Thí điểm sĩ quan quân đội, công an được làm luật sư công

Sáng 24/4, Quốc hội thông qua Nghị quyết về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, quy định người muốn trở thành luật sư công phải đáp ứng các tiêu chuẩn là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội Nhân dân, sĩ quan Công an Nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp Nhà nước.

Người có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư theo quy định của Luật Luật sư;

Đồng thời người muốn làm luật sư công phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý phức tạp theo quy định của Chính phủ.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, việc quy định tiêu chuẩn có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật là căn cứ quan trọng nhằm bảo đảm năng lực thực tiễn của người được bổ nhiệm làm luật sư công. Kinh nghiệm này cần gắn với các hoạt động như tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết các vụ việc pháp lý phức tạp, qua đó bảo đảm khả năng xử lý hiệu quả các nhiệm vụ được giao.

Bên cạnh đó, yêu cầu đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của luật sư theo quy định của Luật Luật sư là điều kiện cốt lõi nhằm chuyên nghiệp hóa đội ngũ luật sư công. Quy định này bảo đảm luật sư công có trình độ, kỹ năng nghề nghiệp tương đương luật sư hành nghề trong khu vực tư, đồng thời tuân thủ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp, qua đó giữ vững tính liêm chính, độc lập chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp.

Về phạm vi công việc của luật sư công, dự thảo Nghị quyết đã quy định rõ phạm vi nhiệm vụ của luật sư công theo hướng tập trung vào các nhóm công việc trọng tâm, bao gồm: tư vấn, đại diện và tham gia tố tụng, giải quyết các tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; thực hiện các công việc pháp lý khác theo quy định.

Đồng thời, dự thảo Nghị quyết đã xác định rõ ranh giới chức năng, bảo đảm hoạt động của luật sư công không trùng lặp với hoạt động trợ giúp pháp lý hoặc công tác pháp chế của cơ quan, tổ chức.

Các đại biểu tham gia phiên họp toàn thể ở hội trường.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã bổ sung quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan trong việc phân công, bố trí công việc phù hợp, tạo điều kiện để luật sư công thực hiện hiệu quả nhiệm vụ. Các tiêu chí xác định “công việc có tính chất pháp lý khác” sẽ được Chính phủ quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn thi hành nhằm bảo đảm tính minh bạch và thống nhất khi áp dụng.

Về chế độ, chính sách đối với luật sư công, Chính phủ làm rõ thêm như sau: Quy định về chế độ hỗ trợ hằng tháng kết hợp với bồi dưỡng theo vụ việc là giải pháp mang tính nền tảng nhằm xây dựng đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp, ổn định và có chất lượng cao. Chính sách này bám sát định hướng của cấp có thẩm quyền, đồng thời phù hợp với đặc thù hoạt động nghề nghiệp của luật sư công.

Về bản chất, luật sư công không chỉ thực hiện nhiệm vụ theo từng vụ việc mà còn đóng vai trò cố vấn pháp lý thường xuyên cho cơ quan, đơn vị. Do đó, việc bảo đảm thu nhập ổn định thông qua hỗ trợ hằng tháng là cần thiết để phản ánh đúng trách nhiệm liên tục, tính chất “trực chiến” và yêu cầu phòng ngừa rủi ro pháp lý trong hoạt động quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, cơ chế bồi dưỡng theo vụ việc nhằm ghi nhận tương xứng khối lượng công việc và áp lực nghề nghiệp trong các vụ việc phức tạp, đặc biệt là tranh tụng quốc tế hoặc giải quyết khiếu nại, tố cáo kéo dài. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính cạnh tranh so với khu vực tư, vừa góp phần thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời củng cố tính độc lập, khách quan trong hoạt động chuyên môn của luật sư công.

Mức bồi dưỡng theo vụ việc của luật sư công đã được cân nhắc kỹ trong quá trình xây dựng Nghị quyết trên cơ sở tham khảo mức thù lao trả cho luật sư khi tham gia vụ án theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng.

Nghị quyết về thí điểm thực hiện chế định luật sư công có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028.

Việc thí điểm chế định luật sư công được tổ chức và thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng; cùng các tỉnh, thành phố: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng.