Thanh Hóa: Đánh thức tiềm năng du lịch từ những đồi chè Bình Sơn

Hơn 30 năm bén rễ trên vùng đất Bình Sơn, cây chè không chỉ trở thành cây trồng chủ lực, giúp hàng trăm hộ dân xã Thọ Bình vươn lên ổn định cuộc sống mà còn tạo nên cảnh quan đồi chè xanh mướt đặc trưng. Phát huy lợi thế này, địa phương đang hướng tới xây dựng vùng chè gắn với chế biến sâu và phát triển du lịch, từng bước hình thành điểm đến trải nghiệm giữa không gian thiên nhiên xanh mát.

Cây chè bén rễ ở Bình Sơn đã hơn 30 năm, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương

Cây chè tạo sinh kế cho hàng trăm hộ dân

Ông Hà Minh Tài, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Bình cho biết, từ đầu những năm 1990, huyện Triệu Sơn (cũ) có chủ trương đưa người dân đến khai hoang, lập nghiệp tại Bình Sơn. Trong quá trình phát triển sản xuất, nhiều loại cây trồng như keo, mía... từng được đưa vào thử nghiệm nhưng cây chè được xác định phù hợp nhất với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu nơi đây.

Ông Hà Minh Tài, Phó chủ tịch UBND xã Thọ Bình (bên phải) thăm hộ gia đình trồng chè tại thôn Đông Tranh, xã Thọ Bình

Nhiều giống chè ngon từ các vùng miền Bắc lần lượt được đưa về trồng thử nghiệm và cho kết quả khả quan. Từ đó, diện tích chè từng bước được mở rộng, trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều gia đình. Đến nay, toàn xã có hơn 400 hộ trồng chè, tập trung chủ yếu tại khu vực xã Bình Sơn cũ.

Nhiều giống chè mới ở các tỉnh phía Bắc được trồng tại Thọ Bình

Gia đình bà Cao Thị Hoa, ở thôn Đông Tranh là một trong những hộ gắn bó lâu năm với cây chè. Với 1,5ha chè được trồng từ năm 1993, mỗi tháng gia đình bà có thể thu hoạch từ 2-3 lứa. Vào thời điểm cao điểm, gia đình phải thuê thêm lao động địa phương để kịp thu hái, trong khi các công đoạn chế biến được chủ động thực hiện tại nhà.

Theo bà Hoa, nhờ cây chè, cuộc sống gia đình từng bước ổn định, có nguồn thu nhập thường xuyên để trang trải sinh hoạt và đầu tư sản xuất.

Gia đình bà Hoa nhờ cây chè đã ổn định cuộc sống, có nguồn thu nhập ổn định

Không chỉ duy trì nghề trồng chè truyền thống, nhiều hộ dân còn mạnh dạn ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, thay đổi giống để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Anh Trịnh Đình Huy, 42 tuổi, ở thôn 8, xã Thọ Bình cho biết, sau khi tốt nghiệp kỹ sư lâm nghiệp, anh từng làm công tác khuyến nông tại địa phương. Tuy nhiên, nhận thấy hiệu quả kinh tế từ cây chè, anh quyết định nghỉ việc, trở về phát triển sản xuất, tiếp nối nghề của gia đình.

Anh Trịnh Đình Huy (bên phải), kỹ sư lâm nghiệp có 4hecta chè. Gia đình tự sản xuất, chế biến, tiêu thụ, chỉ thuê người hái chè khi vào vụ

Với 4ha chè được trồng từ năm 1994, năm 2016, gia đình anh Huy quyết định thay thế một phần diện tích bằng giống chè PH8 nhằm nâng cao năng suất và chất lượng.

Theo anh Huy, nếu thời tiết thuận lợi, cây chè được chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi hecta có thể mang lại doanh thu khoảng 200 triệu đồng/năm, cao hơn nhiều lần so với trồng keo. Đây cũng là lý do khiến nhiều hộ dân tiếp tục gắn bó, đầu tư mở rộng diện tích chè.

Gia đình anh Huy đang xây dựng kế hoạch hướng đến sản phẩm Ocop của tỉnh Thanh Hóa

Hiện xã Thọ Bình có hơn 400ha chè, trong đó trên 300ha đang cho thu hoạch ổn định. Năng suất bình quân đạt khoảng 7 tấn chè tươi/ha/năm, tương đương 1,5 tấn chè khô.

