Tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy thương mại hóa khoa học công nghệ

Trong tương lai, vùng trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh sẽ trở thành thủ phủ tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN

Hiện nay, thị trường khoa học và công nghệ vẫn còn nhiều hạn chế. Nguồn cung công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học còn hạn chế, trong khi khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu chưa cao. Doanh nghiệp chưa tham gia sâu vào quá trình đặt hàng, nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Cùng với đó, cơ chế xác định, quản lý tài sản hình thành từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước còn chưa rõ, nhất là việc xác định tài sản công hay tài sản tư. Hoạt động định giá, thẩm định giá quyền sở hữu trí tuệ còn thiếu cơ sở dữ liệu và thông tin giao dịch tham chiếu. Hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và khả năng kết nối của các sàn giao dịch khoa học và công nghệ còn hạn chế. Các tổ chức trung gian cũng chưa đáp ứng yêu cầu, qua đó hạn chế khả năng kết nối cung - cầu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu...

Từ những hạn chế được nhận định, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, xử lý đến cùng các điểm nghẽn, tồn tại, hạn chế trong thực tế triển khai; rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, sàn giao dịch khoa học và công nghệ và thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.

Trọng tâm là làm rõ những quy định chưa đồng bộ, chưa thống nhất để đề xuất phương án xử lý; xác định rõ loại hình tài sản hình thành từ nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để quy định loại tài sản và phương án quản lý phù hợp.

Đồng thời, nghiên cứu quy định về quyền sở hữu trí tuệ sau khi định giá và việc thương mại hóa các kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước phải thực hiện giao dịch qua sàn giao dịch khoa học và công nghệ nhằm công khai, minh bạch và phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu.

Về sàn giao dịch khoa học và công nghệ, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu, đề xuất phương án văn bản quy phạm pháp luật phù hợp, các giải pháp phải tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đối với hoạt động của sàn, nhất là việc kết nối trong quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu, đề xuất quy định cụ thể về tỷ lệ tối thiểu các nhiệm vụ khoa học và công nghệ và đổi mới sáng tạo của viện nghiên cứu, trường đại học phải có sự tham gia của doanh nghiệp, để xem xét triển khai từ năm 2027.

Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục cập nhật, rà soát các khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của các bộ, cơ quan, địa phương về định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, sàn giao dịch khoa học và công nghệ và thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước để kịp thời có hướng dẫn, giải quyết.

Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ, cơ quan liên quan cần có giải pháp nâng cao năng lực cho các viện nghiên cứu, trường đại học trong việc nắm vững và thực thi quy định pháp luật, quản lý chi phí, định giá quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước.

Đối với các viện nghiên cứu, Phó Thủ tướng đề nghị chủ động nâng cao năng lực, nắm bắt đầy đủ các quy định liên quan đến định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường và sàn giao dịch khoa học và công nghệ, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.