Tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ cho khu đô thị lấn biển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung thảo luận

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung thảo luận

Mở rộng không gian phát triển, khai thác tiềm năng kinh tế biển

Trình bày Tờ trình tóm tắt cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào Luật Phát triển đô thị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, việc xây dựng cơ chế, chính sách nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Nghị quyết số 21-NQ/TW về quản lý, khai thác hiệu quả không gian lấn biển như một nguồn lực phát triển mới và Kết luận số 18-KL/TW về khơi thông, giải phóng nguồn lực cho tăng trưởng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung thảo luận

Nội dung chính sách được xây dựng theo tinh thần pháp luật kiến tạo phát triển, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực; bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; chỉ quy định các vấn đề có tính nguyên tắc, khung chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, đồng thời trao quyền chủ động cho địa phương trong tổ chức thực hiện. Các nội dung đã được pháp luật chuyên ngành điều chỉnh thì dẫn chiếu, không quy định lại; thiết kế là chính sách chung áp dụng thống nhất trên cả nước, không quy định riêng cho một địa phương; bảo đảm tính kế thừa, luật hóa các cơ chế, chính sách đặc thù hiện hành, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình tóm tắt cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào Luật Phát triển đô thị

Trình bày báo cáo ý kiến thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan tham gia thẩm tra tán thành sự cần thiết nghiên cứu cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển nhằm mở rộng không gian phát triển, khai thác tiềm năng kinh tế biển và huy động nguồn lực ngoài ngân sách.

Qua nghiên cứu, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, nội dung Chính phủ đề xuất thực chất là cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển chưa hình thành đầy đủ cơ chế quản lý, vận hành đối với một loại hình đô thị mới, có yêu cầu đặc thù về quản trị đô thị.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo ý kiến thẩm tra

Vì vậy, Ủy ban đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo xác định rõ mục đích tích hợp các cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển vào dự thảo Luật.

Nếu mục đích chỉ hướng đến việc quy định cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án xây dựng khu đô thị lấn biển thì phạm vi điều chỉnh tại Điều 1 của dự thảo Luật hiện nay đã đủ để bao quát nội dung Chính phủ đề nghị bổ sung. Do đó, đề nghị cân nhắc phương án diễn đạt nội dung này cho phù hợp, tránh việc hiểu nhầm khu đô thị lấn biển là một đơn vị hành chính hoặc một cấp chính quyền.

Bên cạnh đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, cân nhắc xác định rõ có áp dụng chính sách này đối với hoạt động lấn biển từ đất liền hay không, đồng thời làm rõ phạm vi áp dụng chính sách này với các dự án lấn biển có quy mô, tính chất tương tự tại các địa phương khác; đánh giá đầy đủ tác động về năng lực, nguồn lực bảo đảm, sinh thái, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại khi áp dụng trên phạm vi cả nước.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Cần tính toán chặt chẽ cơ chế giao dịch quyền sở hữu đất sau lấn biển

Qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với sự cần thiết phải có cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển nhằm huy động nguồn lực ngoài ngân sách, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng trong thời gian tới. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thống nhất tích hợp nội dung này vào dự án Luật Phát triển đô thị trình Quốc hội xem xét, quyết định ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, cần khẳng định nguyên tắc: mọi vùng đất mới hình thành từ biển mặc nhiên do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, không thuộc quyền sở hữu của bất kỳ cá nhân hay doanh nghiệp nào. Dù là lấn biển nhưng hoạt động này bắt buộc phải tuân thủ và tích hợp theo đúng quy hoạch của Luật Quy hoạch.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần tính toán chặt chẽ cơ chế giao dịch quyền sở hữu đất sau lấn biển; đồng thời, bắt buộc phải đánh giá tác động môi trường và an toàn hàng hải vì việc lấn biển có thể làm thay đổi dòng chảy, ảnh hưởng đến giao thông đường thủy.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Thống nhất với phương án tích hợp nội dung cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển vào dự án Luật Phát triển đô thị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh cũng lưu ý, lấn biển phải là phương thức nhằm kiến tạo không gian phát triển mới, không đơn thuần tạo thêm quỹ đất, không tạo thêm rủi ro cho các thế hệ mai sau.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, Chính phủ, các bộ ngành được Chính phủ phân công theo dõi sát quá trình thảo luận của đại biểu Quốc hội, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh để giải trình, tiếp thu ý kiến thẩm tra, ý kiến ĐBQH và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì thẩm tra để nghiên cứu việc tích hợp phù hợp những cơ chế, chính sách thực sự cần thiết vào Luật Phát triển đô thị.