Thử thách bản lĩnh, khẳng định giá trị

Trong bối cảnh đó, vấn đề cốt lõi không chỉ là năng lực chuyên môn, mà còn là ý chí hành động - yếu tố quyết định khả năng chuyển hóa chủ trương thành kết quả thực tiễn.

Người dân tra cứu các dịch vụ công trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội - Chi nhánh Cầu Giấy. Ảnh: Quang Thái

1. Khi mô hình quản trị, mục tiêu phát triển và phương thức vận hành bộ máy đang thay đổi để thích ứng với yêu cầu mới, không khó để nhận thấy, khối lượng và tính chất công việc của đội ngũ cán bộ, công chức đã thay đổi căn bản. Nếu trước đây, công việc hành chính chủ yếu xoay quanh xử lý hồ sơ, quản lý theo quy trình tương đối ổn định, thì nay, mỗi vị trí công tác đều phải đối diện với nhiều yêu cầu mới.

Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà là thay đổi tư duy quản lý, phương thức làm việc và cách thức cung cấp dịch vụ công. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đòi hỏi sự phân cấp, phân quyền rõ ràng hơn, đồng thời yêu cầu mỗi cấp phải chủ động hơn trong xử lý công việc. Mục tiêu tăng trưởng cao (hai con số đối với cả nước, riêng Hà Nội phấn đấu từ 11% trở lên) kéo theo áp lực về tiến độ, hiệu quả và chất lượng tham mưu, điều hành.

Trong điều kiện đó, cán bộ, công chức không chỉ “làm việc nhiều hơn” mà còn phải “làm việc khác đi” - vừa làm, vừa học, vừa thích nghi. Thời gian làm việc kéo dài hơn, yêu cầu kỹ năng cao hơn, trách nhiệm lớn hơn. Đây là trạng thái quá độ tất yếu của một nền hành chính đang chuyển mình.

Thực tiễn ở Hà Nội thời gian qua cho thấy, một điểm sáng rõ nét là đa số đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao và ý chí hành động mạnh mẽ.

Nhiều địa phương ghi nhận đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chủ động làm việc ngoài giờ, không phân biệt ngày nghỉ; nhiều người chủ động học hỏi công nghệ mới, thích ứng với quy trình số hóa; lãnh đạo các cấp trực tiếp chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở. Chính sự vào cuộc đồng bộ này đã góp phần quan trọng tạo nên những kết quả tích cực. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu vận hành thông suốt, phát huy hiệu quả trong quản lý và điều hành. Tình hình chính trị - xã hội tiếp tục ổn định, quốc phòng, an ninh được giữ vững. Tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao (trên 8%), phản ánh năng lực điều hành và sự phối hợp hiệu quả của cả hệ thống chính trị.

Ngay trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ở nhiều cơ quan, đơn vị của thành phố đã thực hiện nghiêm túc yêu cầu công tác trên tinh thần “làm việc xuyên Tết, không kể ngày nghỉ”. Các cơ quan đã tổ chức ứng trực đầy đủ 24/24 giờ, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh; duy trì chế độ báo cáo thường xuyên, thông suốt; phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, quận, huyện, thị xã để bảo đảm mọi nhiệm vụ được triển khai liên tục, không gián đoạn.

Đặc biệt, cán bộ, công chức đã tập trung cao độ vào những nhiệm vụ cấp bách, trong đó theo dõi, đôn đốc, phối hợp hoàn thiện hồ sơ đề xuất bộ ba trụ cột chiến lược: Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm - Hoàn thiện thể chế vượt trội - Mô hình phát triển mới; duy trì hoạt động thi công trên các công trường, dự án lớn đang triển khai; bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng, chống cháy nổ, an sinh xã hội trong dịp Tết.

Nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của từng tập thể, từng cá nhân, Tết Bính Ngọ 2026 tại Thủ đô đã diễn ra vui tươi, ấm áp, an toàn, bảo đảm nhà nhà, người người đều có Tết sum vầy; đồng thời các nhiệm vụ trọng tâm của thành phố vẫn được duy trì thường xuyên, thông suốt, tạo đà vững chắc cho năm mới. Nhờ đó, ngay trong những tháng đầu năm 2026, Hà Nội đã hoàn thành, bảo đảm tiến độ những công việc quan trọng, đồng thời các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội cũng rất khả quan. Ước tính, quý I-2026, thu ngân sách thành phố đạt 216.000 tỷ đồng, tương đương hơn 30% dự toán; Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) dự kiến tăng khoảng 10,23%.

Những kết quả đó không tự nhiên có được. Đằng sau đó chính là sự nỗ lực bền bỉ, thậm chí là hy sinh thầm lặng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở mọi cấp. Rõ ràng, khi ý chí hành động được khơi dậy và phát huy, bộ máy hành chính hoàn toàn có thể thích ứng với những yêu cầu mới, dù khó khăn đến đâu.

