Thu hút đoàn phim quốc tế đến với Việt Nam

Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) xuất hiện ấn tượng trong phim "Kong: Skull Island". Ảnh: NSX

Những giá trị vượt ra ngoài một bộ phim

Trong những năm gần đây, điện ảnh đã góp phần không nhỏ đưa hình ảnh nhiều địa phương của Việt Nam đến gần hơn với khán giả quốc tế, đồng thời tạo sức hút đối với ngành du lịch. Đà Nẵng là một trong những điểm đến ghi dấu ấn rõ nét nhờ sự xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh nổi tiếng. Đặc biệt, bộ phim hành động Hollywood The Protégé đã khắc họa một Đà Nẵng hiện đại, năng động với hình ảnh cầu Rồng lung linh ánh sáng cùng hệ thống hạ tầng, sân bay quốc tế khang trang.

Không chỉ điện ảnh Hollywood, các tác phẩm châu Á cũng góp phần quảng bá hình ảnh thành phố biển miền Trung này. Bộ phim truyền hình Hàn Quốc Taxi Driver 2 từng thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả Việt khi lựa chọn bối cảnh quay tại nhiều địa danh như TPHCM, Hạ Long và Đà Nẵng, mang đến những góc nhìn mới mẻ về cảnh quan và nhịp sống đô thị Việt Nam.

Cảnh trong phim “Hành trình tình yêu của một du khách” – bộ phim chọn Việt Nam làm bối cảnh chính. Ảnh: NSX

Bên cạnh Đà Nẵng, Ninh Bình cũng đang nổi lên như một “trường quay tự nhiên” hấp dẫn đối với nhiều nhà sản xuất phim trong và ngoài nước. Không chỉ sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An – Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới được UNESCO ghi danh, vùng đất này còn gây ấn tượng với hệ thống núi đá vôi kỳ vĩ, những hang động tự nhiên độc đáo cùng các công trình văn hóa, lịch sử giàu giá trị như Chùa Bái Đính và Cố đô Hoa Lư. Những lợi thế đó đang giúp Ninh Bình trở thành một trong những điểm đến giàu tiềm năng trên bản đồ điện ảnh.

Mỗi bộ phim quốc tế thành công đều có thể trở thành một chiến dịch truyền thông quy mô lớn cho quốc gia sở hữu bối cảnh. Không ít điểm đến trên thế giới đã thay đổi mạnh mẽ lượng khách du lịch sau khi xuất hiện trong các tác phẩm điện ảnh nổi tiếng.

Theo NSƯT Bùi Trung Hải, việc tạo điều kiện cho các nhà làm phim nước ngoài quay phim tại Việt Nam có rất nhiều mặt tích cực. Đầu tiên, đây là nguồn thu rất lớn cho ngân sách. Việc quay một bộ phim quốc tế tại Việt Nam sẽ đem đến rất nhiều những lợi ích khác: phong cảnh, con người Việt Nam được đưa lên màn ảnh lớn sẽ có tác động thu hút, hấp dẫn đối với người xem, thu hút du lịch, đầu tư… Ngoài ra, đặc biệt quan trọng, sự cộng tác với các nhà làm phim, nhà sản xuất nước ngoài sẽ giúp các nhà làm phim Việt Nam nâng cao tay nghề, cập nhật thẩm mỹ, quan niệm làm phim, làm quen với những qui trình kỹ thuật cũng như sáng tạo hiện đại hàng đầu trên thế giới.

Cần cơ chế đồng hành thay vì chỉ quản lý

Mặc dù mang lại những giá trị lớn, nhưng Việt Nam vẫn chưa phải lựa chọn hàng đầu của các hãng phim lớn. Những đoàn phim quốc tế đến Việt Nam vẫn mang tính đơn lẻ, chưa hình thành dòng chảy ổn định. Nguyên nhân được cho rằng, không nằm ở việc thiếu cảnh đẹp hay thiếu giá trị văn hóa, mà phần lớn đến từ môi trường chính sách và cơ chế hỗ trợ sản xuất.

Là một đạo diễn đã có nhiều năm kinh nghiệm làm việc với các đoàn làm phim nước ngoài, NSƯT Bùi Trung Hải cho rằng, cần có sự chủ động, mạnh mẽ hơn trong việc tạo điều kiện cho các nhà làm phim nước ngoài quay tại Việt Nam. Do đó, cần có những chính sách cụ thể: giảm thuế, hoàn thuế, giảm nhẹ các thủ tục giấy tờ, giảm nhẹ bớt các khâu thẩm định, kiểm duyệt… Bởi nếu không tạo điều kiện dễ dàng, các đoàn làm phim nước ngoài cũng có thể chọn những đất nước khác có phong cảnh gần tương tự, như Thái Lan, Philippines… như họ đã từng làm trong quá khứ.

Theo phân tích, rào cản lớn hiện nay không chỉ nằm ở chính sách ưu đãi mà còn ở quy trình thủ tục hành chính. Về mặt thủ tục, các loại giấy tờ để cho phép các đoàn phim nước ngoài quay tại Việt Nam còn khá rườm rà, phức tạp. Trình duyệt, kiểm duyệt xong, phim có thể được cho phép quay. Tuy nhiên trên thực tế còn phải trải qua quá trình xin phép ở nhiều cấp khác nhau cho tới khi được thực hiện cảnh quay cụ thể. Đó là một qui trình làm các nhà làm phim nước ngoài cảm thấy bối rối, ngần ngại vì ở nước họ không như vậy.

Không dừng lại ở thủ tục, câu chuyện kiểm duyệt cũng được vị đạo diễn nhìn nhận cần có cách tiếp cận cởi mở hơn. Về vấn đề kiểm duyệt, không nên quá cứng nhắc.

Vấn đề nhân lực cũng là vấn đề quan trọng. Hiện nay các đoàn làm phim quốc tế có hệ thống chuẩn hóa về cả tổ chức sản xuất, kỹ thuật và cả qui trình sáng tạo ở tất cả các khâu đạo diễn, quay phim, ánh sáng, bối cảnh, đạo cụ, diễn xuất… Các nhà làm phim Việt Nam cũng phải nắm chắc các khâu đó để khi hợp tác, làm việc với các nhà làm phim nước ngoài chúng ta có thể khớp nối, cộng tác một cách thuần thục. Điều này không hề dễ dàng và chúng ta phải học tập, làm việc nhiều theo các qui chuẩn quốc tế thì mới có thể hợp tác hiệu quả.

Ngoài ra, theo ông Hải, việc chủ động tìm kiếm và kết nối với các dự án điện ảnh quốc tế cũng cần được chú trọng hơn trong giai đoạn hiện nay. Sự chủ động kết nối đối với các dự án tiềm năng của quốc tế cũng là một yếu tố mà các nhà quản lý văn hóa cũng nên chú ý. Đó là hình thức hợp tác “win- win” trong điện ảnh quốc tế hiện nay.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút các đoàn phim quốc tế ngày càng mạnh mẽ, Việt Nam không thể chỉ dừng lại ở lợi thế cảnh quan hay bản sắc văn hóa. Điều quan trọng hơn là xây dựng một môi trường làm phim chuyên nghiệp, cởi mở và đồng hành cùng nhà sản xuất. Khi những “nút thắt” về cơ chế, thủ tục và nhân lực được tháo gỡ, điện ảnh sẽ không chỉ là nghệ thuật mà còn trở thành cầu nối hiệu quả để quảng bá hình ảnh đất nước, văn hóa và con người Việt Nam ra thế giới.