Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại Lào Cai

Ngày 18/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 453/QĐ-TTg phê duyệt Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và lối thông quan Bản Vược thuộc cửa khẩu quốc tế Lào Cai.

Mục tiêu của đề án nhằm xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh trên nền tảng ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), mạng 5G và hệ thống định vị vệ tinh. Trọng tâm là triển khai phương thức vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện giao thông thông minh tự động hóa hoàn toàn, không người lái (IGV), qua đó hiện đại hóa đồng bộ hạ tầng logistics đa phương thức, tăng cường kết nối với đường sắt, cảng cạn nội địa và hệ thống cao tốc, thúc đẩy giao thương giữa Việt Nam, các nước ASEAN với vùng Tây Nam (Trung Quốc).

Theo định hướng, mô hình cửa khẩu thông minh sẽ góp phần nâng cao năng lực thông quan, giảm thiểu tình trạng ùn tắc hàng hóa, tiết kiệm chi phí vận chuyển, tối ưu hóa quy trình kiểm tra, giám sát. Đồng thời, Đề án hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút doanh nghiệp xuất nhập khẩu, tăng thu ngân sách, nâng cao chất lượng dịch vụ logistics, đồng thời kiểm soát hiệu quả buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, hàng kém chất lượng. Các yếu tố về bảo vệ môi trường, giảm phát thải, bảo đảm an toàn lao động và giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới cũng được đặt ra như những yêu cầu xuyên suốt.

Mục tiêu đến năm 2030, năng lực vận chuyển hàng hóa qua hai lối thông quan tăng gấp đôi, chi phí logistics giảm 20 - 30%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 9 tỷ USD.

Về phạm vi triển khai, mô hình cửa khẩu thông minh sẽ được áp dụng trước mắt đối với một số nhóm hàng chủ lực như nông sản, linh kiện điện tử xuất khẩu của Việt Nam và ASEAN; đồng thời nhập khẩu các mặt hàng như phân bón, than cốc, hóa chất, linh kiện điện tử, hàng thương mại điện tử và nông sản từ Trung Quốc.

Trong quá trình vận hành, hai tỉnh Lào Cai (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc) sẽ tiếp tục phối hợp, mở rộng danh mục hàng hóa phù hợp với nhu cầu thực tế.

Đề án được triển khai từ quý II/2026 theo lộ trình hai giai đoạn. Tại lối thông quan Kim Thành, giai đoạn 1 kéo dài đến hết quý I/2027, tập trung hoàn thiện hạ tầng, công nghệ và cơ sở pháp lý; giai đoạn 2 từ quý II/2027 sẽ vận hành và mở rộng hệ thống. Trong khi đó, tại lối thông quan Bản Vược, giai đoạn 1 kéo dài đến hết năm 2028 và giai đoạn vận hành chính thức bắt đầu từ năm 2029.

Trong quá trình thực hiện, tỉnh Lào Cai sẽ phối hợp chặt chẽ với phía Trung Quốc để đồng bộ hạ tầng, chia sẻ dữ liệu, thống nhất cơ chế vận hành, đồng thời tổ chức đào tạo, chuyển giao công nghệ nhằm bảo đảm vận hành hiệu quả mô hình mới. Sau mỗi giai đoạn, địa phương có trách nhiệm báo cáo kết quả triển khai, kịp thời đề xuất tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Việc phê duyệt và triển khai Đề án được kỳ vọng sẽ đưa cửa khẩu quốc tế Lào Cai trở thành trung tâm trung chuyển, đầu mối giao thương hàng hóa hiện đại của khu vực, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy hội nhập quốc tế và phát triển bền vững khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc.

Nguyễn Hải - Hữu Trường

Nguồn Pháp Luật VN: https://baophapluat.vn/thu-tuong-chinh-phu-phe-duyet-de-an-xay-dung-cua-khau-thong-minh-tai-lao-cai.html