2.Bên cạnh mặt tích cực, cũng cần nhìn nhận rõ thực tế là một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức đang có dấu hiệu giảm sút động lực, thậm chí làm việc mang tính đối phó. Đây không phải là hiện tượng cá biệt, mà có nguyên nhân khách quan. Cường độ làm việc cao kéo dài, trong khi cơ chế hỗ trợ, phân bổ nguồn lực chưa kịp hoàn thiện. Áp lực từ thay đổi liên tục, khiến một số người chưa kịp thích nghi đã phải tiếp tục điều chỉnh. Có trường hợp do thiếu kỹ năng làm việc trên nền tảng số, dẫn đến tâm lý e ngại, thậm chí né tránh những nhiệm vụ mới.

Nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời, những biểu hiện này có thể làm giảm hiệu quả chung của bộ máy, thậm chí tạo ra “điểm nghẽn” trong quá trình triển khai thực hiện các nhiệm vụ.

Một điều cần được nhìn nhận thấu đáo là những khó khăn hiện nay phần lớn mang tính quá độ, không phải trạng thái lâu dài. Trong bất kỳ quá trình cải cách nào, giai đoạn đầu luôn là giai đoạn khó khăn nhất. Khi quy trình chưa ổn định, công cụ chưa hoàn thiện, con người chưa thích nghi, thì áp lực sẽ dồn lên đội ngũ thực thi.

Tuy nhiên, theo quy luật vận hành của hệ thống, khi quy trình được chuẩn hóa, khối lượng công việc sẽ giảm về mặt thủ tục. Khi công nghệ được triển khai đồng bộ, nhiều khâu trung gian sẽ được cắt giảm. Khi kỹ năng của cán bộ được nâng cao, hiệu suất làm việc sẽ tăng lên đáng kể.

Nói cách khác, những gì đang được cảm nhận là “quá tải” hôm nay có thể sẽ trở thành “bình thường” trong tương lai gần, thậm chí còn nhẹ hơn so với trước đây nhờ sự hỗ trợ của công nghệ và cải cách thể chế.

3.Trong bối cảnh đó, sự khác biệt giữa người thích nghi và người tụt lại không nằm ở hoàn cảnh, mà nằm ở ý chí hành động. Ý chí hành động không phải là khẩu hiệu, mà thể hiện ở những hành vi cụ thể. Người có ý chí quyết tâm sẽ sẵn sàng học cái mới, dù ban đầu có thể khó khăn. Họ chủ động tìm cách giải quyết vấn đề, thay vì chờ đợi hướng dẫn. Họ kiên trì với mục tiêu dài hạn, không bị dao động bởi áp lực ngắn hạn.

Lịch sử cải cách hành chính ở nhiều quốc gia cho thấy, những giai đoạn chuyển đổi thành công đều dựa vào một đội ngũ công chức có tinh thần dấn thân, chấp nhận thay đổi và kiên định với mục tiêu chung. Ngược lại, nếu tâm lý đối phó lan rộng, mọi cải cách dù đúng đắn cũng khó đạt được kết quả như kỳ vọng.

Cần khẳng định rằng, giai đoạn hiện nay là “điểm khởi đầu” của một chu kỳ phát triển mới. Vì vậy, việc xuất hiện áp lực, khó khăn là điều tất yếu. Điều quan trọng không phải là né tránh khó khăn, mà là nhìn nhận đúng bản chất của nó để đoàn kết, mạnh mẽ vượt qua. Khó khăn hiện nay là hệ quả của việc chuyển từ trạng thái cũ sang trạng thái mới. Áp lực hiện nay là “chi phí” cần thiết để đạt được hiệu quả cao hơn trong tương lai. Những gì đang phải “làm nhiều hơn” hôm nay chính là nền tảng để “làm tốt hơn, nhanh hơn” trong những năm tới. Do đó, thay vì tâm lý mệt mỏi hoặc buông xuôi, điều cần thiết đối với mỗi cán bộ, công chức, viên chức là sự bình tĩnh, kiên trì và tin tưởng vào quá trình chuyển đổi.

Trong mọi giai đoạn phát triển, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức luôn là lực lượng trực tiếp hiện thực hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Giai đoạn hiện nay, với những yêu cầu cao hơn, phức tạp hơn, cũng chính là cơ hội để mỗi cá nhân khẳng định năng lực, bản lĩnh và giá trị của mình.

Thực tiễn đã chứng minh, khi ý chí hành động được phát huy, bộ máy có thể vận hành hiệu quả ngay cả trong điều kiện khó khăn nhất. Ngược lại, nếu thiếu đi ý chí đó, mọi điều kiện thuận lợi cũng khó chuyển hóa thành kết quả cụ thể.

Vì vậy, điều cần thiết lúc này không chỉ là hoàn thiện cơ chế, chính sách, mà còn là củng cố niềm tin và ý chí trong đội ngũ thực thi. Bởi suy cho cùng, mọi cải cách đều bắt đầu từ con người, và chỉ có con người với ý chí đủ mạnh mới có thể đưa cải cách đi đến thành công.

Minh Nguyệt