Tạo nền tảng cho đồng bào dân tộc Khmer phát triển ổn định

Kết quả thực chất xuất phát từ chủ trương đúng

Chỉ thị số 19 của Ban Bí thư xác định yêu cầu phát triển toàn diện vùng đồng bào Khmer, từ chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, giữ gìn bản sắc văn hóa đến xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát huy vai trò sư sãi, người có uy tín, gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh. Trên cơ sở đó, thời gian qua, các cấp ủy, chính quyền TP. Cần Thơ đã ban hành và triển khai nhiều chủ trương, giải pháp nhằm đưa Chỉ thị đi vào cuộc sống.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch MTTQ Việt Nam TP. Cần Thơ Hồ Thị Cẩm Đào trao bảng tượng trưng tặng nhà Đại đoàn kết cho đồng bào Khmer trên địa bàn thành phố

Giai đoạn 2021 - 2025, TP. Cần Thơ đã triển khai 218 công trình hạ tầng thiết yếu tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, với tổng vốn đầu tư hàng nghìn tỷ đồng. Hệ thống giao thông, điện, nước, trường học, trạm y tế được cải thiện đáng kể, tạo điều kiện trực tiếp nâng chất đời sống và sản xuất của người dân. Bên cạnh đó, các chính sách an sinh, BHYT, giáo dục, hỗ trợ người có uy tín, hỗ trợ học tiếng Khmer… được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng cho vùng có đông đồng bào dân tộc Khmer phát triển ổn định lâu dài.

Ở tỉnh Hậu Giang (cũ), một trong những chủ trương nổi bật là chăm lo cho đồng bào Khmer gắn với an sinh, giáo dục, y tế và mở hướng bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch. Với quan điểm xem văn hóa là nguồn lực phát triển, năm 2024, địa phương đã mở lớp tập huấn nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa truyền thống của người Khmer gắn với phát triển du lịch cho cán bộ cơ sở và các hộ Khmer có điều kiện làm du lịch, cho thấy cách làm mới: đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.

Đồng bào dân tộc Khmer tươi vui hòa mình vào các lễ hội truyền thống

Ở tỉnh Sóc Trăng (cũ), nhiều năm qua, Trường Bổ túc Văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ trên địa bàn tỉnh giữ vai trò đặc biệt trong đào tạo nguồn nhân lực Khmer. Song song đó, việc duy trì và mở rộng các lớp dạy chữ Khmer, các hoạt động văn hóa truyền thống, lễ hội, nghệ thuật dân gian… không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc, mà còn nâng cao nhận thức, củng cố niềm tự hào dân tộc trong cộng đồng Khmer.

Sau sáp nhập, TP. Cần Thơ hiện có hơn 543.260 người là đồng bào Khmer, chiếm 14,11% dân số; 157 cơ sở thờ tự Phật giáo Nam tông Khmer, trong đó có 120 chùa với khoảng 2.260 sư sãi đang sinh hoạt, tu học.

Nhìn chung, sau hơn 8 năm thực hiện Chỉ thị số 19 của Ban Bí thư tại TP. Cần Thơ, các cấp ủy, chính quyền đã tập trung triển khai 6 nhiệm vụ trọng tâm: phát triển kinh tế, giảm nghèo; nâng cao dân trí; chăm lo y tế; bảo tồn văn hóa; xây dựng đội ngũ cán bộ; giữ vững an ninh, trật tự. Nhờ đó, diện mạo vùng đồng bào Khmer chuyển biến tích cực: tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh; hệ thống chùa Khmer, cơ sở đào tạo, lớp dạy chữ Khmer được duy trì, mở rộng; đội ngũ cán bộ người Khmer ngày càng tăng (hiện có hơn 9.500 đảng viên, chiếm 6,62%); vai trò sư sãi, người có uy tín được phát huy...

Tạo bước phát triển mới

Trong bối cảnh mới và từ thực tiễn hơn 8 năm thực hiện Chỉ thị số 19 của Ban Bí thư đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác dân tộc ở vùng đồng bào dân tộc Khmer Tây Nam Bộ, TP. Cần Thơ xác định tiếp tục triển khai hiệu quả công tác dân tộc, gắn chặt với chiến lược phát triển và Quy hoạch thành phố giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050. Các địa bàn có đông đồng bào Khmer cần được định vị rõ vai trò, xây dựng lộ trình và chính sách đầu tư phù hợp. Công tác giảm nghèo phải gắn với dạy nghề, tín dụng, liên kết sản xuất, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế hợp tác.

Tiếp tục coi giáo dục - đào tạo, dạy tiếng Khmer và phát triển nguồn nhân lực Khmer là khâu đột phá, có tính quyết định chất lượng phát triển lâu dài. Phát triển nguồn nhân lực không chỉ dừng ở phổ cập giáo dục mà phải chú trọng nâng chất đào tạo nghề, đào tạo cán bộ, đào tạo trí thức Khmer. Việc dạy và học tiếng Khmer cần được đầu tư bài bản hơn theo hướng chuẩn hóa chương trình, số hóa tài liệu, mở rộng đối tượng học, tăng nhanh tỷ lệ cán bộ cơ sở biết tiếng Khmer để nâng cao hiệu quả quản trị trong vùng đồng bào dân tộc Khmer.

Ủy viên Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Tổng Thư ký Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước TP. Cần Thơ, Hòa thượng Lý Hùng cho biết, Hội xác định chùa Khmer, sư sãi, người có uy tín và đội ngũ cán bộ Khmer là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động, hòa giải, giữ gìn văn hóa và củng cố đồng thuận xã hội. Đồng thời, Hội đẩy mạnh đưa văn hóa Khmer trở thành nguồn lực phát triển, gắn các loại hình như nhạc ngũ âm, lễ hội, chữ viết Khmer với du lịch, giáo dục trải nghiệm và không gian văn hóa cộng đồng, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc trong quá trình đô thị hóa, hội nhập.

Trong tiến trình chuyển đổi số, Hội sẽ sớm xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất về kinh tế, dân cư, an sinh, giáo dục, thiết chế văn hóa - tôn giáo, người có uy tín, cán bộ… vùng đồng bào Khmer trên toàn thành phố. Hệ thống dữ liệu này giúp thành phố chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và có những quyết sách thực sự khả thi, hiệu quả với hơn 411 nghìn đồng bào dân tộc Khmer.