Thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp trong phát triển khoa học và công nghệ

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Khắc Hiếu chủ trì tại điểm cầu tỉnh Phú Thọ.

Theo báo cáo tại hội nghị, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, hệ thống chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã có những chuyển biến quan trọng, từng bước mở rộng quyền tự chủ cho các tổ chức nghiên cứu, khuyến khích doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, phát triển và tiếp nhận công nghệ.

Giai đoạn 2021 - 2025, trong tổng số 1.451 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia được tổng hợp, có 181 nhiệm vụ do doanh nghiệp chủ trì, chiếm 12,5% tổng số nhiệm vụ và 25,7% tổng kinh phí.

Tỷ lệ nhiệm vụ có vốn đối ứng của doanh nghiệp kết hợp với viện nghiên cứu, trường đại học tại một số địa phương đạt khá cao, như An Giang 53%, Gia Lai 47% và Hà Nội khoảng 40%. Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026, Việt Nam xếp thứ 24 về hợp tác nghiên cứu và phát triển giữa đại học và doanh nghiệp.

Toàn cảnh hội nghị tại điểm cầu tỉnh Phú Thọ.

Nhiều mô hình liên kết đã mang lại kết quả thiết thực, góp phần nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Tiêu biểu, năm 2026, Tập đoàn Viettel và Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội đã bàn giao, đưa vào ứng dụng 3 kết quả nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo gồm CoDev, TelcoLLM và AI Platform. Viện Nghiên cứu Cơ khí phối hợp với các trường đại học, doanh nghiệp làm chủ thiết kế, chế tạo 7 hệ thống thiết bị phụ cho các tổ máy nhiệt điện...

Tuy nhiên, hoạt động liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp vẫn còn những hạn chế về quy mô, tính bền vững và hiệu quả thương mại hóa.

Tại hội nghị, các đại biểu đã thảo luận, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn, đề xuất các nhóm giải pháp. Trọng tâm là tập trung hoàn thiện cơ chế đặt hàng, đồng tài trợ nghiên cứu; mở rộng quyền tự chủ của các viện, trường; thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển thị trường khoa học và công nghệ. Đồng thời, nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp trong xác định nhu cầu, đầu tư nghiên cứu và tiếp nhận, ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

Hội nghị được kết nối từ điểm cầu Văn phòng Chính phủ tới các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh yêu cầu tạo chuyển biến thực chất trong liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, gắn nghiên cứu khoa học với nhu cầu sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai nhiệm vụ ngay từ quý IV/2026. Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thiện cơ chế đánh giá hiệu quả liên kết, đồng tài trợ nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ. Bộ Giáo dục và Đào tạo thúc đẩy hợp tác giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Bộ Tài chính hoàn thiện cơ chế chia sẻ dữ liệu, chính sách mua sắm công đối với sản phẩm khoa học và công nghệ mới.

Các viện nghiên cứu, trường đại học cần chủ động đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường chuyển giao kết quả nghiên cứu; doanh nghiệp tích cực đặt hàng, đầu tư và ứng dụng công nghệ, trong đó các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phát huy vai trò tiên phong.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, hiệu quả liên kết phải được đánh giá bằng nguồn lực thực góp, công nghệ làm chủ, sản phẩm được ứng dụng và giá trị thực tế mang lại, thay vì chỉ dựa vào số lượng thỏa thuận hợp tác. Qua đó, thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững.