Thảm 'săn mồi' Ba Tư trở thành ẩn dụ chiến lược: Iran dùng di sản văn hóa để răn đe quân sự

Theo tường thuật được đăng tải ngày 26/3 trên chuyên mục chiến sự bằng tiếng Do Thái của hãng tin Iran Tasnim, căng thẳng gia tăng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là không thành công trong nỗ lực mở lại eo biển Hormuz; giới chức Mỹ đang cân nhắc phương án tấn công quy mô lớn vào đảo Kharg của Iran hoặc triển khai lực lượng bộ binh tại đây nhằm kiểm soát tuyến vận tải chiến lược này.

Tuy nhiên, theo phía Iran, kế hoạch này bị nhiều chuyên gia quân sự trên thế giới đánh giá là phi thực tế và thiếu sự ủng hộ từ các chỉ huy cấp cao. Từ góc độ quân sự, khả năng thành công gần như bằng không.

Giới chức Iran khẳng định, nước này không chỉ sẵn sàng đối phó các cuộc tấn công trên bộ của Mỹ hoặc Israel, mà còn có khả năng biến lãnh thổ của mình thành một “chiến trường chết chóc” đối với đối phương. “Đó là cách đánh mà Iran rất thành thạo”, Tasnim nhấn mạnh.

Ẩn dụ “bãi săn” được sử dụng trong bài viết nhằm nhấn mạnh chiến lược phòng thủ, phản công theo chiều sâu của Iran. Giống như nghệ nhân thảm Ba Tư kiên nhẫn dệt nên những tác phẩm tinh xảo trong nhiều năm, Iran được mô tả là âm thầm chuẩn bị và có thể bất ngờ tung ra đòn đáp trả quyết định. Trong hình dung này, lực lượng xâm lược sẽ trở thành “con mồi”, không còn cơ hội quay về kể lại những gì đã xảy ra.

Thảm Ba Tư là loại thảm dệt tay cao cấp từ Iran, nổi tiếng với lịch sử hơn 2.500 năm, hoa văn tinh xảo và chất liệu len, lụa tự nhiên bền bỉ. Được UNESCO công nhận, thảm Ba Tư là biểu tượng văn hóa và nghệ thuật. Ảnh: Tasnim.

Cuộc rượt đuổi sinh tử

Bức thảm Ba Tư với họa tiết “bãi săn” tái hiện một cảnh săn bắn sống động, mang đậm tính biểu tượng và nghệ thuật.

Ở trung tâm là hình ảnh một người thợ săn cưỡi ngựa đang phi nước đại. Ông mặc trang phục truyền thống, đầu đội mũ, tay phải cầm thanh kiếm cong, hông trái đeo cây cung, trong tư thế sẵn sàng tấn công con mồi. Con ngựa được trang trí cầu kỳ, thể hiện địa vị và sự chuẩn bị kỹ lưỡng của người săn.

Xung quanh thợ săn là hàng loạt động vật hoang dã như hươu, thỏ, cùng một số loài thú săn khác đang chạy tán loạn. Một số thú hoang bị truy đuổi rất sát, tạo cảm giác chuyển động liên tục và căng thẳng. Các chi tiết này cho thấy đây không chỉ là một cuộc săn bình thường mà là một “cuộc rượt đuổi sinh tử” giữa con người và động vật hoang dã.

Nền thảm được phủ kín bởi các họa tiết hoa lá cách điệu, đan xen với cảnh săn bắn. Điều này vừa làm tăng tính thẩm mỹ, vừa tượng trưng cho thiên nhiên - nơi diễn ra cuộc đi săn. Màu sắc đậm, tương phản mạnh (xanh đậm, đỏ, vàng, trắng) giúp các nhân vật và con vật nổi bật rõ ràng.

Bức thảm Iran không chỉ mô tả hoạt động săn bắn mà còn truyền tải ý nghĩa sâu xa: con người làm chủ thiên nhiên, sức mạnh, sự khéo léo và chiến thắng. Đồng thời, sự sắp xếp dày đặc các chi tiết cũng khiến toàn bộ khung cảnh giống như một “bãi săn” bao vây con mồi từ mọi phía - đúng với tinh thần của chủ đề “bãi săn”.

Chiếc thảm Ba Tư được định giá cao nhất là Thảm lá liềm Clark - được bán với giá kỷ lục 33,7 triệu USD (cả phí là 33,8 triệu USD) tại một cuộc đấu giá của Sotheby’s vào năm 2013, theo BBC. Có niên đại từ triều đại Safavid thế kỷ 17, tác phẩm quý hiếm này có thiết kế nền màu đỏ thẫm độc đáo với họa tiết dây leo lá liềm. Ảnh: Sotheby’s.

