Tiêm kích thế hệ 6 Trung Quốc đạt bước tiến chưa từng có

Hình ảnh thử nghiệm mới cho thấy tiêm kích không đuôi của Trung Quốc thực hiện thành công động tác cơ động từng được xem là rất khó.

Tiêm kích không đuôi

Đoạn video mới xuất hiện về mẫu tiêm kích thế hệ 6 do Tập đoàn Máy bay Thành Đô phát triển đang thu hút sự chú ý lớn của giới quân sự. Lần đầu tiên, nguyên mẫu ba động cơ này được ghi nhận thực hiện động tác ngoặt gấp kết hợp lấy độ cao, một bài kiểm tra vốn được xem là rất khó đối với các máy bay chiến đấu không sử dụng cánh đuôi ngang.

Theo các nguồn tin công khai, hiện có ít nhất bốn nguyên mẫu của dòng máy bay này đã được chế tạo. Đây cũng là mẫu tiêm kích thế hệ 6 đầu tiên trên thế giới xuất hiện công khai trong quá trình bay thử, khi được ghi hình lần đầu vào ngày 26/12/2024.

Điểm đáng chú ý nằm ở cấu hình “không đuôi”. Khác với các tiêm kích truyền thống, thiết kế này loại bỏ hoàn toàn cánh đuôi ngang - bộ phận vốn đóng vai trò quan trọng trong việc điều khiển góc ngóc, giữ ổn định và tạo khả năng đổi hướng nhanh của máy bay.

Chính vì vậy, nhiều chuyên gia từng đặt câu hỏi liệu một máy bay không đuôi có thể đạt được khả năng cơ động tương đương các tiêm kích hiện đại hay không.

Trình diễn khả năng cơ động của máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu của Trung Quốc (từ phải sang trái). Ảnh Military Watch

Trình diễn khả năng cơ động của máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu của Trung Quốc (từ phải sang trái). Ảnh Military Watch

Bài toán khó nhất của tiêm kích thế hệ 6

Việc loại bỏ cánh đuôi mang lại lợi ích rất lớn về khả năng tàng hình nhưng đồng thời tạo ra hàng loạt thách thức kỹ thuật. Ở các tiêm kích thế hệ năm, cánh đuôi ngang tạo mô-men điều khiển lớn, giúp máy bay thay đổi góc ngóc nhanh, đặc biệt trong các pha cơ động gắt ở tốc độ thấp hoặc góc tấn lớn.

Khi bỏ đi bộ phận này, toàn bộ nhiệm vụ điều khiển phải được đảm nhiệm bởi các bề mặt điều khiển tích hợp trên cánh, cùng hệ thống điều khiển bay số có độ chính xác rất cao.

Điều đó đòi hỏi phần mềm điều khiển phải xử lý liên tục lượng dữ liệu khổng lồ và đưa ra lệnh điều khiển gần như tức thời để duy trì trạng thái ổn định của máy bay.

Video thử nghiệm mới cho thấy nguyên mẫu của Chengdu có thể thực hiện các động tác chuyển hướng với góc ngóc lớn mà vẫn giữ được trạng thái ổn định. Dù chỉ phản ánh một phần quá trình thử nghiệm và chưa thể đánh giá đầy đủ khả năng cơ động trong toàn bộ dải tốc độ bay, hình ảnh này được xem là dấu hiệu cho thấy chương trình đã vượt qua một cột mốc kỹ thuật quan trọng.

Bên cạnh mẫu máy bay của Chengdu, Trung Quốc còn được cho là đang phát triển thêm một nguyên mẫu tiêm kích thế hệ 6 khác do Tập đoàn Máy bay Thẩm Dương chế tạo. Cả hai đều áp dụng cấu hình không đuôi nhằm tối ưu hóa khả năng tàng hình.

Thế mạnh từ kinh nghiệm phát triển J-20

Giới quan sát nhận định những kinh nghiệm tích lũy trong quá trình phát triển tiêm kích J-20, có thể đã giúp ngành hàng không Trung Quốc giải quyết nhiều bài toán khí động học phức tạp.

Không giống phần lớn tiêm kích tàng hình phương Tây, J-20 sử dụng thiết kế cánh tam giác kết hợp cánh mũi. Theo nhiều nghiên cứu công khai, cấu hình này giúp tăng đáng kể lực nâng ở tốc độ siêu âm, cải thiện khả năng kiểm soát góc tấn và hiệu suất cơ động.

Việc ứng dụng các thuật toán điều khiển bay tiên tiến trên J-20 được cho là tạo nền tảng để Trung Quốc tiếp tục phát triển các thiết kế phức tạp hơn, trong đó có những máy bay hoàn toàn không sử dụng cánh đuôi ngang.

Lợi ích lớn nhất của cấu hình không đuôi là giảm diện tích phản xạ radar. Khi loại bỏ các bề mặt giao nhau giữa thân và cánh đuôi, máy bay có hình dáng liền mạch hơn, giúp phân tán sóng radar hiệu quả và giảm đáng kể tín hiệu phản xạ.

Đây là lý do nhiều chương trình tiêm kích thế hệ 6 trên thế giới đều được cho là hướng tới thiết kế không đuôi.

Nguyên mẫu bay thử nghiệm máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu Thẩm Dương. Ảnh Military Watch

Nguyên mẫu bay thử nghiệm máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu Thẩm Dương. Ảnh Military Watch

Cuộc đua thế hệ 6 bước sang giai đoạn mới

Nếu các kết quả thử nghiệm tiếp tục được xác nhận, Trung Quốc sẽ tiến thêm một bước trong cuộc đua phát triển tiêm kích thế hệ 6.

Tuy nhiên, khả năng cơ động chỉ là một trong nhiều tiêu chí quyết định thành công của dòng máy bay mới. Động cơ thế hệ mới, khả năng siêu hành trình, mức độ tàng hình, cảm biến hợp nhất, trí tuệ nhân tạo, tác chiến theo biên đội không người lái và độ tin cậy trong khai thác thực tế vẫn là những thách thức rất lớn đối với bất kỳ chương trình nào.

Hiện nay, ngoài Trung Quốc, Mỹ cũng đang phát triển các chương trình tiêm kích thế hệ 6 như F-47 của Không quân Mỹ và F/A-XX dành cho Hải quân Mỹ. Tuy nhiên, cả hai vẫn chưa công bố nguyên mẫu bay thử.

Điều đó khiến Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới công khai các nguyên mẫu tiêm kích không đuôi đang trong giai đoạn thử nghiệm. Dù vậy, hiệu suất thực tế của những máy bay này chỉ có thể được kiểm chứng sau quá trình thử nghiệm kéo dài và khi chúng chính thức được đưa vào trang bị trong tương lai.

Lê Hưng

Nguồn VTC: https://vtcnews.vn/tiem-kich-the-he-6-trung-quoc-dat-buoc-tien-chua-tung-co-ar1026383.html