Tỉ phú Elon Musk gộp SpaceX và xAI để xây dựng hạ tầng AI ngoài Trái đất

Tên lửa SpaceX Falcon Heavy mang theo vệ tinh thời tiết NOAA cất cánh từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida vào tháng 6.2024. Ảnh: Getty Images

Tỉ phú Elon Musk đã sáp nhập công ty hàng không vũ trụ SpaceX với công ty trí tuệ nhân tạo xAI, trong một thương vụ củng cố sâu hơn hệ sinh thái công nghệ do ông kiểm soát, khi SpaceX chuẩn bị kế hoạch niêm yết cổ phiếu ra công chúng vào cuối năm nay với mức định giá có thể vượt 1.000 tỉ USD.

Hai công ty công bố thỏa thuận hôm 2.2 trong tuyên bố đăng trên trang web của SpaceX, cho biết việc sáp nhập sẽ tạo ra “một động lực đổi mới tích hợp theo chiều dọc đầy tham vọng nhất trên (và ngoài) Trái đất”, kết nối trí tuệ nhân tạo, tên lửa, internet dựa trên không gian, liên lạc trực tiếp với thiết bị di động và các nền tảng thông tin thời gian thực.

Theo thỏa thuận, SpaceX sẽ sở hữu các tài sản cốt lõi của xAI, bao gồm chatbot Grok và nền tảng mạng xã hội X.

Thương vụ diễn ra trong bối cảnh tỉ phú Musk đang theo đuổi kế hoạch đầy tham vọng nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu và vệ tinh năng lượng mặt trời trong không gian để cung cấp năng lượng cho trí tuệ nhân tạo – một dự án có quy mô lớn và chi phí khổng lồ.

Trong thông báo, SpaceX nhấn mạnh rằng nhu cầu điện năng và làm mát ngày càng tăng của các mô hình AI đang vượt quá khả năng đáp ứng của các trung tâm dữ liệu mặt đất.

“Ngay cả trong ngắn hạn, nhu cầu điện toàn cầu cho AI cũng không thể được đáp ứng chỉ bằng các giải pháp trên mặt đất mà không gây áp lực lớn lên cộng đồng và môi trường. Về lâu dài, triển khai AI trong không gian là con đường duy nhất để mở rộng quy mô,” tuyên bố nêu rõ.

Trong những tháng gần đây, tỉ phú Musk ngày càng siết chặt sự liên kết giữa các doanh nghiệp của mình thông qua các thương vụ mua bán và sáp nhập.

Đầu năm 2025, xAI đã mua lại nền tảng X trong một giao dịch hoàn toàn bằng cổ phiếu. Tháng trước, Tesla cũng tiết lộ kế hoạch đầu tư 2 tỉ USD vào xAI.

Cả SpaceX và xAI đều đạt mức định giá tăng vọt trong năm qua. SpaceX hiện là một trong những công ty tư nhân giá trị nhất thế giới và giữ vai trò thống trị trong lĩnh vực phóng vệ tinh. Công ty này đã thông báo với nhà đầu tư vào tháng 12 rằng giá trị công ty có thể đạt khoảng 800 tỉ USD.

Trong khi đó, xAI, dù đối mặt với nhiều tranh cãi xoay quanh công cụ Grok, vẫn thu hút dòng vốn lớn trong làn sóng bùng nổ AI. Tháng trước, công ty cho biết đã huy động 20 tỉ USD trong vòng gọi vốn Series E, đưa mức định giá lên khoảng 230 tỉ USD.

Những đồn đoán về thương vụ sáp nhập đã xuất hiện trong nhiều ngày trước đó và được Reuters đưa tin đầu tiên. Musk sau đó dường như xác nhận thông tin một cách gián tiếp khi trả lời ngắn gọn “có” dưới một bài đăng trên X đề cập đến các báo cáo về thương vụ.

Giới phân tích cho rằng việc sáp nhập không chỉ củng cố tham vọng AI của Musk mà còn đặt SpaceX vào vị thế trung tâm trong chiến lược dài hạn kết hợp không gian, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, một hướng đi có thể định hình lại cách thức phát triển hạ tầng AI trong tương lai.

ĐỨC AN