽ, đảm bảo phục hồi hoạt động và bảo vệ an ninh mạng.

Tài sản tiền điện tử của khách hàng phải tách biệt hoàn toàn khỏi tài sản nhà cung cấp; thông tin tiếp thị phải minh bạch. Các đơn vị này phải công bố sách trắng đối với các đợt chào bán công khai, chi tiết về rủi ro, quyền lợi. Cơ quan chức năng có quyền cấm các đợt chào bán sai lệch; mọi giao dịch đáng ngờ phải được báo cáo cho đơn vị tình báo tài chính quốc gia.

Bà Marianne Jarlaud, Phó Giám đốc Vụ Đổi mới và Tài chính Kỹ thuật số (Cơ quan Quản lý thị trường tài chính Pháp - AMF) khẳng định, bộ quy định MiCA là bước tiến quan trọng, bảo vệ tối đa quyền lợi nhà đầu tư, kiểm soát rủi ro. Tại Pháp, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài sản số phải đăng ký, tuân thủ nghiêm ngặt quy định chống rửa tiền và bảo vệ dữ liệu.

Bài học lớn nhất là cần xác định tài sản số đang trở thành một phần không thể tách rời của kinh tế số. Các quốc gia nên chủ động xây dựng cơ chế quản lý phù hợp, quản lý chặt chẽ các sàn giao dịch như một chủ thể tài chính có điều kiện, đáp ứng đầy đủ yêu cầu khắt khe về vốn, an ninh mạng, lưu trữ dữ liệu.

Ban tổ chức tặng hoa diễn giả tại hội thảo. Ảnh: VĨNH LỘC

Thận trọng và bài bản

Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản bước đầu thiết lập khuôn khổ pháp lý. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của tài sản số vẫn đặt ra thách thức lớn trong việc xác định bản chất pháp lý, thiết lập cơ chế quản lý và trách nhiệm các chủ thể. Việc hoàn thiện đồng bộ là yếu tố tiên quyết, nhất là khi Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam đã đi vào hoạt động nhằm nắm bắt thời cơ thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

PGS-TS. Đoàn Ngọc Phi Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) cho biết, tài sản số là câu chuyện của thể chế, quản trị rủi ro và năng lực cạnh tranh. Đối với Đà Nẵng, cách tiếp cận thận trọng và bài bản là rất cần thiết. Kinh nghiệm của Cộng hòa Pháp và EU trong việc quản lý thị trường, triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox) sẽ mang lại những gợi mở quan trọng, cung cấp luận cứ khoa học sắc bén cho quá trình phát triển trung tâm tài chính quốc tế.

Tổng Lãnh sự Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh Etienne Ranaivoson khẳng định, với bề dày kinh nghiệm, Pháp sẵn sàng hỗ trợ, chia sẻ thực tiễn cho Việt Nam. Sự đồng hành này không chỉ nâng cao hiểu biết, đáp ứng yêu cầu phát triển của trung tâm tài chính quốc tế mà còn phục vụ nhu cầu kinh tế của hai nước. Hội thảo là cơ hội để hai bên trao đổi chuyên môn, tăng cường quan hệ hợp tác song phương trong khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện mà hai nước đã ký kết.

Trong khuôn khổ hội thảo, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng tổ chức công bố thành lập Viện Nghiên cứu - Đào tạo Fintech, Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững. Phát biểu tại lễ công bố, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hồ Kỳ Minh nhấn mạnh, Đà Nẵng đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các lĩnh vực tài chính mới, đặc biệt là Fintech, tài chính số, tài chính xanh, tài chính bền vững và các dịch vụ gắn với Khu thương mại tự do. Để khai thác hiệu quả các cơ hội này, thành phố cần hướng tiếp cận thực chất, có lộ trình dựa trên cơ sở khoa học và kinh nghiệm quốc tế. Do đó, việc Trường Đại học Kinh tế thành lập Viện là sáng kiến kịp thời, đáp ứng đúng nhu cầu phát triển của thành phố.

Sự kiện đánh dấu mốc quan trọng trong chiến lược đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ tiến trình chuyển đổi số và định hướng xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng. Viện Nghiên cứu - Đào tạo Fintech, Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững được thành lập với mục tiêu trở thành trung tâm kết nối giữa hệ thống đào tạo, nghiên cứu với cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Viện sẽ tập trung chuyên sâu vào các lĩnh vực fintech (công nghệ tài chính), tài sản số và đổi mới sáng tạo, qua đó thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho quốc gia.