Thiếu hụt bộ nhớ RAM khiến doanh số PC toàn cầu giảm lần đầu sau hai năm

Ảnh: Unsplash/Anthony Roberts

Doanh số giảm, doanh thu ngành PC vẫn tăng

Thiếu hụt bộ nhớ RAM bắt đầu bộc lộ rõ sự ảnh hưởng lên thị trường máy tính cá nhân khi hãng nghiên cứu IDC công bố lượng PC xuất xưởng toàn cầu giảm gần 5%, chỉ còn 68,2 triệu chiếc trong quý vừa qua.

Con số này đánh dấu lần sụt giảm đầu tiên sau hai năm, phá vỡ mạch tăng trưởng kéo dài chín quý liên tục mà ngành công nghiệp này từng duy trì. Đà giảm bắt đầu xuất hiện từ cuối năm 2025, đúng thời điểm cơn khủng hoảng thiếu chip nhớ toàn cầu chuyển từ một vấn đề tạm thời thành cuộc khủng hoảng thực sự, và theo dự báo của IDC, tình trạng này sẽ chưa thể chấm dứt trước năm 2028.

Điều đáng chú ý nằm ở nghịch lý giữa số lượng máy bán ra và tài chính của các nhà sản xuất, khi doanh thu toàn ngành vẫn tiếp tục đi lên bất chấp lượng xuất xưởng lao dốc. IDC lý giải nguyên nhân đến từ việc các hãng đẩy nhanh tốc độ tăng giá còn nhanh hơn cả tốc độ nhu cầu thị trường suy giảm, và điều đó đồng nghĩa người tiêu dùng mới là bên gánh chịu hậu quả trực tiếp chứ không phải doanh nghiệp.

Ảnh: IDC

Ông Jitesh Ubrani, nhà nghiên cứu tại IDC, nhận định rằng "câu chuyện thực sự ở đây nằm ở sự chênh lệch giữa số lượng máy và số tiền thu về, khi lượng xuất xưởng giảm nhưng doanh thu vẫn tăng". Ông cũng cảnh báo thêm rằng "các nhà cung cấp đang chuẩn bị cho những đợt tăng giá tiếp theo kéo dài đến năm 2027".

Theo dự báo của ông Ubrani, mức giảm doanh số PC còn có thể sâu hơn nữa vào cuối năm nay, khi lượng hàng tồn kho hiện tại cạn dần và người tiêu dùng phải đối mặt với thêm nhiều đợt tăng giá mới. Ông cho rằng diễn biến này có nguy cơ làm gián đoạn chu kỳ nâng cấp máy tính vốn đã trở thành thói quen quen thuộc của người dùng phổ thông trong nhiều năm qua.

Apple ngược dòng nhờ MacBook Neo

Giữa lúc phần lớn thị trường PC chìm trong đà giảm, Apple lại nổi lên như một ngoại lệ hiếm hoi khi ghi nhận lượng máy xuất xưởng tăng lên nhờ sức hút của dòng MacBook Neo đang bán rất chạy. Hãng công nghệ này giao thêm 800.000 máy tính trong quý vừa qua so với cùng kỳ năm 2025, qua đó kéo thị phần từ mức 8,5% lên gần 10%, một bước nhảy đáng kể trong bối cảnh toàn ngành đang thu hẹp.

Ảnh: IDC

Tuy sở hữu đà tăng trưởng ấn tượng, Apple vẫn không thể tránh khỏi tác động từ giá linh kiện nhớ leo thang, và đợt tăng giá gần nhất phần nào làm giảm bớt sức hấp dẫn về giá trị của dòng Neo. Giá bán mẫu MacBook cơ bản nhất đã tăng từ 600 USD lên 700 USD, trong khi các dòng máy khác của Apple còn chịu mức tăng mạnh hơn nhiều, tiêu biểu như mẫu MacBook Air cấu hình thấp nhất hiện có giá 1.300 USD.

Ông Tim Cook, CEO sắp mãn nhiệm của Apple, thừa nhận thực trạng này khi phát biểu rằng "nguồn cung đang khan hiếm đúng lúc người tiêu dùng có nhu cầu mua thiết bị, còn các nhà sản xuất bộ nhớ thì liên tục đẩy giá tăng mạnh". Ông nói thêm rằng "chúng tôi thực sự cần giá và nguồn cung bộ nhớ quay về mức hợp lý cho các sản phẩm tiêu dùng".

Phát biểu của ông Cook cho thấy rõ một thực tế, các nhà sản xuất chip nhớ tăng giá bán cho Apple, và Apple lập tức chuyển phần chi phí đó sang người tiêu dùng cuối cùng chứ không tự gánh chịu khoản tăng này. Trong khi đó, báo cáo tài chính gần nhất của Apple cho thấy lượng tiền mặt nắm giữ đạt 68,5 tỷ USD, tăng 41% so với cùng kỳ năm trước, đưa giá trị vốn hóa của hãng vượt mốc 4.600 tỷ USD.