Thu phí 5 tuyến cao tốc Bắc - Nam từ ngày 1/3/2026

Cục Đường bộ Việt Nam cho biết đã báo cáo Bộ Xây dựng về tiến độ triển khai thu phí tại các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2017-2020. Theo các Ban Quản lý dự án (QLDA), đến ngày 30/1/2026, hệ thống thiết bị đầu cuối tại các trạm thu phí cơ bản hoàn thành kiểm thử, sẵn sàng đánh giá chỉ số hiệu quả (KPI) khi đủ điều kiện liên thông.

Tuy nhiên, một số hạng mục vẫn chưa hoàn tất, như hệ thống báo hiệu đường bộ tại khu vực trạm thu phí. Tình trạng mất điện do mất cáp vẫn xảy ra cục bộ, điển hình là sự cố tại đoạn Vĩnh Hảo - Phan Thiết ngày 28/1/2026, hiện đang được khắc phục.

(Ảnh minh họa)

Cục Đường bộ Việt Nam đã tổ chức họp với các Ban QLDA và đơn vị liên quan để thống nhất kế hoạch đánh giá KPI hệ thống thu phí. Theo phản ánh, trong quá trình phối hợp giữa liên danh nhà thầu vận hành thu phí và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thu phí không dừng (VETC, VDTC), vẫn còn một số vướng mắc kỹ thuật và thủ tục. Đáng chú ý, một số Ban QLDA chưa phê duyệt đầy đủ quy trình quản lý, vận hành, bảo trì hệ thống theo quy định, ảnh hưởng đến tiến độ bàn giao và tiếp nhận tài sản.

Việc đánh giá KPI đòi hỏi phải bố trí đầy đủ nhân sự vận hành, hậu kiểm, đối soát và xử lý tình huống phát sinh. Đồng thời, để có cơ sở pháp lý chỉ đạo liên danh nhà thầu tiếp nhận, khai thác hệ thống, các tài sản thu phí phải được bàn giao đúng quy định. Trên cơ sở thống nhất giữa các bên, công tác đánh giá KPI sẽ được thực hiện trong giai đoạn vận hành thu phí chính thức.

Năm đoạn tuyến bắt đầu thu phí từ ngày 1/3/2026 gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây. Đây đều là các dự án thành phần thuộc cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 1, đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã phê duyệt đề án khai thác đối với 5 dự án này, với thời điểm dự kiến thu phí từ đầu năm 2026. Đồng thời, tháng 8/2025, Bộ cũng phê duyệt Đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ đối với tuyến Hòa Liên - Túy Loan và 13 dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025. Theo đề án, các tuyến này sẽ được tổ chức thu phí trong thời hạn 7 năm kể từ khi đưa vào vận hành, nhằm hoàn trả ngân sách và phục vụ công tác bảo trì.

Liên quan đến mức thu phí, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất hai phương án. Mức 1 là 1.300 đồng/km đối với xe tiêu chuẩn, áp dụng cho các tuyến cao tốc đáp ứng đầy đủ điều kiện kỹ thuật (4 làn xe, có làn dừng khẩn cấp liên tục). Mức 2 là 900 đồng/km đối với các tuyến chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu (4 làn xe nhưng làn dừng khẩn cấp không liên tục).

Để bảo đảm triển khai thu phí đúng thời hạn, Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị các Ban QLDA khẩn trương khắc phục các tồn tại, hoàn tất thủ tục pháp lý, nghiệm thu công trình và bàn giao tài sản; đồng thời hoàn thiện quy trình vận hành, bảo trì, xác định rõ thời điểm bàn giao cụ thể.

Việc tổ chức thu phí các tuyến cao tốc do Nhà nước đầu tư không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác hạ tầng, mà còn góp phần hình thành cơ chế tài chính bền vững cho phát triển mạng lưới cao tốc trong thời gian tới. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng ngày càng lớn, việc đưa các tuyến cao tốc vào khai thác có thu phí được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn lực cho bảo trì, nâng cấp và mở rộng hệ thống giao thông quốc gia.

Đình Khương