Tạo niềm vui để trẻ hứng thú với học hành

Áp lực từ điểm số, thành tích

Với nhiều gia đình hiện nay, việc học của con luôn là mối quan tâm hàng đầu. Không ít cha mẹ dành nhiều thời gian, công sức và tiền bạc cho việc học với mong muốn con đạt thành tích cao.

Môi trường học tích cực, cùng sự đồng hành của cha mẹ sẽ giúp trẻ học vui, tự tin và không áp lực.

Tuy nhiên, song hành với sự đầu tư đó là một thực tế đáng lo ngại: ngày càng nhiều trẻ cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng, thậm chí sợ hãi việc học. Học tập vốn là hành trình khám phá tri thức đầy hứng thú, nhưng lại trở thành áp lực nặng nề đối với không ít học sinh.

Theo một chuyên gia giáo dục, trước hết, cha mẹ cần nhìn nhận lại khái niệm "học tốt". Trong suy nghĩ của nhiều người, học tốt đồng nghĩa với điểm cao, thứ hạng cao hay giấy khen cuối năm. Khi điểm số trở thành thước đo duy nhất, trẻ dễ rơi vào tâm lý học đối phó, học vì sợ bị mắng hoặc lo làm cha mẹ thất vọng.

Thực tế, điểm số chỉ phản ánh một phần nhỏ năng lực của trẻ. Một đứa trẻ được coi là học giỏi khi các em hiểu bài, biết vận dụng kiến thức vào thực tế, có khả năng tự nghiên cứu, dám đặt câu hỏi. Quan trọng hơn, trẻ vẫn giữ được hứng thú với việc tiếp thu bài vở.

Đổi cách đồng hành

Chị Nguyễn Thị Đông, sống tại phường Bạch Mai (Hà Nội) chia sẻ: Trước đây, tối nào chị cũng sốt ruột chuyện học của con. Sau giờ làm, việc đầu tiên là chị kiểm tra vở, hỏi con hôm nay được mấy điểm, có bị cô nhắc nhở gì không. Chị nghĩ đó là quan tâm, nhưng rồi một hôm con khóc và nói con không muốn học nữa. Lúc ấy chị mới nhận ra, có thể mình đã vô tình tạo áp lực cho con.

Trong khi đó, chị Mai Anh, phụ huynh có con học Trường Tiểu học Quang Trung (Hà Nội) chia sẻ: Chị đã từng thường xuyên so sánh con với bạn bè với mong muốn thúc đẩy con cố gắng hơn. Tuy nhiên, điều này lại khiến con trở nên tự ti và khép mình.

"Khi tôi ngừng so sánh, con bắt đầu dám thử, dám sai và dám đặt câu hỏi. Mỗi đứa trẻ có nhịp phát triển riêng và khi được khuyến khích phát huy thế mạnh, các con sẽ tự tin hơn, đồng thời sẵn sàng cải thiện những điểm còn hạn chế", chị Mai Anh cho biết.

Áp lực học hành không phải là điều hiếm gặp với học sinh. Tuy nhiên, khi cha mẹ biết lắng nghe và điều chỉnh cách đồng hành, việc học có thể trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Em Nguyễn Tuệ Minh, học sinh lớp 5C, Trường Tiểu học Thăng Long (Hà Nội) chia sẻ: "Trước đây, tối nào bố mẹ cũng nhắc con ôn bài nên con khá căng thẳng, đôi lúc còn sợ học. Sau này, mẹ thay đổi cách quan tâm và học cùng con nhiều hơn, con thấy bớt lo lắng và không còn sợ như trước".

Tương tự, em Hải Anh, học sinh Trường Tiểu học Thành Công B cho biết: "Mỗi khi đến giờ học bài ở nhà, con thường thấy mệt và không muốn học lâu. Từ khi bố mẹ cho tự sắp xếp thời gian học và nghỉ ngơi, con thấy việc học nhẹ nhàng hơn, không còn cảm giác áp lực".

Đa dạng hóa phương pháp học

Niềm vui là động lực quan trọng giúp trẻ học tập hiệu quả. Khi việc học trở nên thú vị, trẻ sẽ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên và chủ động hơn. Cha mẹ có thể tạo hứng thú cho con bằng cách đa dạng hóa phương pháp học, như học qua trò chơi, làm thí nghiệm nhỏ, đọc sách, xem video giáo dục hoặc cùng trao đổi những câu chuyện gần gũi trong đời sống.

Theo các chuyên gia, việc liên hệ bài học với thực tế giúp trẻ hiểu sâu và ghi nhớ lâu hơn. Toán học có thể gắn với mua sắm hằng ngày, ngữ văn liên hệ với cảm xúc cá nhân, còn khoa học được minh họa qua các hiện tượng xung quanh. Khi nhận thấy ý nghĩa của việc học, trẻ sẽ học với tinh thần tự giác và say mê hơn.

Sự ghi nhận kịp thời từ cha mẹ cũng là động lực quan trọng. Thay vì chỉ chú trọng kết quả, phụ huynh nên trân trọng nỗ lực và tiến bộ nhỏ của con để trẻ thêm tự tin, kiên trì. Sự đồng hành và khích lệ của cha mẹ chính là nền tảng vững chắc giúp con phát triển toàn diện.

Cô Thu Trang, Trường Tiểu học Thăng Long nhận định: Để con học vui, học tốt mà không áp lực, quan trọng nhất là phụ huynh cần chuyển từ việc giám sát điểm số sang đồng hành cùng con. Nhiều học sinh sợ học không phải vì không học được, mà vì bị so sánh, kỳ vọng quá cao và lịch học dày đặc khiến các em mệt mỏi, lo âu, dần mất hứng thú và thiếu tự tin.

Theo cô Trang, phụ huynh không nên đặt con vào cuộc đua với bạn bè mà cần nhìn vào sự tiến bộ của chính con mỗi ngày. Mục tiêu học tập cần vừa sức, được chia nhỏ, học đều nhưng nhẹ nhàng; đồng thời bảo đảm trẻ ngủ đủ giấc, có thời gian vui chơi và vận động.

Ở nhà, cha mẹ hãy tạo không khí học tập ấm áp, tránh quát mắng, khuyến khích con được sai và được hỏi. Khi trẻ cảm thấy an toàn, được tin tưởng và ghi nhận nỗ lực, các em sẽ chủ động hơn, và việc học sẽ trở thành niềm vui chứ không còn là áp lực.

Phượng Nguyễn