Đáng chú ý, sản phẩm chè Bình Sơn từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Năm 2019, sản phẩm đạt OCOP 3 sao; đến năm 2024, sản phẩm “Chè sạch Bình Sơn” của HTX Dịch vụ Nông nghiệp Bình Sơn được công nhận đạt OCOP 4 sao.

Đưa đồi chè trở thành điểm đến trải nghiệm

Không dừng lại ở việc mở rộng diện tích và nâng cao giá trị sản phẩm, xã Thọ Bình đang tính toán hướng đi mới cho vùng chè, đó là kết hợp sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm.

Thời gian gần đây, đồi chè Bình Sơn trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách. Ảnh: Vương Nguyễn

Ông Nguyễn Hùng Vương, Bí thư Đảng ủy xã Thọ Bình cho biết, địa phương định hướng tiếp tục mở rộng vùng trồng chè, chuyển đổi một số diện tích đất đồi đang trồng keo sang trồng chè tại những khu vực phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Lãnh đạo xã Thọ Bình cho biết, nếu các quả đồi ở đập Khe Lùng và hồ Ngô Công được phủ kín diện tích chè sẽ tạo cảnh quan đẹp, độc đáo để địa phương khai thác tiềm năng, phát triển du lịch sinh thái

Song song với đó là thu hút doanh nghiệp tham gia chế biến sâu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh quảng bá, xây dựng thương hiệu và mở rộng tiêu thụ trên các nền tảng số. Đặc biệt, việc khai thác cảnh quan những đồi chè xanh cùng hệ thống hồ, đập tự nhiên được xác định là hướng phát triển có nhiều tiềm năng.

Thực tế, dù chưa chính thức tổ chức đón khách du lịch, vùng chè Bình Sơn đã bắt đầu thu hút du khách, nhất là vào những ngày cuối tuần. Nhiều người tìm đến để trải nghiệm công việc hái chè cùng người dân, chụp ảnh giữa những đồi chè xanh ngát trong trang phục dân tộc, thưởng thức các món đặc sản địa phương như gà đồi Bình Sơn.

Những đồi chè bạt ngàn màu xanh không chỉ phục vụ sản xuất mà còn là tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái

Bên cạnh vùng chè, đập Khe Lùng và hồ Ngô Công cũng đang trở thành những địa điểm được giới trẻ tìm đến check-in, tận hưởng không gian trong lành, cảnh quan xanh mát. Đây là những lợi thế để địa phương nghiên cứu hình thành các tuyến tham quan kết nối giữa trải nghiệm sản xuất nông nghiệp, khám phá thiên nhiên và thưởng thức đặc sản bản địa.

Đập Khe Lùng, xã Thọ Bình nhìn từ trên cao

“Thời gian tới, xã sẽ mời một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến chè đến khảo sát, xây dựng kế hoạch phối hợp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho người dân. Cùng với đó, địa phương đã định hướng kế hoạch phát triển du lịch sinh thái, biến những đồi chè thành điểm check-in hấp dẫn đối với du khách”, ông Nguyễn Hùng Vương cho biết.

Du khách còn tranh thủ check-in tại cơ sở chế biến chè. Ảnh: Vương Nguyễn

Theo lãnh đạo xã Thọ Bình, để hiện thực hóa định hướng này, địa phương vẫn còn nhiều việc phải làm. Hạ tầng giao thông, dịch vụ thương mại và các điều kiện phục vụ khách du lịch hiện còn hạn chế. Vì vậy, việc đầu tư cần được triển khai từng bước, trên cơ sở khảo sát, đánh giá kỹ tiềm năng và nhu cầu thực tế, đồng thời nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm từ những mô hình du lịch nông nghiệp đã phát huy hiệu quả ở các địa phương khác.

Những đồi chè và hệ thống hồ đập đang được xem là nguồn tài nguyên du lịch đối với xã Thọ Bình

Với nền tảng hơn 400ha chè, sản phẩm OCOP 4 sao cùng cảnh quan đồi chè, hồ đập còn giữ được nét xanh tự nhiên, Bình Sơn đang đứng trước cơ hội mở rộng giá trị kinh tế từ cây chè. Khi sản xuất, chế biến và du lịch được kết nối hợp lý, vùng chè không chỉ là nơi tạo ra những sản phẩm nông nghiệp đặc trưng mà còn có thể trở thành điểm đến trải nghiệm, góp phần đa dạng hóa sinh kế và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.