Thương mại toàn cầu tăng trưởng năm 2026 nhờ động lực từ AI và giá năng lượng
Kim ngạch xuất khẩu tại các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc và Đài Loan tăng mạnh trong quý II/2026, tuy nhiên giá trị hàng hóa thực tế đóng vai trò lớn hơn khối lượng.
Bất chấp các rào cản thuế quan và biến động địa chính trị, hoạt động thương mại quốc tế trong nửa đầu năm 2026 đang ghi nhận đà tăng trưởng vượt dự báo. Tuy nhiên, các báo cáo phân tích chỉ ra rằng sự khởi sắc này chủ yếu đến từ sự leo thang của giá hàng hóa và sự bùng nổ của chuỗi cung ứng trí tuệ nhân tạo (AI), thay vì sự gia tăng thực chất về khối lượng hàng hóa lưu thông.
Giá năng lượng thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu tại Bắc Mỹ
Tại Mỹ, kim ngạch xuất khẩu trong tháng 4/2026 đã xác lập kỷ lục mới với 327 tỷ USD. Sự tăng trưởng diễn ra trên diện rộng, góp phần thu hẹp thâm hụt thương mại hàng hóa xuống mức thấp nhất kể từ năm 2020. Điều này được dự báo sẽ đóng góp tích cực vào tăng trưởng GDP quý II/2026 của quốc gia này.
Tuy nhiên, phân tích từ Reuters cho thấy kết quả này phần lớn phản ánh giá dầu và các sản phẩm năng lượng tăng cao sau những biến động tại khu vực Trung Đông. Khối lượng hàng hóa thực tế không tăng tương ứng, gây ra những hoài nghi về tính bền vững của đà tăng trưởng thương mại trong những tháng tới.

Trong khi đó, Canada ghi nhận khối lượng xuất khẩu thực tế trở lại mức trước thời điểm bầu cử Tổng thống Mỹ tháng 11/2024. Theo ngân hàng CIBC, doanh số xuất khẩu tháng 4/2026 chỉ thấp hơn mức đỉnh tháng 2/2025, giai đoạn các doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng nhằm tránh các quy định thuế mới.
AI trở thành động lực tăng trưởng tại khu vực châu Á
Tại khu vực châu Á, làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đang bù đắp cho sự suy yếu của các ngành sản xuất truyền thống. Trung Quốc, nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất thế giới, ghi nhận kim ngạch xuất khẩu tháng 5/2026 tăng 19,4% so với cùng kỳ năm trước.
Dữ liệu từ Pantheon Macroeconomics cho thấy các sản phẩm công nghệ cao đóng góp tới 12 điểm phần trăm vào mức tăng chung của Trung Quốc. Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu mạch tích hợp tăng hơn gấp đôi, trong khi khối lượng chỉ tăng 2%, minh chứng cho việc giá bán chip tiên tiến đang duy trì ở mức cao trên thị trường quốc tế.
Đài Loan cũng ghi nhận mức xuất khẩu kỷ lục trong tháng 5/2026 với 78,5 tỷ USD, tăng gần 52% so với cùng kỳ năm ngoái. Với vai trò là trung tâm sản xuất chip cho các tập đoàn lớn như Nvidia và Apple, xuất khẩu của Đài Loan hưởng lợi trực tiếp từ cơn sốt trung tâm dữ liệu và thiết bị công nghệ cao trên toàn cầu.
Rủi ro tiềm ẩn đối với dòng chảy thương mại toàn cầu
Dù cho thấy khả năng chống chịu tốt, thương mại toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều rủi ro ngắn hạn. Chi phí điện toán AI tăng cao và xu hướng nội địa hóa chuỗi cung ứng vì mục đích an ninh quốc gia là những thách thức lớn mà các nhà hoạch định chính sách đang theo dõi sát sao.
Theo ước tính từ Goldman Sachs Global Institute, tổng vốn đầu tư liên quan đến AI có thể đạt 7.600 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2031. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp duy trì đà tăng trưởng thương mại thế giới, bất chấp xu hướng bảo hộ và các chính sách thuế quan đang gia tăng tại nhiều khu vực.











