Thắp thêm hy vọng

Công tác khai quật, lấy mẫu ADN tại các phần mộ được thực hiện cẩn thận, chu đáo.

Ở một góc Nghĩa trang, ông Phạm Đức Tiến, em trai liệt sĩ Phạm Đức Sinh, lặng lẽ dõi theo công việc của những người lính. Gia đình ông vẫn chưa tìm được phần mộ người anh đã hy sinh trong kháng chiến.

Dù không có phần mộ nào của người thân được khai quật tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Tân Cương, ông vẫn đến từ sáng sớm với niềm tin giản dị: Biết đâu, ở một nghĩa trang nào đó trên dải đất hình chữ S, những tiến bộ của khoa học sẽ giúp gia đình tìm lại được anh trai sau hơn nửa thế kỷ.

"Tôi chưa bao giờ thôi hy vọng. Mỗi mẫu ADN được lấy hôm nay đều có thể mở ra cơ hội cho rất nhiều gia đình, trong đó biết đâu có cả gia đình mình", ông Tiến xúc động nói.

Chiến dịch 500 ngày đêm thể hiện tinh thần tri ân đối với sự hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ.

Thực hiện chỉ đạo của Quân khu 1 và UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo Chiến dịch "500 ngày đêm" tỉnh Thái Nguyên đã xây dựng kế hoạch chặt chẽ, phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị. Bộ CHQS tỉnh giữ vai trò nòng cốt, phối hợp với các ngành chức năng và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ từ tuyên truyền, rà soát thông tin đến khai quật, lấy mẫu, bảo quản và bàn giao mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN.

Tuy nhiên, càng đi sâu vào thực hiện nhiệm vụ, những người trực tiếp tham gia càng thấu hiểu sự gian nan của hành trình tìm lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ.

Đến nay, tỉnh Thái Nguyên đã khai quật 313 trong tổng số 941 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 5 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Từ 313 phần mộ đã khai quật, các lực lượng mới thu được 89 mẫu ADN đủ điều kiện phục vụ giám định.

Đó là kết quả còn khiêm tốn so với kỳ vọng. Nguyên nhân chủ yếu là sau hàng chục năm, dưới tác động của điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và thời gian, phần lớn hài cốt đã bị phân hủy mạnh; nhiều phần mộ chỉ còn rất ít di cốt hoặc không còn đủ vật liệu sinh học để tách chiết ADN...

Thực tế đó cho thấy, xác định danh tính liệt sĩ bằng công nghệ ADN là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì, chính xác và trách nhiệm rất cao của các lực lượng tham gia. Dẫu vậy, những khó khăn không làm giảm quyết tâm của tỉnh Thái Nguyên.

Ban Chỉ đạo Chiến dịch "500 ngày đêm" tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chuyên môn rà soát, bổ sung thông tin, hoàn thiện quy trình kỹ thuật, tăng cường phối hợp với các đơn vị giám định nhằm nâng cao khả năng thu được mẫu ADN có chất lượng tại các nghĩa trang còn lại. Mỗi đợt triển khai đều là dịp tích lũy kinh nghiệm, nâng cao hiệu quả thực hiện với mục tiêu cuối cùng là tăng thêm cơ hội xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ.

Chiều muộn, khi những mẫu sinh phẩm cuối cùng được niêm phong cẩn thận để chuyển đến cơ quan giám định, ông Phạm Đức Tiến vẫn đứng lặng trước những hàng bia mộ. Ánh mắt ông hướng về những người lính đang thu dọn dụng cụ như gửi gắm niềm tin của người em đã chờ anh trai mình hơn nửa thế kỷ.

Phía trước vẫn còn hàng trăm phần mộ chưa được khai quật và chắc chắn sẽ còn nhiều khó khăn. Song với quyết tâm của cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và các ngành chức năng tỉnh Thái Nguyên, cùng sự đồng hành của nhân dân và sự hỗ trợ của khoa học hiện đại, hành trình xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ sẽ tiếp tục được nối dài.

Hơn tất cả những con số thống kê, Chiến dịch "500 ngày đêm" đang thắp sáng lên niềm hy vọng. Hy vọng để những người lính năm xưa có ngày trở về với gia đình bằng tên tuổi của mình; để những cuộc tìm kiếm kéo dài hàng chục năm khép lại trong niềm an ủi; và để đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc tiếp tục được bồi đắp bằng những việc làm cụ thể, đầy trách nhiệm và nghĩa tình của thế hệ hôm nay.