Thor Heyerdahl- người đàn ông dùng một chiếc bè gỗ để thách thức lịch sử

Năm 1947, khi phần lớn giới học thuật cho rằng người Nam Mỹ thời tiền Columbus khó có thể vượt Thái Bình Dương để tới Polynesia, nhà dân tộc học Na Uy Thor Heyerdahl quyết định không chỉ tranh luận mà sẽ tự mình thử nghiệm. Ông tin rằng những người bản địa Nam Mỹ hoàn toàn có thể đã sử dụng các phương tiện thô sơ để thực hiện hành trình như vậy.

Ảnh: welt

Ý tưởng này xuất hiện từ chuyến Heyerdahl sống tại đảo Fatu Hiva ở Polynesia năm 1937. Ông nhận thấy một số đặc điểm về thực vật, gió và dòng hải lưu khiến ông đặt câu hỏi liệu con người có thể đã di chuyển giữa Nam Mỹ và Polynesia từ thời cổ đại hay không. Giới chuyên môn khi ấy phần lớn không đồng tình. Thậm chí, một học giả Mỹ còn thách Heyerdahl tự thử đi từ Peru sang Polynesia trên một chiếc bè bằng gỗ balsa.

Ảnh: traveler

Heyerdahl đã biến lời thách thức thành một cuộc thám hiểm thực sự. Ông cùng 5 người khác dựng chiếc bè Kon-Tiki tại Peru, sử dụng 9 thân cây balsa lớn buộc với nhau bằng dây thừng, dựa trên hình thức bè được cho là từng được sử dụng ở Nam Mỹ. Không có động cơ, không có bánh lái hiện đại, con tàu nhỏ bé ấy chủ yếu dựa vào gió và dòng hải lưu.

Ngày 28/4/1947, Kon-Tiki rời Callao, Peru. 6 người đàn ông cùng một con vẹt bắt đầu hành trình giữa Thái Bình Dương. Họ phải sống trên một mặt bè chật hẹp, đối mặt với sóng lớn, thời tiết khắc nghiệt và nỗi lo thường trực rằng những thân gỗ có thể tan rã giữa đại dương.

Ảnh: welt

Nhưng chiếc bè đã không chìm. Sau 101 ngày và khoảng 8.000 km, Kon-Tiki tới rạn san hô Raroia thuộc quần đảo Tuamotu, Polynesia, ngày 7/8/1947. Một chuyến đi mà nhiều người cho rằng gần như bất khả thi đã thành công.

Tuy nhiên, có một điểm rất thú vị: Kon-Tiki không chứng minh người Nam Mỹ thực sự đã định cư Polynesia. Nó chỉ chứng minh rằng một chuyến vượt đại dương bằng phương tiện tương đối đơn giản như vậy hoàn toàn có khả năng xảy ra. Nghiên cứu hiện đại cho thấy người Polynesia chủ yếu có nguồn gốc từ các cuộc di cư từ phía tây Thái Bình Dương, nhưng cũng có bằng chứng về sự tiếp xúc giữa người Polynesia và các nhóm Nam Mỹ vào khoảng thế kỷ XIII.

Chính vì vậy, di sản lớn nhất của Heyerdahl không nằm ở việc mọi giả thuyết của ông đều đúng. Ông đã tạo ra một cách tiếp cận mới: thay vì chỉ hỏi “người cổ đại có thể làm được điều đó không?”, hãy thử tái tạo phương tiện và để chính đại dương trả lời. Cách làm này góp phần thúc đẩy ngành khảo cổ học thực nghiệm hàng hải.

Kon-Tiki sau đó trở thành biểu tượng của tinh thần khám phá. Bộ phim được quay trong chuyến đi giành Giải Oscar cho phim tài liệu xuất sắc nhất năm 1951, còn cuốn sách về hành trình được dịch ra hơn 70 ngôn ngữ.

Điều đáng nhớ nhất có lẽ là hình ảnh một chiếc bè mong manh giữa Thái Bình Dương rộng lớn: đôi khi để đặt một câu hỏi lớn về quá khứ, con người phải dám bước lên một con tàu nhỏ và đi tìm câu trả lời giữa đại dương.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước