Thông điệp đáng chú ý về tình hình Trung Đông

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29-3 phát đi những thông điệp đáng chú ý về tình hình Trung Đông giữa lúc các nỗ lực ngoại giao đang được đẩy mạnh.

Trả lời phỏng vấn tờ Financial Times, ông Donald Trump công khai đề cập chuyện kiểm soát hạ tầng dầu mỏ của Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ nêu đích danh đảo Kharg, nơi trung chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Iran, như một mục tiêu tiềm năng. Ông so sánh ý tưởng này với sự can thiệp của nước này ở Venezuela, nơi Washington có ý định kiểm soát "vô thời hạn" hoạt động sản xuất dầu mỏ.

Ông Donald Trump nêu kịch bản trên giữa lúc số lượng binh sĩ Mỹ được triển khai tới Trung Đông đã vượt mốc 50.000 người sau các đợt tăng cường lực lượng gần đây, nhiều hơn 10.000 người so với mức thông thường. Trong số này, tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli chở theo khoảng 3.500 lính thủy đánh bộ và thủy thủ, đã đến Trung Đông hôm 27-3.

Theo tờ The Washington Post, Lầu Năm Góc đang chuẩn bị kế hoạch tiến hành chiến dịch trên bộ trong nhiều tuần, có thể bao gồm các cuộc đột kích vào những địa điểm gần eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông Donald Trump cho đến giờ vẫn chưa phê duyệt bất kỳ đợt triển khai nào.

Trong khi đó, giới phân tích cho rằng quy mô lực lượng Mỹ nói trên không đủ bảo đảm ưu thế quyết định trong một cuộc chiến trên bộ với Iran. Để so sánh, Israel đã huy động hơn 300.000 binh sĩ trong cuộc xung đột với nhóm vũ trang Hamas ở Dải Gaza năm 2023. Trong khi đó, liên quân do Mỹ dẫn đầu đã triển khai khoảng 250.000 binh sĩ trong cuộc chiến tranh Iraq năm 2003.

Từ trái sang phải: Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập Badr Abdelatty, Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Saudi Faisal bin Farhan Al-Saud, Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar và Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan tại thủ đô Islamabad - Pakistan hôm 29-3Ảnh: Bộ Ngoại giao Pakistan

Mặt khác, ông Donald Trump bày tỏ niềm tin xung đột sẽ sớm được chấm dứt thông qua một giải pháp đàm phán. Khi được phóng viên hỏi liệu có thể đạt được một thỏa thuận với Iran ngay trong tuần này hay không, nhà lãnh đạo Mỹ trả lời: "Tôi cho rằng một thỏa thuận với Iran là có thể. Có thể sẽ sớm thôi".

Ông Donald Trump khẳng định Iran đang "đồng thuận" với kế hoạch 15 điểm do Mỹ đề xuất nhằm chấm dứt chiến sự Trung Đông, đồng thời nói thêm Washington sẽ yêu cầu một số điều khác. "Chúng tôi đang đàm phán với họ cả trực tiếp lẫn gián tiếp. Chúng tôi có các đặc phái viên, nhưng đồng thời cũng trao đổi trực tiếp" - ông nói về các cuộc tiếp xúc với Iran, đồng thời khẳng định Mỹ đang "đạt được tiến triển rất tốt" trong các cuộc đàm phán đó.

Cũng trên mặt trận ngoại giao, Pakistan đã tổ chức cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao các nước Ả Rập Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập tại thủ đô Islamabad hôm 29-3. Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar cho biết cuộc gặp nhằm thảo luận về cách sớm chấm dứt cuộc xung đột "một cách lâu dài và bền vững". Phát biểu sau cuộc gặp, ông Dar cho biết các bộ trưởng đã kêu gọi tạo điều kiện để các bên sớm ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời nhấn mạnh rằng ngoại giao là cách duy nhất để kết thúc xung đột.

Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan cho biết thêm nước này sẽ sớm đăng cai các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhưng không nói rõ cuộc gặp sẽ diễn ra khi nào và bằng hình thức nào. Thay vào đó, ông Dar cho biết cả Iran và Mỹ đều bày tỏ tin tưởng vào vai trò trung gian của Pakistan, đồng thời khẳng định Islamabad "vinh dự được đăng cai và thúc đẩy các cuộc đàm phán thực chất giữa hai bên trong những ngày tới".

Xuân Mai