Một phụ nữ Iran đang dệt thảm Ba Tư. Ảnh: Gulf News.

IRGC tấn công căn cứ Mỹ ở Kuwaitt, Ảrập Xêút và Bahrain

Song song với các tuyên bố mang tính biểu tượng, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố, đã tiến hành đợt tấn công thứ 82 trong chiến dịch “Lời hứa đích thực IV” vào rạng sáng 26/3 (giờ địa phương).

Các mục tiêu tại Arifjan và Al-Kharj, bao gồm một cơ sở hậu cần quốc phòng của Mỹ, đã bị không kích. IRGC cho biết hành động này nhằm đáp trả cuộc tấn công xuất phát từ chính địa điểm này nhằm vào khu vực Khorramshahr, tỉnh Khuzestan, miền nam Iran.

Arifjan là một căn cứ quân sự lớn của Mỹ tại Kuwait, đóng vai trò là trung tâm hậu cần và căn cứ hỗ trợ then chốt cho lực lượng Mỹ ở Trung Đông. Nằm ở phía nam Kuwait, căn cứ này tiếp nhận quân nhân từ Lục quân, Hải quân, Thủy quân lục chiến và Tuần duyên. Cơ sở này hoạt động như một trung tâm hỗ trợ hậu cần và lưu trữ các kho dự trữ trang bị tiền phương của Lục quân.

Trong khi đó, Al-Kharj là một trung tâm quan trọng về nông nghiệp, công nghiệp và quân sự ở miền trung Ảrập Xêút, nằm cách thủ đô Riyadh khoảng 80 km về phía đông nam. Nơi đây nổi tiếng với các ốc đảo lịch sử, nguồn suối nước sâu và ngành sản xuất sữa quy mô lớn, đồng thời là nơi đặt căn cứ không quân Prince Sultan. Căn cứ này là một trung tâm hậu cần và tác chiến quan trọng của quân đội Mỹ.

Ngày 26/3, Iran liên tiếp phóng UAV về phía các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông. Video: Fars.

Thông cáo của IRGC cũng nêu rằng, một hệ thống radar Patriot tại căn cứ không quân Isa ở Bahrain đã bị phá hủy. Isa là một cơ sở quân sự quan trọng ở miền nam Bahrain, nằm bên bờ Vịnh Ba Tư, đóng vai trò là trung tâm chính của không đoàn tiêm kích thuộc Không quân Hoàng gia Bahrain. Theo truyền thông nhà nước Iran, nơi đây cũng từng tiếp nhận nhân sự và khí tài quân sự của Mỹ, bao gồm khả năng hỗ trợ hậu cần và trinh sát.

Ngoài ra, các máy bay không người lái (UAV) của Iran đã nhắm vào nhà chứa máy bay trinh sát P-8, kho nhiên liệu của Mỹ, nhà chứa UAV MQ-9 Reaper, hệ thống liên lạc vệ tinh dành cho UAV tại căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwaitt, IRGC tuyên bố.

IRGC cho biết các tên lửa được sử dụng trong cùng đợt tấn công ngày 26/3 đã nhắm vào một trung tâm chỉ huy-kiểm soát quân sự cùng các cơ sở công nghiệp liên quan đến hạ tầng hạt nhân của đối phương. Đợt không kích được thực hiện bằng UAV và tên lửa sử dụng nhiên liệu rắn, tên lửa dùng nhiên liệu lỏng. Các mục tiêu tại khu vực phía nam Biển Chết đã bị đánh trúng trong các đòn không kích “có độ chính xác cao”, IRGC thông báo.

Rạng sáng 26/3, Iran sử dụng UAV và tên lửa tấn công các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông. Video: Fars.

Đặc điểm nổi bật của thảm Ba Tư

-Chế tác thủ công: Từng đường nét được nghệ nhân Iran dệt tỉ mỉ, mỗi tấm thảm là một tác phẩm độc bản.

-Chất liệu cao cấp: Chủ yếu sử dụng len cừu cao cấp (kurk), lụa, và đôi khi là lông dê hoặc lông lạc đà, giúp thảm bền chắc và mềm mại.

-Họa tiết đặc trưng: Thường là các hoa văn cổ điển (như “bãi săn”), hoa lá, hình học phức tạp, mang đậm nét văn hóa đặc trưng.

-Giá trị đầu tư: Thảm Ba Tư dệt tay không chỉ để trang trí mà còn là tài sản có giá trị lâu dài, thậm chí được xem như vật phẩm sưu tầm, có tấm trị giá cả triệu, thậm chí hàng chục triệu đô la Mỹ.

Thảm Ba Tư là ông hoàng trong các loại thảm trang trí, mang lại vẻ đẹp sang trọng cho không gian nội thất. Ảnh: Aria Rugs.

Thái An