Thể chế: 'Đòn bẩy' quyết định tương lai xanh và thịnh vượng của Việt Nam

Trong kinh tế học phát triển hiện đại, thể chế không chỉ là những quy tắc khô khan mà chính là nhân tố nền tảng định hình chất lượng và quỹ đạo tăng trưởng dài hạn.

Dựa trên những nghiên cứu đạt giải Nobel Kinh tế năm 2024, các chuyên gia nhấn mạnh rằng chất lượng thể chế chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt về mức sống và khả năng phát triển bền vững giữa các quốc gia. Những thể chế bao trùm, minh bạch và có trách nhiệm giải trình cao sẽ thúc đẩy nền kinh tế chuyển dịch sang mô hình dựa trên công nghệ sạch và đổi mới sáng tạo.

Ngược lại, các thể chế yếu kém thường khiến quốc gia bị “khóa chặt” trong mô hình tăng trưởng theo chiều rộng, phụ thuộc vào khai thác tài nguyên và tiêu thụ năng lượng hóa thạch.

Một phát hiện thực nghiệm đặc biệt thú vị được công bố là vai trò của thể chế trong việc rút ngắn lộ trình giảm phát thải. Theo lý thuyết đường cong Kuznets môi trường (EKC), phát thải sẽ giảm khi thu nhập đạt tới một ngưỡng nhất định gọi là “bước ngoặt môi trường”.

Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng ở các quốc gia có thể chế vững mạnh, bước ngoặt này đến sớm hơn đáng kể, tại mức thu nhập khoảng 11.223 đô la Mỹ/người, trong khi ở các nước có thể chế yếu, con số này lên tới 14.455 đô la Mỹ.

Điều này có nghĩa là nếu Việt Nam cải thiện mạnh mẽ chất lượng thể chế, chúng ta có thể đạt được mục tiêu xanh ngay trong quá trình vươn lên ngưỡng thu nhập trung bình cao.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, cần thực hiện giải pháp “bộ tứ chuyển đổi” (4S): Chuyển đổi xanh, Chuyển đổi số, Chuyển đổi sạch và Chuyển đổi sáng tạo. Khi các chuyển đổi này được triển khai đồng bộ trong một khuôn khổ thể chế đủ mạnh, tăng trưởng kinh tế sẽ không chỉ tạo ra sự thịnh vượng mà còn mở đường cho một tương lai bền vững và hiện đại.

Quý độc giả có nhu cầu tìm hiểu chi tiết hơn về các phân tích thực nghiệm và lộ trình chiến lược này, hãy đọc bài viết đầy đủ tại đây.

KTSG

Nguồn Saigon Times: https://thesaigontimes.vn/the-che-don-bay-quyet-dinh-tuong-lai-xanh-va-thinh-vuong-cua-viet-nam/