Thói quen hàng ngày gây hại mắt hơn cả dùng điện thoại

Điện thoại thông minh thường bị xem là nguyên nhân hàng đầu gây mỏi mắt, nhưng thực tế còn nhiều thói quen khác nguy hiểm hơn mà nhiều người không nhận ra.

Nhiều người cho rằng điện thoại thông minh là "thủ phạm" lớn nhất gây mỏi mắt và suy giảm thị lực. Tuy nhiên, các chuyên gia nhãn khoa cảnh báo rằng không ít thói quen tưởng chừng vô hại trong cuộc sống hằng ngày mới là nguyên nhân âm thầm làm tổn thương đôi mắt.

Mỏi mắt không chỉ đến từ việc nhìn màn hình quá nhiều

Tại các phòng khám mắt, không ít bệnh nhân thắc mắc vì sao họ đã hạn chế sử dụng điện thoại nhưng tình trạng khô mắt, nhức mắt và mỏi mắt vẫn không cải thiện.

Theo "Bản đồng thuận của các chuyên gia Trung Quốc về chẩn đoán và điều trị mỏi mắt năm 2024", mỏi mắt không còn được xem đơn thuần là hậu quả của việc nhìn màn hình quá lâu. Đây là một hội chứng phức tạp chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố liên quan đến mắt, môi trường sống và cả trạng thái tâm lý.

Một nghiên cứu trên nhóm lao động trí óc cho thấy tỷ lệ mắc chứng mỏi mắt lên tới 46,15%. Điều này cho thấy nhiều nguyên nhân gây tổn thương thị lực đang bị đánh giá thấp hoặc thậm chí bị bỏ qua.

Lạm dụng thuốc nhỏ mắt để giảm khô mắt

Nhiều người có thói quen mang theo thuốc nhỏ mắt và sử dụng bất cứ khi nào cảm thấy khô hoặc khó chịu. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết nhiều loại thuốc nhỏ mắt phổ biến chứa chất bảo quản và chất co mạch. Việc sử dụng kéo dài có thể làm tổn thương các tế bào bảo vệ bề mặt nhãn cầu, khiến màng nước mắt mất ổn định.

Không nên sử dụng nước nhỏ mắt quá thường xuyên để tránh ảnh hưởng đôi mắt (Ảnh minh họa)

Hệ quả là mắt ngày càng khô hơn, tạo thành vòng luẩn quẩn "càng nhỏ càng khô". Trong một số trường hợp, việc lạm dụng thuốc còn có thể dẫn đến viêm giác mạc do thuốc.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng khô mắt không đơn giản là thiếu nước mà liên quan đến sự suy giảm khả năng giữ ẩm tự nhiên của mắt. Việc điều trị cần có sự tư vấn chuyên môn thay vì tự ý sử dụng thuốc kéo dài.

Tin vào bài tập đảo mắt để chữa cận thị

Trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp những lời khuyên như "đảo mắt mỗi ngày giúp giảm cận thị" hoặc "tập mắt có thể bỏ kính".

Tuy nhiên, các chuyên gia nhãn khoa khẳng định đây là quan niệm thiếu cơ sở khoa học. Bản chất của cận thị là sự kéo dài bất thường của trục nhãn cầu. Một khi cấu trúc này đã thay đổi, các động tác xoay nhãn cầu không thể khiến mắt trở lại trạng thái ban đầu.

Đáng lo ngại hơn, với những người cận thị nặng, việc đảo mắt quá mạnh có thể làm tăng áp lực lên võng mạc vốn đã mỏng yếu, từ đó làm tăng nguy cơ bong võng mạc và đe dọa thị lực.

Đeo kính chống ánh sáng xanh mà không khám mắt

Kính chống ánh sáng xanh đang trở thành sản phẩm được nhiều người lựa chọn để bảo vệ mắt khi làm việc với máy tính hoặc điện thoại.

Tuy nhiên, việc tự ý mua kính trên mạng mà không kiểm tra thị lực có thể mang lại tác dụng ngược.

