Tạo tổng xung lực chung trong đầu tư của Nhà nước

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Đăng Bình chủ trì phiên thảo luận tại Tổ 6

Cần xác định rõ vai trò cơ quan điều phối

Thảo luận tại Tổ 6, các đại biểu hoàn toàn nhất trí chủ trương hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay; cơ bản nhất trí các nội dung sửa đổi, bổ sung và các mục tiêu mà dự thảo Nghị quyết đặt ra, cũng như các vấn đề đã được chỉ ra trong báo cáo thẩm tra của Hội đồng Dân tộc…

ĐBQH Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) cho rằng: xu hướng tích hợp các chương trình có tính chất gần nhau về phạm vi, đối tượng cũng như địa bàn sẽ tạo tổng xung lực chung trong đầu tư của Nhà nước; góp phần giảm các khâu trung gian để tránh lãng phí, đồng thời giúp địa phương lồng ghép được các hoạt động chung.

"Đây là cách làm rất đổi mới thay vì các chương trình độc lập, đơn lẻ trước đây, thể hiện tính quản trị quốc gia rất tốt…", ĐBQH Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh.

ĐBQH Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) phát biểu

Đại biểu cũng tán thành 5 quan điểm được Chính phủ đề ra trong Tờ trình về việc tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia, đó là: không tích hợp “cơ học”; tổ chức theo nhóm vấn đề và có cơ chế chuyển tiếp để không gián đoạn nhiệm vụ; thiết kế theo logic chính sách chung, chuẩn hóa theo mục tiêu, đối tượng, địa bàn, nguồn lực và sản phẩm đầu ra; giảm đầu mối, giảm văn bản và thủ tục trung gian, tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển và nhiệm vụ trực tiếp tạo kết quả; phân cấp mạnh theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, gắn với giám sát, đánh giá kết quả…

Các đại biểu dự phiên thảo luận tổ

Về đề xuất cụ thể, theo đại biểu Nguyễn Thị Thủy, cần xác định rõ vai trò của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (cơ quan đầu mối điều phối), Bộ Tài chính (điều phối tài chính) và các cơ quan phối hợp (liên quan tới giáo dục, y tế, văn hóa) để đảm bảo vận hành nhịp nhàng từ Trung ương đến địa phương, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đồng thời, cần có hướng dẫn cụ thể, kịp thời cho 34 địa phương về rà soát các chương trình mục tiêu quốc gia hiện có, đảm bảo triển khai kịp thời ngay sau khi việc tích hợp 4 chương trình được thông qua. Đại biểu đề nghị cần quán triệt quan điểm “giảm văn bản và thủ tục trung gian”, tích hợp nhiều nội dung vào một văn bản hướng dẫn để cán bộ cấp xã dễ tiếp cận và triển khai ngay.

Từ những kinh nghiệm trực tiếp thực hiện chương trình ở giai đoạn trước, đại biểu Hà Sỹ Huân (Thái Nguyên) đánh giá việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia cùng với những đổi mới trong dự thảo nghị quyết sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cấp cơ sở trong quá trình triển khai thực hiện thời gian tới.

ĐBQH Hà Sỹ Huân (Thái Nguyên) phát biểu

Để tiếp tục tạo thuận lợi trong quá trình triển khai, đại biểu kiến nghị Chính phủ cần tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục trong các nghị định hướng dẫn thi hành. Cụ thể, đối với các dự án quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản và giá trị không cao (như đường giao thông nông thôn, kênh mương, nhà văn hóa), cần có các cơ chế đặc thù để cộng đồng dân cư có thể trực tiếp tiếp cận và thực hiện.

Đại biểu Hà Sỹ Huân cũng nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về cơ chế đặc thù cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là trong ứng phó với biến đổi khí hậu. Theo đại biểu, Chính phủ nên xem xét ưu tiên các nội dung phòng chống và giảm thiểu thiên tai trong chương trình, bởi đây là những vấn đề hết sức cấp bách tại các địa phương. Cần có cơ chế cho phép chính quyền địa phương linh hoạt vận dụng nguồn lực của chương trình để di chuyển khẩn cấp các hộ dân nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở...

Cần ban hành bộ tiêu chí và các văn bản hướng dẫn cụ thể ngay khi Nghị quyết được thông qua

Quan tâm đến tính phù hợp và "sức sống" của Nghị quyết khi đi vào cuộc sống, ĐBQH Lê Hoàng Hải (TP. Đồng Nai) đã nêu lên thực trạng, dù Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư cho Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, nhưng theo báo cáo của Chính phủ tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chương trình này vẫn chưa được phân bổ nguồn lực để triển khai. Nguyên nhân chính là do thiếu cơ sở pháp lý, cụ thể là chưa ban hành quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương và thiếu các văn bản hướng dẫn thực hiện.

ĐBQH Lê Hoàng Hải (TP. Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại tổ

“Thông thường, đối với các dự án hay chương trình, khó khăn lớn nhất là vốn hay năng lực thực thi. Nhưng đối với chương trình mục tiêu quốc gia, không phải chúng ta không có vốn. Năng lực thực thi cũng không phải điểm yếu. Mà vấn đề là thiếu nguyên tắc, tiêu chí và hướng dẫn thực thi”, đại biểu Lê Hoàng Hải phân tích.

Do đó, đại biểu đề nghị ngay sau khi việc tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia được Quốc hội phê duyệt, Chính phủ cần ban hành ngay các quy định về tiêu chí, phương pháp, thời gian thực hiện, đánh giá kết quả đầu ra; trách nhiệm cập nhật, chia sẻ dữ liệu và các cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó cần chỉ đạo các bộ ngành phối hợp ban hành bộ tiêu chí và các văn bản hướng dẫn để các địa phương có cơ sở đối chiếu và cân đối nguồn lực, tránh tình trạng Nghị quyết đã ban hành nhưng thực tế triển khai vẫn chậm...

Các ĐBQH TP. Đồng Nai tham gia thảo luận tổ

Đồng tình với ý kiến của các đại biểu về sự cần thiết tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia, ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (Đồng Nai) cho rằng: điều này sẽ tránh được tình trạng dàn trải, manh mún trong phân bổ nguồn vốn cũng như triển khai công việc.

ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (Đồng Nai) phát biểu

Về chính sách đặc thù (Điều 11),đại biểu đề nghịBan soạn thảo quan tâm đến các địa bàn vừa mới thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn hoặc các xã sau khi sáp nhập. Bên cạnh đó, quan tâm nguồn lực đầu tư cho hệ thống thư viện điện tử, xuất bản phẩm điện tử.

Đồng thời, cần đánh giá, phân loại lại các bảo tàng (ngoài các bảo tàng phục vụ nhiệm vụ chính trị). Theo đại biểu, bất cập hiện nay là việc phân hạng bảo tàng (loại 1, 2, 3) để cấp ngân sách gây ra nhiều khó khăn cho việc đầu tư hạ tầng, sưu tầm hiện vật.

Toàn cảnh Tổ 6 gồm: Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên và TP. Đồng Nai tiến hành thảo luận tại tổ

"Nếu Nghị quyết không chú trọng nguồn lực hạ tầng công nghệ số cho bảo tàng thì sẽ khó đáp ứng nhu cầu của Nhân dân và hội nhập quốc tế...", ĐBQH Điểu Huỳnh Sang nêu quan điểm.