'Bộ ba sát thủ' của Nga: Iskander, Kinzhal và Oreshnik

Oreshnik đang thu hút sự chú ý bởi tầm bắn lớn và khả năng mang nhiều đầu đạn. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào Oreshnik sẽ khó thấy toàn bộ năng lực tên lửa của Nga.

Bên cạnh loại tên lửa đạn đạo tầm trung này, Moscow còn có Iskander và Kinzhal, 2 hệ thống đảm nhiệm những vai trò khác nhau.

Tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M là thành phần gần chiến trường nhất trong bộ ba. Hệ thống có tầm bắn tới 500 km, sử dụng bệ phóng cơ động và có thể triển khai nhiều loại tên lửa.

Khả năng cơ động của bệ phóng giúp Iskander có thể thay đổi vị trí sau khi khai hỏa, trong khi tên lửa đạn đạo 9M723 được thiết kế để thực hiện các cuộc tấn công chính xác vào mục tiêu mặt đất.

Ở tầng tiếp theo là tên lửa đạn đạo phóng từ máy bay Kh-47M2 Kinzhal. Tên lửa có chiều dài 8 mét, đường kính 1 mét, khối lượng phóng khoảng 4,3 tấn và mang đầu đạn 480 kg.

Khi được phóng từ tiêm kích đánh chặn MiG-31K, Kinzhal có tầm hoạt động được đánh giá ở mức 1.500-2.000 km.

Khác biệt quan trọng của Kinzhal nằm ở phương thức phóng. Thay vì phụ thuộc vào một bệ phóng mặt đất cố định, tên lửa được máy bay mang tới khu vực phóng.

Điều này tạo thêm tính cơ động và cho phép thay đổi hướng tiếp cận mục tiêu. Chính phương thức này giúp Kinzhal mở rộng đáng kể phạm vi tác chiến so với tên lửa Iskander-M.

Oreshnik lại nằm ở một cấp độ khác. Đây là tên lửa đạn đạo tầm trung cơ động trên đường bộ, với tầm bắn được các nguồn Mỹ đánh giá ở mức 3.500-5.470 km.

Điểm nổi bật nhất là khả năng mang nhiều phương tiện tái nhập độc lập, hay MIRV. CSIS đánh giá Oreshnik đã được sử dụng trong chiến đấu tại Ukraine từ năm 2024.

Nếu đặt 3 hệ thống cạnh nhau, vai trò của chúng trở nên rõ hơn. Iskander phù hợp với các mục tiêu trong phạm vi chiến trường và khu vực tác chiến gần.

Kinzhal đưa năng lực tấn công đạn đạo lên máy bay, tăng tính linh hoạt về hướng và vị trí phóng. Oreshnik mở rộng đáng kể cự ly, đồng thời có khả năng mang nhiều đầu đạn tới các mục tiêu khác nhau.

Sự khác biệt này cũng có ý nghĩa đối với phòng thủ. Một mạng lưới phòng không phải đối phó với những tên lửa có cự ly, quỹ đạo và phương thức phóng khác nhau.

Iskander bay từ bệ phóng mặt đất, Kinzhal xuất hiện từ hướng của máy bay mang phóng, trong khi Oreshnik có tầm hoạt động đủ để bao phủ phần lớn châu Âu từ các vị trí phóng phù hợp.

Vì vậy, gọi Iskander, Kinzhal và Oreshnik là 3 phiên bản của cùng một loại vũ khí sẽ không chính xác.

Chúng là những hệ thống khác nhau, được phát triển cho những yêu cầu khác nhau. Nhưng khi được sử dụng trong cùng một năng lực tấn công tên lửa, chúng tạo ra nhiều lớp đe dọa mà bên phòng thủ phải xử lý đồng thời.

Điểm đáng chú ý của Nga vì thế không chỉ nằm ở Oreshnik. Sức mạnh nằm ở việc Moscow sở hữu nhiều loại tên lửa với tầm bắn và phương thức triển khai khác nhau.

Trong một cuộc xung đột kéo dài, sự đa dạng này khiến bài toán phòng thủ không chỉ là phát hiện một loại tên lửa, mà phải duy trì khả năng ứng phó trước nhiều mối đe dọa cùng lúc.