Thay vì 'làm thế nào để mua được nhà', nên hướng đến 'người dân có thể sống trong một căn nhà phù hợp'

ĐBQH Nguyễn Phương Thủy (đoàn Hà Nội)

Chiều 22-10, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở Tổ về: Dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Tại tổ Hà Nội, đại biểu Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (đoàn ĐBQH TP Hà Nội) nêu quan điểm đồng tình với sự cần thiết sửa đổi Luật Nhà ở nhằm hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực và đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhà ở của nhân dân.

Trong đó, bà Thủy bày tỏ đặc biệt quan tâm đến việc dự thảo dành riêng Chương IV để quy định về nhà ở cho thuê. “Đây là một hướng tiếp cận cần thiết, phù hợp với yêu cầu đa dạng hóa phương thức đáp ứng nhu cầu nhà ở, trong bối cảnh giá nhà tại nhiều đô thị ngày càng vượt xa khả năng tích lũy của một bộ phận lớn người dân” – nữ ĐBQH nói.

Dẫn ví dụ thực tế, đại biểu Phương Thủy cho biết, một người lao động trẻ mới đến thành phố làm việc chưa chắc cần hoặc khó có thể mua ngay một căn nhà. Nhưng họ chắc chắn cần một nơi ở an toàn, gần nơi làm việc, có giá thuê ổn định và không buộc họ phải dành phần lớn thu nhập cho chi phí nhà ở.

Như vậy, thay vì “làm thế nào để người dân mua được nhà?”, chính sách nhà ở nên tập trung trả lời câu hỏi quan trọng hơn là “làm thế nào để người dân có thể sống ổn định trong một căn nhà phù hợp ngay từ hôm nay?”.

Góp ý cụ thể vào chính sách này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng, phát triển nhà ở cho thuê cần được tiếp cận theo hai hướng.

Thứ nhất là phát triển thị trường nhà ở cho thuê nói chung, huy động doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đầu tư để mở rộng nguồn cung, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân.

Thứ hai là, phát triển nhà ở cho thuê có hỗ trợ của Nhà nước để bảo đảm những người có nhu cầu nhưng không đủ khả năng tiếp cận thị trường vẫn có chỗ ở phù hợp. Đối với hướng này, cần xác định rõ đối tượng thụ hưởng, mức độ hỗ trợ, nguồn lực thực hiện và trách nhiệm của Nhà nước đến đâu.

Hai hướng này cùng góp phần thực hiện mục tiêu bảo đảm nhà ở cho người dân, nhưng không thể sử dụng hoàn toàn cùng một cơ chế.

“Nếu áp dụng tư duy bao cấp cho toàn bộ thị trường thì có thể làm giảm động lực đầu tư, hạn chế nguồn cung và tạo áp lực lớn lên ngân sách. Ngược lại, nếu chỉ dựa vào cơ chế thị trường mà không có chính sách hỗ trợ phù hợp thì những người thu nhập thấp, chưa có khả năng tích lũy vẫn khó tiếp cận chỗ ở ổn định” – đại biểu Phương Thủy phân tích thêm.

Từ quan điểm đó, nữ ĐBQH đề nghị bổ sung, làm rõ hơn vai trò dẫn dắt thị trường của Nhà nước trong phát triển thị trường nhà ở cho thuê. Nhà nước không nhất thiết phải trực tiếp làm thay khu vực tư nhân, nhưng có thể phát triển các dự án nhà ở cho thuê theo nguyên tắc tính đúng, tính đủ giá thành, chi phí quản lý, vận hành, bảo trì và một mức lợi nhuận hợp lý.

Theo đại biểu, những dự án này sẽ tạo ra một “mốc tham chiếu” hoặc “neo đối chứng” để thị trường có cơ sở so sánh về giá thuê, chất lượng công trình, chi phí dịch vụ và hiệu quả vận hành.

Cũng phát biểu thảo luận tại tổ Hà Nội về nội dung này, đại biểu Huỳnh Quốc Thắng đề nghị, đối với nhà ở cho thuê được ưu đãi, cần xác định rõ tỷ lệ diện tích phục vụ người khó khăn về nhà ở, cơ chế giá thuê phản ánh phần hỗ trợ của Nhà nước, sự ổn định của hợp đồng và trách nhiệm hoàn trả ưu đãi khi vi phạm mục đích sử dụng.