Thủ tướng Narendra Modi dự triển lãm quy mô lớn về các di vật linh thiêng gắn với Đức Phật

Thủ tướng Narendra Modi phát biểu tại lễ khai mạc Triển lãm quốc tế về Xá lợi Piprahwa linh thiêng gắn với Đức Phật, diễn ra tại Khu phức hợp Văn hóa Rai Pithora, New Delhi, ngày 3/1. (Nguồn: Odisha News Times)

Triển lãm giới thiệu hơn 80 hiện vật quý hiếm gắn trực tiếp với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, gồm xá lợi và xá lợi ngọc Piprahwa, hộp đựng xá lợi, tượng điêu khắc, bản thảo, tranh thangka và đồ nghi lễ, có niên đại từ thế kỷ VI trước Công nguyên đến nay.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên bộ sưu tập Piprahwa gồm hơn 300 viên ngọc quý thời Đế chế Maurya (khoảng 240–200 trước Công nguyên), cùng các xá lợi Piprahwa, được trưng bày công khai kể từ khi được trao trả cho Ấn Độ vào tháng 5/2025, sau 127 năm lưu lạc ở nước ngoài. Bộ sưu tập này là một phần trong hơn 2.000 viên ngọc được an táng trong bảo tháp Piprahwa (bang Uttar Pradesh, miền Bắc Ấn Độ), cùng các mảnh xương được cho là xá lợi của Đức Phật.

Các báu vật được phát hiện năm 1898 bởi William Claxton Peppé, một địa chủ người Anh thời thuộc địa. Theo Luật Kho báu Ấn Độ năm 1878, chính quyền Anh khi đó tuyên bố quyền sở hữu và phân chia hiện vật thành ba phần: xương và tro được dâng tặng Vua Chulalongkorn của Xiêm; khoảng 1.800 viên ngọc được chuyển về Bảo tàng Ấn Độ tại Kolkata; gia đình Peppé được giữ lại hơn 300 viên.

Bộ Văn hóa Ấn Độ tổ chức một cuộc triển lãm mang tính bước ngoặt trưng bày các di vật Piprahwa, hộp đựng xá lợi và di vật đá quý, vừa được hồi hương về Ấn Độ, tại khu phức hợp Văn hóa Rai Pithora. (Nguồn: United News of India)

Bộ sưu tập dự kiến được Sotheby’s đưa ra đấu giá tại Hong Kong vào tháng 5/2025, song phiên đấu giá bị hoãn sau khi chính phủ Ấn Độ yêu cầu hoàn trả và cảnh báo hành động pháp lý. Sau đó, Tập đoàn Godrej Industries đã mua lại bộ sưu tập, tạo điều kiện để các hiện vật hồi hương vĩnh viễn và được trưng bày công khai tại Ấn Độ.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nhấn mạnh trí tuệ và con đường Đức Phật chỉ dạy thuộc về toàn thể nhân loại; xá lợi của Đức Phật không chỉ là hiện vật khảo cổ mà còn là di sản thiêng liêng, không thể tách rời của nền văn minh Ấn Độ. Theo ông, việc hồi hương và trưng bày xá lợi Piprahwa sau hơn một thế kỷ đánh dấu sự trở về của di sản và truyền thống thiêng liêng, khẳng định vai trò của Ấn Độ với tư cách nơi khai sinh và gìn giữ di sản Phật giáo.

Thủ tướng Modi cho biết Chính phủ Ấn Độ đang tăng cường bảo tồn các thánh tích Phật giáo, hiện đại hóa các địa điểm hành hương, thúc đẩy việc phổ biến tiếng Pali – ngôn ngữ của giáo lý Phật giáo đã được công nhận là ngôn ngữ cổ điển. Ông cũng chia sẻ ảnh hưởng sâu sắc của Đức Phật đối với cuộc đời mình và tái khẳng định giá trị bền vững của giáo lý, đặc biệt là nguyên tắc “Atta Deepo Bhava” (hãy là ánh sáng cho chính mình), như kim chỉ nam cho hòa bình, đoàn kết và phúc lợi toàn cầu. Thủ tướng kêu gọi người dân, nhất là thế hệ trẻ, đến tham quan triển lãm để tìm hiểu giáo lý của Đức Phật và chiêm bái di sản tâm linh của Ấn Độ.

Trong không gian trang nghiêm của triển lãm, cụ bà Kim Trâm, 81 tuổi, đến từ Hà Nội, xúc động chia sẻ rằng đứng trước xá lợi thiêng liêng của Đức Phật, bà cảm nhận được sự an lạc sâu thẳm. Do chưa đủ duyên chiêm bái khi xá lợi được tôn trí tại Việt Nam vào tháng 5-6/2025, lần này, dù tuổi cao, bà vẫn sang Ấn Độ và sau nhiều chờ đợi đã có cơ duyên trực tiếp cung thỉnh các thánh tích gắn với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, điều bà coi là “ân phước lớn lao của cuộc đời”.

Triển lãm “Ánh sáng và Hoa sen: Xá lợi của bậc Giác ngộ” nhấn mạnh mối liên hệ văn minh bền chặt giữa Ấn Độ và giáo lý Phật giáo, đồng thời khẳng định cam kết của nước này trong việc gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa, tinh thần của Phật giáo trong thế giới đương đại.

(theo Odisha News Times, TTXVN)

Chu An