Thảo luận về các dự án Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản

 Đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế (bên phải), chủ trì phiên thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Ngày 22/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Đoàn ĐBQH TP. Huế thảo luận tại tổ 9 cùng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình về các dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế, chủ trì phiên thảo luận.

Thu hồi đất phải bảo đảm công bằng

Góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách TP. Huế đề nghị cân nhắc kỹ quy định cho phép thu hồi phần diện tích đất còn lại khi nhà đầu tư đạt thỏa thuận với trên 75% diện tích và số người sử dụng đất.

Theo đại biểu, tỷ lệ 75% chỉ nên là điều kiện xem xét, không thể mặc nhiên chứng minh việc thu hồi phần đất còn lại là cần thiết vì lợi ích quốc gia, công cộng. Số người đồng thuận chưa phản ánh đầy đủ diện tích đất, mức độ ảnh hưởng và sinh kế của từng hộ. Đồng ý về chủ trương cũng không có nghĩa người dân đã chấp nhận phương án bồi thường.

Đại biểu đề nghị quy định rõ thời gian thương lượng tối thiểu, công khai danh sách người đồng thuận và có cơ chế thẩm định độc lập. Cơ quan có thẩm quyền phải chứng minh sự cần thiết của việc thu hồi, đồng thời xác minh khi có phản ánh về tình trạng ép buộc đồng thuận.

Đối với trình tự thu hồi đất, đại biểu kiến nghị giữ nguyên nguyên tắc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước khi quyết định thu hồi. Ngoại lệ chỉ nên áp dụng trong những trường hợp được luật quy định rõ hoặc khi người sử dụng đất tự nguyện bàn giao bằng văn bản sau khi được cung cấp đầy đủ thông tin.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách TP. Huế tham gia góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Về định giá đất, đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị sử dụng dữ liệu có thể kiểm chứng từ giao dịch đã hoàn thành, công chứng, thuế, đấu giá và cơ sở dữ liệu đất đai. Phương pháp định giá, dữ liệu đầu vào phải được công khai. Nếu duy trì chu kỳ xây dựng bảng giá đất ba năm một lần, cần đánh giá biến động hằng năm và điều chỉnh giữa kỳ khi cần thiết.

Cùng quan tâm đến vấn đề thu hồi đất, đại biểu Nguyễn Hải Nam (Đoàn ĐBQH TP. Huế) đề nghị nghiên cứu cơ chế chỉnh trang đô thị tại các khu vực lân cận dự án hạ tầng. Thực tế, sau khi hoàn thành công trình giao thông, cảnh quan hai bên đường một số nơi vẫn thiếu đồng bộ. Việc chỉnh trang cần gắn với chính sách bồi thường thỏa đáng, bảo đảm quyền lợi người dân.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế cho rằng, cần quy định cụ thể tiêu chí xác định đất bỏ hoang, tránh cách hiểu khác nhau khi thanh tra, kiểm tra. Đại biểu cũng lưu ý việc phân cấp thẩm quyền quản lý đất đai cho cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phải phù hợp với năng lực thực thi, đi kèm cơ chế kiểm soát trách nhiệm.

 Đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế cho rằng, việc phân cấp thẩm quyền quản lý đất đai cho cấp xã phải phù hợp với năng lực thực thi. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Tạo cơ hội an cư cho người trẻ, sinh viên

Góp ý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế đề nghị bổ sung chính sách hỗ trợ người trẻ, cán bộ, công chức, viên chức mới đi làm; đồng thời chú trọng phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp.

Theo đại biểu, người trẻ thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội cần có cơ hội tiếp cận nguồn vốn dài hạn, với thời gian vay từ 25 - 30 năm và lãi suất ổn định. Việc thẩm định khoản vay nên căn cứ vào thu nhập thường xuyên, hợp đồng lao động, thời gian công tác và khả năng trả nợ, thay vì chỉ dựa vào điều kiện tài chính tại thời điểm vay.

Đại biểu cho rằng phát triển nhà ở không nên chỉ tập trung vào bán và thuê mua. Với những người chưa đủ khả năng mua nhà, nguồn cung nhà cho thuê có giá hợp lý sẽ giúp ổn định cuộc sống.

Đối với sinh viên, đại biểu đề nghị các địa phương có nhiều cơ sở giáo dục đại học đánh giá nhu cầu nhà ở để bố trí quỹ đất phù hợp, bảo đảm kết nối giao thông thuận tiện. Thực tế, ký túc xá chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, trong khi chất lượng phòng trọ tư nhân không đồng đều.

Đại biểu Nguyễn Thanh Xuân, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế cũng yêu cầu siết chặt yêu cầu an toàn đối với nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ do cá nhân xây dựng để bán hoặc cho thuê. Công trình phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về nhà ở, phòng cháy, chữa cháy và lối thoát nạn. Trước nguy cơ cháy, nổ liên quan đến pin xe điện, đại biểu đề xuất nghiên cứu quy định về hệ thống sạc có cơ chế tự ngắt và giải pháp xử lý sự cố pin.

Minh bạch thị trường, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Góp ý dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), đại biểu Võ Thanh Tùng đề nghị cập nhật thường xuyên thông tin pháp lý của các dự án, nhất là tình trạng thế chấp và giao dịch bảo đảm.

Theo đại biểu, một dự án đã đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai vẫn có thể phát sinh giao dịch thế chấp tài sản hoặc quyền tài sản liên quan. Nếu thông tin không được cập nhật công khai, người mua có thể không biết tình trạng pháp lý của tài sản, đối mặt với rủi ro khi xảy ra tranh chấp.

Đại biểu Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế đề nghị bổ sung chính sách hỗ trợ người trẻ, cán bộ, công chức, viên chức mới đi làm. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Đại biểu đề nghị xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể cung cấp thông tin, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu giá bất động sản thực tế theo khu vực, phân khúc và từng thời kỳ. Đây sẽ là căn cứ giúp người dân tham khảo trước khi quyết định mua nhà, đồng thời góp phần kiểm soát hành vi thao túng, làm sai lệch thông tin giá và lượng giao dịch.

Về chuyển nhượng dự án chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính đất đai, đại biểu Nguyễn Tiến Nam nêu quan điểm, cần nghiên cứu cơ chế xử lý đối với trường hợp chủ đầu tư không còn đủ năng lực tiếp tục triển khai. Việc chuyển nhượng cần kèm điều kiện chặt chẽ về năng lực tài chính của bên nhận chuyển nhượng, bảo đảm thanh toán nghĩa vụ đất đai và kế thừa trách nhiệm với khách hàng.

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Thị Sửu quan tâm là quyền lợi của người dân khi cải tạo, xây dựng lại chung cư. “Nếu có thể xây dựng lại tại vị trí hiện hữu, cần ưu tiên tái định cư tại chỗ, trừ trường hợp chủ sở hữu lựa chọn phương án khác. Nếu không thể xây dựng tại chỗ, người dân cần được cung cấp đầy đủ thông tin để lựa chọn phương án bồi thường hoặc tái định cư theo quy định. Việc định giá và quy đổi quyền lợi phải công khai, có cơ chế xem xét lại khi kết quả chưa phù hợp”, đại biểu Nguyễn Thị Sửu nhấn mạnh.