Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra sơ bộ các báo cáo về kinh tế - xã hội

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp. Tham dự phiên họp có Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; đại diện lãnh đạo Tổng Kiểm toán Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Công thương, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam…

Nhiều chỉ tiêu có sự thay đổi tích cực hơn

Báo cáo tóm tắt đánh giá tình hình, kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quang Phương cho biết, trên cơ sở cập nhật lại thông tin, số liệu đánh giá về tình hình kinh tế - xã hội năm 2025, chúng ta vẫn hoàn thành toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu, thậm chí nhiều chỉ tiêu có sự thay đổi tích cực hơn. Theo đó, tốc độ tăng GDP đạt 8,02% (đã báo cáo ước đạt 8%), thuộc nhóm tăng trưởng cao nhất trong khu vực, thế giới; lạm phát bình quân đạt 3,31% (đã báo cáo ước đạt 4%).

Mặt khác, theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, tổng kim ngạch, xuất nhập khẩu đạt kỷ lục 930 tỷ USD (đã báo cáo đạt trên 850 tỷ USD); GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD (đã báo cáo khoảng 5.000 USD), gấp 1,4 lần năm 2020, vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao; thu ngân sách nhà nước (NSNN) đạt 2,65 triệu tỷ đồng, vượt 34,74% dự toán, tăng 30,3% so với năm 2024 (đã báo cáo là thu NSNN đạt khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, tăng 17% so với thực hiện năm 2024, tăng 21,5% so với dự toán)…

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu

Bước vào giai đoạn 2026-2030, tình hình thế giới tiếp tục biến động rất nhanh, mạnh, khó lường… ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở phân tích, đánh giá toàn diện những thuận lợi, khó khăn và với quyết tâm cao, căn cứ ý kiến của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ đề xuất 5 quan điểm chỉ đạo, điều hành, mục tiêu tổng quát và 30 chỉ tiêu chủ yếu giai đoạn 2026-2030 và 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu.

"Trong tổ chức thực hiện, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan theo dõi sát diễn biến tình hình, điều hành chủ động, linh hoạt, thích ứng với tình hình mới; tăng cường phân tích, dự báo, đánh giá tác động đến các động lực tăng trưởng; xây dựng các kịch bản, phương án ứng phó với các “cú sốc” từ bên ngoài, giải pháp bảo đảm thực hiện mục tiêu đề ra", Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, Chính phủ đề xuất mục tiêu tổng quát là phát triển nhanh, bền vững, phấn đấu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đồng thời, đưa ra 30 chỉ tiêu chủ yếu gồm: tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt trên 10%/năm; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD; tỷ trọng kinh tế số đạt 30% GDP và tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%; phấn đấu đưa môi trường kinh doanh Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới vào năm 2028…

Bảo đảm tăng trưởng thực chất, nâng cao chất lượng đời sống người dân

Các đại biểu cơ bản tán thành với báo cáo của Chính phủ, ghi nhận nỗ lực lớn của Chính phủ trong điều hành kinh tế - xã hội để hoàn thành các mục tiêu đặt ra cho năm 2025, cũng như giai đoạn 5 năm 2021 - 2025, dù tình hình thế giới và trong nước có nhiều khó khăn, thách thức. Đặc biệt là đã hoàn thành mục tiêu giữ ổn định kinh tế vĩ mô, phục hồi tăng trưởng và đưa tốc độ tăng trưởng ngày càng cao hơn trong 5 năm vừa qua.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn phát biểu

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề nghị, Chính phủ đánh giá toàn diện và sâu sắc về rủi ro tài khóa tiềm ẩn, chất lượng tăng trưởng, những bất cập trong biến động của một số thị trường… qua đó tiếp tục bổ sung, hoàn thiện và nâng cao chất lượng báo cáo, phục vụ cho các đại biểu Quốc hội nghiên cứu đóng góp và quyết định trong Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới, một số ý kiến cho rằng, cần đạt mức đầu tư khoảng 40% GDP như xác định trong báo cáo của Chính phủ. Tuy nhiên, để bảo đảm vừa tăng đầu tư, vừa kiểm soát lạm phát và nợ công, yêu cầu cấp thiết là nâng cao hiệu quả đầu tư, đặc biệt là đầu tư công, tránh tình trạng dàn trải, lãng phí. Do vậy, cần tính toán toàn diện ngay từ khâu xây dựng kế hoạch đầu tư, xác định rõ lĩnh vực, công trình có khả năng phát huy hiệu quả, tránh đầu tư vào các dự án gây phát sinh chi phí duy trì nhưng không tạo ra giá trị tương xứng, dẫn đến lãng phí nguồn lực xã hội.

Bên cạnh đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng, việc triển khai các giải pháp tăng năng suất lao động và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ cần được quan tâm thực hiện. Bởi, mục tiêu tăng năng suất lao động 8,5% là thách thức lớn nhưng có cơ sở thực hiện thông qua thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số, gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Một số ý kiến cũng lưu ý việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội cần bảo đảm chất lượng.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu kết luận

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị các cơ quan liên quan chủ động cập nhật, hoàn thiện nội dung bảo đảm tính thống nhất trong toàn bộ quá trình xây dựng báo cáo và thẩm tra.

Về mục tiêu tổng quát cho giai đoạn 5 năm 2026 - 2030, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh, cần quán triệt “bốn nguyên tắc” cốt lõi, bảo đảm phát triển thực chất, bền vững, tạo giá trị dài hạn, tránh cách hiểu máy móc theo chỉ tiêu số học. “Quan trọng là chất lượng tăng trưởng và năng lực chống chịu của nền kinh tế”, Chủ nhiệm Ủy ban Phan Văn Mãi nhấn mạnh.

Về các giải pháp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nhấn mạnh một số định hướng lớn như: bảo đảm sự đồng bộ giữa thúc đẩy tăng trưởng với nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và kiểm soát rủi ro, nhất là rủi ro chiến lược; hoàn thiện Chiến lược pháp luật Việt Nam, hướng tới mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Toàn cảnh cuộc họp

Đồng thời, cần xây dựng chiến lược huy động và phân bổ nguồn lực đầu tư phát triển, xác định rõ cơ cấu nguồn vốn, gắn với cơ chế điều tiết phù hợp. Triển khai các chiến lược bảo đảm nền kinh tế độc lập, tự chủ, thông qua phát triển doanh nghiệp, khoa học công nghệ, sản xuất trong nước và dự trữ quốc gia. Nâng cao năng lực điều hành và tổ chức thực thi, coi đây là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của chính sách.

Tại phiên họp, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng thẩm tra sơ bộ Báo cáo về công tác tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025.

Thanh Hải; Ảnh: Hồ Long