Thúc đẩy phát triển thị trường bán lẻ

Người tiêu dùng chọn mua sản phẩm na Chi Lăng (Lạng Sơn) tại chương trình "Sức sống hàng Việt" do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổ chức tại Hà Nội. (ẢNH: QUYÊN LƯU)

Trong đó, thị trường bán lẻ không chỉ thúc đẩy tiêu dùng mà còn là cầu nối giữa sản xuất với người tiêu dùng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và phát huy hiệu quả của nền kinh tế số.

Chính sách mở đường cho bán lẻ bứt phá

Với quy mô hơn 100 triệu dân, sức mua không ngừng gia tăng cùng quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, thị trường bán lẻ Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển lớn.

Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), năm 2025, thị trường bán lẻ tăng trưởng khoảng 9-10%; riêng 6 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 3.889,5 nghìn tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Đây tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Để khai thác hiệu quả dư địa này, ngày 21/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2326/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược đặt mục tiêu xây dựng thị trường bán lẻ văn minh, hiện đại, gắn với chuyển đổi số, kinh tế xanh; phấn đấu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng bình quân 11-11,5%/năm giai đoạn 2025-2030. Đồng thời, doanh số thương mại điện tử tăng bình quân 15-20%/năm, chiếm 15-20% tổng mức bán lẻ vào năm 2030; khoảng 40-45% doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các sàn thương mại điện tử.

Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh cho rằng, phát triển thị trường trong nước là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Một hệ thống bán lẻ hiện đại không chỉ kết nối hiệu quả giữa sản xuất và tiêu dùng mà còn nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động bên ngoài.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo ông Trần Hữu Linh, doanh nghiệp cần tập trung vào hai trụ cột là đầu tư hạ tầng và chuyển đổi số. Hệ thống kho lạnh, kho bãi, logistics, vận tải cần được phát triển đồng bộ, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và hải đảo nhằm giảm chi phí lưu thông, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường. Cùng với đó, các kênh phân phối hiện đại cần phát triển hài hòa với hệ thống bán lẻ truyền thống, hình thành mạng lưới phân phối rộng khắp.

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu tất yếu. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử, livestream bán hàng, mã QR, dữ liệu người tiêu dùng và thanh toán không dùng tiền mặt để kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả quản trị và mở rộng thị trường.

Tuy nhiên, để tạo thêm động lực cho doanh nghiệp, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển thương mại điện tử, ưu đãi về thuế, phí, tín dụng; đồng thời quy hoạch hệ thống bán lẻ và logistics phù hợp với từng vùng, từng địa phương. Song song với đó là các chương trình kết nối cung-cầu, xúc tiến tiêu thụ nông sản, đặc sản vùng miền, góp phần mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam.

Hiện đại hóa thị trường bán lẻ

Không dừng lại ở việc tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại theo phương thức truyền thống, thời gian qua, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước còn chủ động đổi mới cách thức kết nối cung - cầu thông qua việc phối hợp các nền tảng số và mời nhiều KOL, KOC (người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội) tham gia livestream giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm Việt.

Mô hình này giúp hàng Việt Nam tiếp cận hàng triệu người tiêu dùng trên môi trường số, mở rộng thị trường tiêu thụ, đồng thời thúc đẩy hoạt động xúc tiến thương mại chuyển từ phương thức truyền thống sang đa nền tảng; từ đó gia tăng khả năng nhận diện thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.

Đây cũng là cách làm phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới, đưa hoạt động xúc tiến thương mại chuyển từ mô hình truyền thống sang mô hình đa nền tảng, lấy công nghệ số làm cầu nối giữa người sản xuất, doanh nghiệp phân phối và người tiêu dùng.

Cục trưởng Trần Hữu Linh tham gia phiên livestream bán hàng cùng các KOL, KOC trong chương trình "Sức sống hàng Việt". (Ảnh: LƯU QUYÊN)

Cụ thể, trong Chương trình "Sức sống hàng Việt" tổ chức đầu tháng 8 vừa qua, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã giúp Hợp tác xã Dịch vụ và Sản xuất nông nghiệp Đồng Mỏ (Lạng Sơn) tiêu thụ hơn 1,2 tấn na Chi Lăng chỉ trong 3 ngày thông qua kết hợp bán trực tiếp và livestream. Riêng phiên phát trực tiếp ngày đầu tiên đã chốt gần 100 đơn hàng trong khoảng 30 phút.

Đại diện hợp tác xã Đồng Mỏ, ông Nguyễn Trí Tuấn cho biết, kết quả tiêu thụ vượt xa kỳ vọng, không chỉ mở rộng đầu ra mà còn góp phần quảng bá thương hiệu na Chi Lăng tới người tiêu dùng Thủ đô.

Phó Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Bùi Nguyễn Anh Tuấn cho biết, Chương trình "Sức sống hàng Việt" không chỉ hỗ trợ tiêu thụ nông sản theo mùa vụ mà còn tạo điều kiện để các hợp tác xã, doanh nghiệp và chủ thể OCOP giới thiệu vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất đến người tiêu dùng.

Thực tiễn cho thấy, khi chính sách đóng vai trò kiến tạo, doanh nghiệp chủ động đổi mới và công nghệ trở thành cầu nối giữa sản xuất với tiêu dùng, thị trường bán lẻ sẽ không chỉ mở rộng sức mua trong nước mà còn tạo nền tảng để hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đây cũng là tiền đề quan trọng để xây dựng một thị trường bán lẻ hiện đại, hiệu quả và bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng nhanh trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.