Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển công nghiệp văn hóa

Báo cáo tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Huy Dũng cho biết chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa đã được đề cập trong nhiều nghị quyết, kết luận của Đảng, với yêu cầu xây dựng thị trường văn hóa, khuyến khích sáng tạo, thu hút nguồn lực xã hội và hoàn thiện môi trường pháp lý.

Tuy nhiên, khái niệm “công nghiệp văn hóa” chưa được luật hóa, khiến chính sách phát triển chưa liền mạch, đặc biệt ở các khâu trong chuỗi giá trị từ sáng tạo, hình thành tài sản trí tuệ, sản xuất, phân phối đến thị trường và tái đầu tư.

Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Huy Dũng báo cáo tại buổi làm việc. Ảnh: Bộ VHTT&DL

Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, các luật chuyên ngành cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước nhưng chưa có một đạo luật điều chỉnh tổng thể các vấn đề liên ngành của công nghiệp văn hóa.

Trong khi đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW yêu cầu “hoàn thiện thể chế tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa”, đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2030 các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP.

Để thực hiện mục tiêu này, cơ quan soạn thảo cho rằng cần khung pháp lý ổn định về tài sản trí tuệ, nhân lực, hạ tầng, thị trường, đầu tư và tài chính, thay vì chủ yếu dựa vào các chương trình, đề án hoặc cơ chế hỗ trợ ngắn hạn.

Đáng chú ý, tại buổi làm việc với Bộ VHTT&DL ngày 19/8/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu dự án Luật có chính sách đặc thù, vượt trội, vượt khung, tập trung vào ngân sách nhà nước, đất đai, thuế, tín dụng, giáo dục - đào tạo, nhân tài, hạ tầng văn hóa số và ứng dụng công nghệ cao.

Đại biểu dự cuộc họp sáng nay. Ảnh: Bộ VHTT&DL

Trên cơ sở đó, dự thảo tiếp tục được rà soát các chính sách về thuế, đầu tư, tài sản trí tuệ, tài chính, thu hút đoàn phim quốc tế và huy động nguồn lực xã hội.

Về thực tiễn, Việt Nam có nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, lực lượng lao động trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ nhanh và cộng đồng sáng tạo số lớn. Đây là nền tảng để phát triển điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, trò chơi giải trí, thiết kế sáng tạo, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ, du lịch văn hóa, xuất bản và nội dung số.

Tuy nhiên, nhiều điểm nghẽn vẫn tồn tại như thiếu hạ tầng và không gian sáng tạo; tài sản trí tuệ khó định giá; đào tạo chưa gắn với nhu cầu thị trường; doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận thị trường quốc tế; chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược và các đoàn sản xuất quốc tế chưa đủ cạnh tranh.

Dự thảo Luật hướng tới 3 mục tiêu: xác lập địa vị pháp lý của công nghiệp văn hóa như một ngành kinh tế dựa trên văn hóa, sáng tạo, công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ; kết nối chuỗi giá trị để thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu, thu hút đầu tư; quảng bá giá trị văn hóa và thương hiệu Việt Nam thông qua sản phẩm và thị trường.

Dự thảo gồm 9 chương, 54 điều, xác định chủ thể sáng tạo là trung tâm, doanh nghiệp và thị trường trực tiếp tổ chức sản xuất, kinh doanh; Nhà nước giữ vai trò quản lý, kiến tạo và tạo điều kiện phát triển.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và Bộ VHTT&DL làm việc về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hoá. Ảnh: Bộ VHTT&DL

Cơ quan soạn thảo cho biết sẽ không quy định lại những nội dung đã được luật chuyên ngành điều chỉnh, mà tập trung bổ sung chính sách chung, xử lý khoảng trống pháp lý và tháo gỡ các điểm nghẽn.

Sau thẩm định và tiếp thu ý kiến Chính phủ, dự thảo tiếp tục được chỉnh lý, trong đó làm rõ tính chất “chuỗi giá trị” của công nghiệp văn hóa, chính sách về tài sản trí tuệ, tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ, phát triển hạ tầng và ưu đãi đối với sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm.

Đồng thời, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan nhằm bảo đảm các chính sách hỗ trợ, ưu đãi có đầy đủ cơ sở pháp lý và khả thi khi triển khai thực tế.