Tết Cha-Bui - nét đẹp văn hóa Chăm ở xã Tân Thành

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tân Thành Nguyễn Văn Dũng tặng quà cho đồng bào Chăm làng Mưli nhân dịp đón Tết Cha-Bui

Nền tảng tinh thần quan trọng

Làng Mưli là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào Chăm xã Tân Thành. Theo già làng Thông Văn Đức - Bí thư Chi bộ thôn Hiệp Phước, hiện làng có 310 hộ với khoảng 1.550 nhân khẩu, sinh sống xen ghép tại 4 thôn. Bà con chủ yếu trồng thanh long và làm thuê tại các vựa nông sản. Dù đời sống còn nhiều khó khăn, đồng bào Chăm nơi đây luôn ý thức gìn giữ, bảo tồn và phát huy phong tục, tập quán truyền thống, xem đó là nền tảng tinh thần gắn bó cộng đồng.

Hằng năm, đồng bào Chăm làng Mưli duy trì tổ chức 3 lễ lớn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Trong đó, Lễ Kỳ Yên diễn ra vào tháng 1 lịch Chăm, nhằm cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống bình an. Tiếp đó là Tết Katê - lễ hội lớn nhất trong năm của người Chăm theo đạo Bàlamôn, tổ chức vào đầu tháng 7 lịch Chăm (khoảng tháng 10 dương lịch), mang ý nghĩa tạ ơn thần linh, tưởng niệm tổ tiên và cầu mong sức khỏe, may mắn cho gia đình, con cháu. Sau cùng trong năm là Tết Cha-Bui - lễ hội lớn thứ 2 của người Chăm, chỉ sau Tết Katê.

Theo quan niệm của đồng bào Chăm, Tết Cha-Bui là lễ hội cuối năm, được tổ chức tại các lăng, tháp Chăm, gắn với thời điểm kết thúc một chu kỳ canh tác và bước vào mùa thu hoạch. Vì vậy, lễ hội mang ý nghĩa tri ân đất trời, thần linh và thiên nhiên đã ban cho cuộc sống no đủ, yên bình.

Cầu sức khỏe, bình an

Vào những ngày cuối tháng 1/2026, trong không khí trang nghiêm, thành kính và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, đồng bào dân tộc Chăm xã Tân Thành long trọng tổ chức Lễ hội truyền thống Tết Cha-Bui. Lễ hội được chuẩn bị chu đáo, tổ chức đúng theo các nghi thức cổ truyền, thu hút sự tham gia đông đảo của bà con làng Mưli, đồng bào Chăm các làng lân cận và du khách đến tham quan, tìm hiểu nét đẹp văn hóa truyền thống.

Theo tín ngưỡng dân gian của người Chăm, Tết Cha-Bui là dịp để bày tỏ lòng thành kính đối với thần Mẹ Pô Inư Nưgăr (Thiên Y Thánh Mẫu), thần Đất - những đấng linh thiêng đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống người dân được an lành. Đồng thời, lễ hội cũng là dịp để đồng bào cầu mong sức khỏe, sự bình yên, hạnh phúc cho mỗi gia đình và cho cả cộng đồng làng xóm.

Chia sẻ về ý nghĩa của lễ hội, già làng Thông Văn Đức cho biết: “Tết Cha-Bui là lễ hội truyền thống có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào Chăm. Dù đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn nhưng bà con luôn cố gắng tổ chức lễ hội đầy đủ, đúng nghi thức cổ truyền của cha ông để lại, xem đó là trách nhiệm gìn giữ bản sắc dân tộc cho thế hệ mai sau”.

Phần lễ Tết Cha-Bui được tổ chức trang trọng với các nghi thức cúng tế truyền thống; phần hội diễn ra vui tươi, đầm ấm, thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng và ước vọng về một năm mới an lành, hạnh phúc. Thông qua lễ hội, các thế hệ có dịp gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm sản xuất. Qua đó góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào Chăm trên địa bàn xã.

Đánh giá về vai trò của đồng bào Chăm trong phát triển địa phương, ông Nguyễn Xuân Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Tân Thành cho biết, thời gian qua, đồng bào dân tộc Chăm làng Mưli đã có nhiều đóng góp tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới. Bà con tích cực hiến đất, đóng góp ngày công làm đường giao thông nông thôn; đồng thời giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa gắn với định hướng phát triển du lịch, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.

Lãnh đạo xã Tân Thành bày tỏ mong muốn đồng bào Chăm tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức thi đua lao động sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần. Đồng thời, tiếp tục gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, góp phần cùng chính quyền xây dựng xã Tân Thành ngày càng giàu đẹp, văn minh, đậm đà bản sắc văn hóa các dân tộc.

Thu Hà .