Nếu kính lọc quá nhiều ánh sáng hoặc không phù hợp với tình trạng mắt, người đeo sẽ phải điều tiết nhiều hơn để nhìn rõ vật thể. Điều này vô tình làm tăng cảm giác mỏi mắt và khó chịu.

Tác động của ánh sáng xanh phụ thuộc vào thời gian và cường độ tiếp xúc. Đối với đa số người dùng thông thường, việc áp dụng quy tắc nghỉ mắt định kỳ sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc phụ thuộc hoàn toàn vào kính bảo vệ.

Thói quen nằm xem điện thoại trong bóng tối

Đây được xem là một trong những thói quen phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt trước giờ đi ngủ.

Thói quen xem màn hình điện thoại trong bóng tối cũng là nguyên nhân gây hại mắt (Ảnh minh họa)

Khi màn hình điện thoại phát sáng mạnh trong môi trường tối, mắt phải liên tục điều chỉnh để thích nghi với độ tương phản lớn giữa ánh sáng màn hình và không gian xung quanh. Điều này không chỉ làm tăng tình trạng khô mắt mà còn có thể gây biến động áp lực nội nhãn.

Đối với những người có nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp, việc sử dụng điện thoại trong bóng tối thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn tăng nhãn áp cấp tính, một trong những nguyên nhân gây mất thị lực nghiêm trọng.

Thường xuyên dụi mắt bằng tay

Khi cảm thấy ngứa hoặc có dị vật trong mắt, nhiều người phản xạ bằng cách dụi mắt thật mạnh. Tuy nhiên, bàn tay là nơi chứa rất nhiều vi khuẩn và virus. Việc đưa tay lên mắt có thể làm tăng nguy cơ viêm kết mạc và các bệnh nhiễm trùng khác.

Không chỉ vậy, lực tác động từ việc dụi mắt còn có thể làm trầy xước giác mạc và gây tổn thương bề mặt nhãn cầu.

Đối với những người có nguy cơ mắc bệnh giác mạc hình chóp, thói quen dụi mắt kéo dài còn có thể làm thay đổi cấu trúc giác mạc, khiến thị lực suy giảm nghiêm trọng theo thời gian.

Thiếu ngủ là "kẻ thù thầm lặng" của đôi mắt

Trong số các thói quen gây hại cho mắt, thiếu ngủ là yếu tố thường bị xem nhẹ nhất. Các nghiên cứu cho thấy những người ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm có nguy cơ mỏi mắt cao hơn đáng kể so với nhóm ngủ đủ giấc.

Giấc ngủ là khoảng thời gian quan trọng để các tế bào trên bề mặt nhãn cầu phục hồi sau một ngày hoạt động. Khi cơ thể thiếu ngủ kéo dài, khả năng tái tạo của mắt suy giảm, cơ điều tiết phải hoạt động liên tục và dễ rơi vào tình trạng co thắt kéo dài.

Kết quả là người bệnh thường xuyên cảm thấy nhức mắt, mờ mắt, khó tập trung và có thể xuất hiện tình trạng cận thị giả.

Bảo vệ mắt đúng cách quan trọng hơn những mẹo truyền miệng

Chìa khóa để bảo vệ thị lực không nằm ở những mẹo lan truyền trên mạng mà ở việc xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học.

Mỗi người nên hạn chế lạm dụng thuốc nhỏ mắt, tránh các bài tập mắt thiếu cơ sở khoa học, không sử dụng điện thoại trong bóng tối và từ bỏ thói quen dụi mắt bằng tay.

Bên cạnh đó, hãy chủ động chớp mắt thường xuyên, sử dụng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản khi cần thiết và áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ sau 20 phút làm việc, nhìn xa khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây.

Đặc biệt, việc khám mắt định kỳ để kiểm tra thị lực, áp lực nội nhãn và tình trạng đáy mắt vẫn là phương pháp hiệu quả nhất giúp phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm.

Đôi mắt là một trong những cơ quan nhạy cảm và khó phục hồi nhất của cơ thể. Thay vì chờ đến khi thị lực suy giảm mới tìm cách khắc phục, mỗi người nên bắt đầu thay đổi những thói quen nhỏ ngay từ hôm nay để bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh lâu dài.