Tháo gỡ rào cản để đưa công nghệ sinh học vào lĩnh vực nông nghiệp

Tại hội thảo, TS Rhodora Romero-Aldemita, Giám đốc điều hành ISAAA (Tổ chức quốc tế về tiếp thu các ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp) cho biết, tính đến hết năm 2024, đã có 73 quốc gia cho phép canh tác hoặc sử dụng hơn 20 loại cây trồng biến đổi gen, trong đó 44 quốc gia trực tiếp canh tác và 29 quốc gia cho phép nhập khẩu để sử dụng làm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.

Quang cảnh hội thảo tại điểm cầu Hà Nội.

Riêng năm 2024, tổng diện tích canh tác cây trồng biến đổi gen trên toàn cầu đạt 218,7 triệu ha, mức cao nhất kể từ khi công nghệ này được thương mại hóa, tăng gần 3,7 triệu ha so với năm 2023.

Tổng diện tích canh tác lũy kế trong gần ba thập kỷ đạt khoảng 3,75 tỷ ha, trong đó, đậu tương, ngô, bông và cải dầu tiếp tục là bốn loại cây trồng biến đổi gen có diện tích canh tác lớn nhất.

Tại Việt Nam, cây trồng biến đổi gen đã được đưa vào canh tác thương mại từ năm 2015, trước hết trên cây ngô. Sau hơn 10 năm ứng dụng, ngô biến đổi gen đã trở thành một trong những giải pháp công nghệ được nông dân lựa chọn tại nhiều vùng sản xuất. Tổng diện tích canh tác ngô biến đổi gen lũy kế tại Việt Nam giai đoạn 2015 - 2024 đã vượt 1,3 triệu ha. Diện tích ngô biến đổi gen năm 2024 được ước tính chiếm gần 50% tổng diện tích ngô cả nước.

Hiện nay, tại Việt Nam đã có 64 cây trồng biến đổi gien được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sử dụng làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, trong đó nhiều nhất là ngô: 22 giống, đậu tương 17 giống.

Theo đánh giá của PG Economics Ltd (Công ty dịch vụ tư vấn và hỗ trợ về lĩnh vực nông nghiệp - Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ailen), đối với giai đoạn 2015 - 2024, việc ứng dụng ngô biến đổi gen tại Việt Nam đã góp phần tăng năng suất khoảng 15,2%, tạo thêm khoảng 323,5 triệu USD thu nhập cho nông dân, đồng thời gia tăng sản lượng ngô và giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng.

TS Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ phát biểu khai mạc hội thảo tại điểm cầu Hà Nội.

Tại hội thảo, TS Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết: Diện tích canh tác cây trồng ứng dụng công nghệ sinh học toàn cầu năm 2024 đạt khoảng 287 triệu ha, cho thấy tiềm năng và xu hướng ứng dụng ngày càng rộng rãi của các công nghệ này. Trong bối cảnh nông nghiệp phải đối mặt với biến đổi khí hậu, dịch bệnh và yêu cầu phát triển bền vững, việc nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng các công nghệ tiên tiến càng trở nên cấp thiết.

Tại Việt Nam, định hướng này đã được cụ thể hóa thông qua nhiều chủ trương, chính sách quan trọng, nổi bật là Nghị quyết số 36-NQ/TW năm 2023 về phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học và Nghị quyết số 57-NQ/TW năm 2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thông qua hội nghị này, các đại biểu, chuyên gia và tổ chức quốc tế sẽ cùng chia sẻ những kết quả nghiên cứu, xu hướng mới nhất về công nghệ sinh học, biến đổi gen và chỉnh sửa gen trên thế giới. Đây cũng là dịp để chúng ta rà soát tiến độ hoàn thiện chính sách, đánh giá thực tiễn triển khai, ứng dụng và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ sinh học tại Việt Nam.

Từ đó, các cơ quan chuyên môn sẽ tổng hợp, đánh giá toàn diện tình hình phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học; làm rõ thực trạng thương mại hóa, mức độ chấp nhận cây trồng công nghệ sinh học tại Việt Nam, cũng như vị thế của nước ta trong xu hướng phát triển chung của toàn cầu. TS Nguyễn Văn Long nhấn mạnh: Đây sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách, tháo gỡ rào cản để đưa những thành tựu công nghệ sinh học, những kết quả nghiên cứu công nghệ sinh học sớm được ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp, góp phần xây dựng ngành nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững.