Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, tạo đà tăng trưởng 'hai con số' cho tỉnh Nghệ An

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An. Ảnh: Hồ Lài

Kinh tế tăng trưởng tích cực, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn

Trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP Nghệ An tăng 9,75%, đứng thứ 2 khu vực Bắc Trung Bộ và thứ 14 cả nước. Trong đó, công nghiệp - xây dựng tăng 13,18%, riêng công nghiệp tăng 15,93%; dịch vụ tăng 9,41%; nông - lâm - thủy sản tăng 4,64%.

Kim ngạch xuất khẩu đạt 5,182 tỷ USD, tăng 55,61%; du lịch đón gần 9,9 triệu lượt khách, doanh thu hơn 12.000 tỷ đồng. Thu ngân sách đạt trên 27.800 tỷ đồng, vượt 19,4% dự toán. Tổng chi ngân sách trên 44.900 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển đạt 151,3% dự toán.

Giải ngân đầu tư công đạt trên 81% kế hoạch, cao hơn bình quân cả nước. Tỉnh thu hút 69 dự án mới với tổng vốn hơn 96.000 tỷ đồng và 15 dự án FDI trị giá 2,396 tỷ USD. Công tác xử lý các dự án tồn đọng được đẩy mạnh, nhiều vướng mắc từng bước được tháo gỡ.

Bên cạnh kết quả đạt được, tăng trưởng GRDP chưa chạm mục tiêu “hai con số”. Tiến độ giải ngân đầu tư công tại một số dự án chưa đồng đều; nhiều công trình còn vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng, tái định cư. Việc xử lý các dự án tồn đọng, vi phạm kéo dài còn khó khăn; nhân lực cấp xã thiếu, một số cơ sở tài sản công dôi dư chưa được xử lý dứt điểm.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Đoàn Trung Kiên phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Hồ Lài

Tại buổi làm việc, đại diện các bộ, ngành đề xuất nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tăng trưởng. Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Đoàn Trung Kiên đề nghị Nghệ An tăng cường nguồn lực đầu tư cho giáo dục, đưa các chỉ tiêu về kiên cố hóa trường lớp, bố trí đủ giáo viên và hoàn thành xây dựng trường phổ thông nội trú vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với các dự án trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới, khối lượng thi công các trường thuộc giai đoạn 1 đạt khoảng 85 - 99%, nhưng tỷ lệ giải ngân mới đạt trên 56%. Do đó, tỉnh cần đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thiện hồ sơ thanh toán, kịp thời giải ngân vốn đầu tư công.

Nghệ An cũng đề xuất Chính phủ xem xét chủ trương thành lập Khu kinh tế đặc biệt nhằm tạo động lực phát triển theo Nghị quyết 39-NQ/TW. Trong lĩnh vực đầu tư công, tỉnh kiến nghị chuyển vốn bổ sung năm 2026 sang năm 2027, điều chỉnh vốn dự án đường sắt tốc độ cao và bổ sung vốn giải phóng mặt bằng cao tốc Vinh - Thanh Thủy.

Một số kiến nghị khác được tỉnh đưa ra gồm phân cấp quản lý Quốc lộ 1 qua nội đô; sửa đổi Luật Di sản theo hướng cho phép quy hoạch di tích đơn lẻ; hướng dẫn chính sách hỗ trợ công nghiệp bán dẫn; nâng cấp cửa khẩu Thanh Thủy - Nậm On và Thông Thụ để thúc đẩy hợp tác, giao thương.

Lấy quy hoạch làm động lực phát triển

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận nỗ lực và kết quả Nghệ An đạt được. Dù chưa đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, kết quả của tỉnh trong bối cảnh hiện nay là đáng khích lệ.

Phó Thủ tướng lưu ý ba vấn đề cần tập trung khắc phục. Trong đó, tỷ lệ giải ngân đầu tư công cao nhưng vốn tạm ứng chưa thu hồi còn nhiều, chưa tạo ra khối lượng thực tương ứng. Chất lượng tăng trưởng cần được cải thiện khi công nghiệp còn phụ thuộc vào khu vực FDI, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu; thu ngân sách vượt dự toán nhưng tỷ trọng từ đất còn lớn. Bên cạnh đó, việc xử lý các dự án tồn đọng và tài sản công dôi dư còn chậm.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nghe báo cáo tiến độ thi công các hạng mục Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Anh Sơn, Nghệ An. Ảnh: Hồ Lài

Nhất trí với các giải pháp tỉnh đề ra, Phó Thủ tướng nhấn mạnh Nghệ An cần lấy quy hoạch làm động lực phát triển, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí cho nhà đầu tư và phát huy lợi thế nguồn nhân lực. Trong bối cảnh các địa phương trong vùng có nhiều lợi thế tương đồng về cảng biển, sân bay, tỉnh cần xác định hướng phát triển phù hợp để nâng cao sức cạnh tranh.

Phó Thủ tướng yêu cầu Nghệ An khẩn trương tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, xử lý các dự án tồn đọng và tài sản công dôi dư; mở rộng cơ sở thu ngân sách, nâng cao chất lượng nguồn thu, bảo đảm cung cấp điện ổn định.

Đối với các kiến nghị của tỉnh, Phó Thủ tướng giao các bộ, ngành phối hợp xem xét, giải quyết, tạo điều kiện để Nghệ An tăng tốc phát triển. Mục tiêu tăng trưởng GRDP quý IV khoảng 14,51% là thách thức nhưng có thể đạt được nếu các cấp, ngành đồng lòng, quyết liệt hành động.