Chú trọng xây dựng thế hệ trẻ 'vừa hồng vừa chuyên'

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh (ở giữa) tham dự Diễn đàn được tổ chức tại Điện Biên.

Nhiều mô hình sáng tạo, phù hợp đặc thù vùng miền

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh, đặc biệt là học sinh dân tộc thiểu số (DTTS) khu vực Tây Bắc ngày càng trở nên cấp thiết và có ý nghĩa chiến lược lâu dài.

Nhằm chia sẻ kinh nghiệm, lan tỏa các mô hình hiệu quả và đề xuất giải pháp phù hợp với đặc thù vùng miền, Diễn đàn “Mô hình tuyên truyền giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh DTTS khu vực Tây Bắc” đã được tổ chức tại Điện Biên với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, nhà quản lý giáo dục cùng đông đảo giáo viên, học sinh.

Quang cảnh Diễn đàn giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cho học sinh DTTS vùng Tây Bắc.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh, Tây Bắc là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời là vùng văn hóa đa dạng với nhiều dân tộc cùng sinh sống. Tuy nhiên, khu vực này còn gặp nhiều khó khăn do địa hình phức tạp, điều kiện kinh tế hạn chế, trình độ dân trí chưa đồng đều, ảnh hưởng không nhỏ đến việc tiếp cận giáo dục và thông tin của học sinh.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh phát biểu khai mạc Diễn đàn.

Thời gian qua, nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục đã được ban hành, khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý, đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục.

Thực hiện các chủ trương đó, Bộ GD&ĐT đã tích cực triển khai nhiều chương trình, đề án nhằm tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và xây dựng văn hóa học đường. Công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên, xây dựng tài liệu hướng dẫn cũng được chú trọng. Tuy nhiên, tại các địa phương vùng dân tộc thiểu số, việc triển khai vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc lựa chọn nội dung, phương pháp phù hợp với đặc điểm văn hóa và điều kiện thực tế.

Đại diện Bộ Công an trình bày tham luận tại Diễn đàn.

Một thách thức đáng chú ý là tác động của thông tin xấu độc trên không gian mạng, có thể gây nhiễu loạn nhận thức, ảnh hưởng đến tư tưởng của học sinh. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục theo hướng hiệu quả, linh hoạt và gần gũi hơn.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh cho biết: “Diễn đàn hôm nay là một trong những hoạt động thiết thực của ngành Giáo dục trong triển khai các nghị quyết, quyết định, chương trình hành động của Chính phủ về giáo dục và đào tạo nhằm tạo không gian trao đổi giữa các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và các bên liên quan để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh DTTS vùng Tây Bắc, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các địa phương trên địa bàn”.

Bà Hoàng Thu Phương, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Lai Châu phát biểu tại Diễn đàn.

Tại diễn đàn, nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo đã được đại diện Bộ VHTT&DL, Bộ Công an, các sở GD&ĐT, cơ sở giáo dục và đại biểu tham dự chia sẻ. Một số địa phương như Sơn La, Điện Biên, Lai Châu đã triển khai các chương trình giáo dục gắn với bản sắc văn hóa dân tộc, lồng ghép giáo dục đạo đức, lối sống trong hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt tập thể. Các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú đã xây dựng những mô hình thiết thực như “Trường học gắn với cộng đồng”, “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một tấm gương sáng”, góp phần hình thành nhân cách và nâng cao ý thức trách nhiệm cho học sinh.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền, giáo dục cũng được đẩy mạnh. Nhiều đơn vị đã sử dụng mạng xã hội và các kênh truyền thông nội bộ để lan tỏa thông điệp tích cực, tạo sự gần gũi, dễ tiếp cận với học sinh. Các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống được tổ chức đa dạng, phù hợp với tâm lý lứa tuổi và điều kiện thực tế.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh (bên trái) tại diễn đàn.

Xây dựng thế hệ trẻ “vừa hồng vừa chuyên”

Tại diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh: “Giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà phải hướng tới hình thành nhân cách, bồi dưỡng lý tưởng sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ. Đây là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và sáng tạo.

Ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên phát biểu.

Trong khuôn khổ diễn đàn, ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên cho biết: “Tỉnh xác định tiếp tục ưu tiên phát triển giáo dục vùng đồng bào DTTS theo hướng toàn diện, bền vững, phù hợp với đặc thù từng địa bàn. Trọng tâm là tiếp tục củng cố mạng lưới trường, lớp; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới; nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; đồng thời quan tâm giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào các dân tộc trong nhà trường”.

Đại diện Bộ Dân tộc và Tôn giáo phát biểu tại Diễn đàn.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, các cơ sở giáo dục cần chú trọng đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục theo hướng gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với văn hóa từng dân tộc. Việc sử dụng tiếng dân tộc trong tuyên truyền, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại là một hướng đi cần thiết. Đồng thời, các cơ sở giáo dục cần phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên người dân tộc thiểu số, cũng như tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

Ông Quàng Văn Lâm, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La phát biểu tại Diễn đàn.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh cho biết, trong thời gian tới, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục chỉ đạo xây dựng tài liệu, học liệu phù hợp với học sinh dân tộc thiểu số; phát triển kho học liệu số và nhân rộng các mô hình hiệu quả. Đồng thời, tăng cường tổ chức các diễn đàn chuyên đề, hỗ trợ địa phương triển khai các mô hình giáo dục gắn với bảo tồn văn hóa, nâng cao kỹ năng sống và khơi dậy khát vọng học tập cho học sinh.

Ông Vũ Trung Hoàn, Hiệu trưởng Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên chia sẻ kinh nghiệm trong giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cho học sinh.

Đối với các địa phương, Thứ trưởng đề nghị cần tiếp tục quán triệt các chủ trương, chính sách; tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giáo viên; xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Việc huy động nguồn lực và tăng cường phối hợp liên ngành cũng đóng vai trò quan trọng trong nâng cao hiệu quả giáo dục.

Cùng với đó, chủ động đấu tranh, ngăn chặn các thông tin sai lệch, xây dựng môi trường mạng lành mạnh, góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng và định hướng giá trị cho học sinh. Các địa phương cũng được khuyến khích tiếp tục đề xuất và nhân rộng những mô hình sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn.

“Sau diễn đàn, cấp ủy, chính quyền các địa phương, sở GD&ĐT và các cơ sở giáo dục sẽ tiếp tục quan tâm, nỗ lực, phấn đấu mạnh mẽ hơn nữa, tranh thủ thời cơ, thuận lợi, vượt qua mọi rào cản để tạo ra bước chuyển biến mới, có tính đột phá trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên nhằm xây dựng thế hệ trẻ “vừa hồng vừa chuyên”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh.