Thành phố Hồ Chí Minh với trách nhiệm mở đường trong giai đoạn mới

Đô thị Thành phố Hồ Chí Minh sau 40 năm đổi mới. (Ảnh: TÙNG ANH)

Dấu mốc bốn mươi năm mở ra dịp nhìn lại hành trình đã qua để nhận rõ hơn con đường phía trước. Những kinh nghiệm từng đem lại thành công đang được thử thách trong bối cảnh công nghệ chuyển biến nhanh, cạnh tranh quốc tế sâu sắc và áp lực đô thị ngày càng lớn. Với Thành phố Hồ Chí Minh, truyền thống năng động, sáng tạo là điểm tựa để lựa chọn hướng đi, đồng thời tiếp thêm bản lĩnh vượt qua những cách làm đã trở nên quen thuộc. Nhìn từ chiều sâu lịch sử, việc nhận diện đóng góp của Thành phố cũng gợi mở cách chuyển vốn kinh nghiệm thành năng lực hành động, tiếp nối trách nhiệm mở đường trong chặng phát triển mới của đất nước.

Nhìn lại những bước chuyển của Thành phố Hồ Chí Minh, có thể thấy yêu cầu đổi mới quản lý thường bắt đầu từ chính nhịp sống sản xuất và giao thương. Nơi hội tụ đông đảo doanh nghiệp, người lao động cũng là nơi tác động của chính sách bộc lộ rõ. Một quyết định phù hợp có thể mở cơ hội cho nhiều chủ thể; một vướng mắc kéo dài có thể khiến nguồn lực đình trệ và chi phí xã hội gia tăng.

Những tìm tòi trước và trong những năm đầu Đổi mới vì thế mang ý nghĩa thiết thực. Từ tìm nguồn nguyên liệu, mở rộng lưu thông hàng hóa đến gắn thu nhập với kết quả lao động, tăng quyền chủ động cho cơ sở, thực tiễn Thành phố góp phần làm sáng rõ vai trò của thị trường và động lực sản xuất. Qua tổng kết, sàng lọc, kinh nghiệm từ cơ sở bổ sung căn cứ cho tiến trình đổi mới chung dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Bài học sâu sắc của chặng đường mở lối là sức sống của chính sách bắt nguồn từ sự thấu hiểu cuộc sống và tôn trọng quy luật khách quan. Quyền chủ động được mở rộng hợp lý, lợi ích hợp pháp được bảo đảm sẽ nuôi dưỡng niềm tin đầu tư và khơi dậy sáng tạo. Tinh thần tiên phong của Thành phố được khẳng định qua khả năng tháo gỡ khó khăn, đem lại những kinh nghiệm hữu ích cho đất nước.

Cùng với đóng góp về tư duy và cách làm, sức lan tỏa của Thành phố được bồi đắp qua các mối liên kết kinh tế. Thương mại, tài chính, dịch vụ và logistics đưa sản xuất đến gần thị trường, mở rộng chuỗi cung ứng và việc làm. Sự trưởng thành của doanh nghiệp tại Thành phố tạo thêm cơ hội cho nhà cung ứng, đối tác ở nhiều địa phương.

Bước sang giai đoạn mới, chất lượng liên kết ngày càng gắn với khả năng tạo giá trị cao hơn từ mỗi nguồn lực. Năng suất, công nghệ và chất lượng nhân lực trở thành nền tảng cạnh tranh. Vị thế đầu tàu tiếp tục được bồi đắp bằng khả năng hình thành các động lực tăng trưởng mới, đưa sức đổi mới của Thành phố lan tỏa tới nền kinh tế cả nước.

Khả năng nuôi dưỡng các động lực tăng trưởng gắn chặt với chất lượng thể chế. Nghị quyết số 31-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội xác lập định hướng, công cụ phát triển phù hợp với vai trò Thành phố. Luật Phát triển đô thị, được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026, có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, tiếp tục mở cơ hội phát triển gắn với công khai, minh bạch và kiểm soát quyền lực.

Sự tiếp nối giữa các khuôn khổ pháp lý thể hiện quá trình chuyển đòi hỏi của cuộc sống thành chính sách. Qua thí điểm, cách làm được kiểm nghiệm; qua tổng kết, hiệu quả và giới hạn chính sách được nhận diện rõ hơn, tạo cơ sở để hoàn thiện và triển khai đồng bộ.

Từ cơ hội pháp lý đến chuyển biến trong đời sống, năng lực tổ chức và trách nhiệm công vụ là mắt xích quyết định. Thẩm quyền được giao chỉ phát huy tác dụng khi có đội ngũ đủ năng lực, thông tin đầy đủ và phối hợp thông suốt. Giá trị của luật được thể hiện qua những vướng mắc quy hoạch, đất đai, đầu tư được tháo gỡ, những dự án sớm đưa vào khai thác và chi phí tuân thủ được tiết giảm.

Đi cùng quyền chủ động là trách nhiệm giải trình. Mỗi quyết định về ngân sách, đất đai, tài sản công đều đòi hỏi căn cứ rõ ràng và giám sát chặt chẽ. Quy trình minh bạch cùng sự đánh giá công tâm tạo điểm tựa cho cán bộ dám nghĩ, dám làm, yên tâm theo đuổi những sáng kiến vì lợi ích chung.

Ý nghĩa của khuôn khổ pháp luật mới càng rõ khi Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu hợp nhất thành Thành phố Hồ Chí Minh mới. Lợi thế dịch vụ, công nghiệp, cảng biển và công nghệ có cơ hội bổ trợ cho nhau. Quy hoạch liên thông, đầu tư có trọng tâm và dữ liệu được chia sẻ sẽ giúp chuyển tiềm năng kết nối thành hiệu quả phát triển, đồng thời tạo điều kiện vận dụng các công cụ của Luật Phát triển đô thị.

Việc tổ chức không gian kinh tế gắn liền với cuộc sống hằng ngày của người dân. Giao thông kết nối sản xuất với nơi ở và việc làm sẽ giảm chi phí, mở thêm lựa chọn cho người lao động. Hạ tầng xã hội theo kịp sự dịch chuyển dân cư giúp san sẻ áp lực với đô thị trung tâm. Bảo vệ hệ sinh thái, nâng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu chính là gìn giữ nền tảng phát triển lâu dài.

Sau cùng, ý nghĩa của mọi chuyển động được cảm nhận rõ nhất trong đời sống nhân dân. Nhà ở vừa khả năng chi trả, trường học, cơ sở y tế và giao thông công cộng thuận tiện đem lại sự an tâm cho người lao động. Sinh kế được bảo đảm sau di dời, cơ hội học nghề được mở ra khi sản xuất chuyển đổi sẽ bồi đắp đồng thuận. Sự tiến bộ trong từng cộng đồng làm nên sức thuyết phục bền lâu của thành quả Đổi mới.

Chặng đường phía trước sẽ được viết nên từ những lựa chọn hôm nay, với trách nhiệm đối với các thế hệ mai sau. Tiếp nối lịch sử bằng thành tựu mới là công việc bền bỉ, đòi hỏi tầm nhìn xa và bản lĩnh hành động, khởi đầu từ sự tận tâm trong mỗi việc làm. Bằng những đóng góp thiết thực, Thành phố mang tên Bác tiếp tục đáp lại niềm tin của cả nước.