Tạo nền cho tư duy sáng tạo

Diễn ra từ ngày 3 đến 6-11 tại TPHCM và tiếp tục từ ngày 10 đến 12-11 tại TP Hà Nội, cuộc thi Tài năng Múa học sinh, sinh viên toàn quốc năm 2026 quy tụ 188 thí sinh thuộc 18 cơ sở đào tạo, với 158 tiết mục dự thi. Riêng tại TPHCM có 88 thí sinh đến từ 8 cơ sở đào tạo đã tạo sự tranh tài sôi nổi.

Tiết mục múa "Thanh tiên dệt nắng" của Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Huế tại đêm thi tối 3-11 Ảnh: THANH HIỆP

Với chủ đề “Tài năng Múa trẻ: Gìn giữ bản sắc - Tỏa sáng tương lai”, cuộc thi có 4 bảng, gồm: múa cổ điển; múa đương đại; múa dân gian dân tộc và múa truyền thống; cùng tác phẩm múa do học sinh, sinh viên sáng tác.

Mỗi bảng thi là một kỹ thuật riêng, như múa cổ điển đòi hỏi kỹ thuật nền tảng và tính kỷ luật cao; múa đương đại mở rộng khả năng khám phá chuyển động, không gian và biểu đạt nội tâm; múa dân gian dân tộc và múa truyền thống đặt ra yêu cầu nắm vững phong cách, tiết tấu, đặc trưng động tác cùng chiều sâu văn hóa.

Tuy nhiên, điểm đáng nói là sự xuất hiện của bảng thi đặc biệt: tác phẩm do học sinh, sinh viên sáng tác. Và như chia sẻ của đại diện Ban giám khảo, bảng thi này mở thêm một hướng đánh giá quan trọng về năng lực tư duy và tổ chức tác phẩm của những nghệ sĩ trẻ.

Những tác phẩm thi ở bảng TPHCM như: Một phần trăm, Tơ Tòng, Thanh tiên dệt nắng, Đời gió, Vọng, Thanh xuân của tôi... đã cho thấy sự đa dạng trong lựa chọn đề tài và hình thức thể hiện của các nghệ sĩ múa trẻ.

Dù chất lượng nghệ thuật vẫn cần thông qua sự đánh giá của các giám khảo chuyên môn, nhưng việc dành riêng một bảng thi cho sáng tác đã thể hiện sự quan tâm đến khả năng chủ động tìm tòi của người học.

Từ góc độ đào tạo, đây cũng là vấn đề đáng suy nghĩ. Nếu chỉ chú trọng khả năng tái hiện những bài múa mẫu mực, người học có thể trở thành diễn viên thành thạo nhưng khó phát triển tiếng nói nghệ thuật riêng.

Ngược lại, sáng tạo thiếu nền tảng kỹ thuật và kiến thức chuyên môn cũng dễ rơi vào tùy hứng, thiếu chiều sâu. Đào tạo tài năng múa vì thế không thể tách rời 2 yêu cầu: rèn luyện kỹ thuật vững vàng và hình thành tư duy nghệ thuật độc lập.

“Khi người trẻ có tình yêu với truyền thống, có sự hiểu biết sâu về nguồn văn hóa và có đủ kỹ thuật biểu diễn chuyên nghiệp để diễn đạt bằng ngôn ngữ của thời đại, lời hẹn “gìn giữ bản sắc - tỏa sáng tương lai” mới trở thành một định hướng nghệ thuật cụ thể”, NSND Hà Thế Dũng, thành viên Ban giám khảo cuộc thi, chia sẻ.