Tiếp sức sản xuất

Các chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025 (chương trình xây dựng nông thôn mới - NTM; chương trình giảm nghèo bền vững; chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi - DTTS&MN) đặt ra nhiều mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể. Trong đó, nội dung quan trọng là hỗ trợ phát triển sản xuất.

Chủ động triển khai

Cụ thể, đối với chương trình xây dựng NTM, việc hỗ trợ sản xuất được quy định cụ thể tại nội dung thành phần số 3 (tiếp tục thực hiện có hiệu quả cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn…). Nội dung hỗ trợ sản xuất của chương trình giảm nghèo bền vững được quy định cụ thể tại dự án 2 (đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo) và tiểu dự án 1 thuộc dự án 3 về hỗ trợ phát triển sản xuất và cải thiện dinh dưỡng. Nội dung hỗ trợ sản xuất của chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN được quy định cụ thể tại dự án 3 (phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp bền vững, phát huy tiềm năng, thế mạnh của các vùng miền để sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị)…

Mô hình sản xuất na theo tiêu chuẩn VietGAP của người dân xã Cai Kinh

Ông Hoàng Văn Chiều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh cho biết: Để triển khai các dự án, tiểu dự án thành phần thuộc chương trình MTQG được giao, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện. Trong đó vừa tập trung phối hợp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vừa tổ chức rà soát, đánh giá, lựa chọn các mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương để phát huy hiệu quả nguồn vốn, tạo sinh kế và tăng thu nhập cho người dân.

Tương tự, các cấp, ngành liên quan cũng đã xây dựng kế hoạch để tổ chức triển khai nội dung hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc các chương trình MTQG phù hợp với thực tiễn và đạt kết quả cao nhất.

Xã Đoàn Kết được biết đến là vùng trồng quế trọng điểm của tỉnh. Tuy nhiên, việc sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ. Trước thực tế đó, giai đoạn 2023 - 2025, từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN, cơ quan chức năng đã hỗ trợ Hợp tác xã (HTX) Nông lâm sản Tuấn Vũ và 76 hộ dân xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ quế tại xã Đoàn Kết với diện tích 90 ha. Ông Mạc Văn Mẫn, Giám đốc HTX cho biết: Từ sự hỗ trợ của Nhà nước, đơn vị đã phối hợp xây dựng được chuỗi liên kết từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm cho người dân. Khi tham gia liên kết, người dân được tập huấn và hỗ trợ phân bón… Từ đó các hộ có thêm kiến thức, nguồn lực để đầu tư chăm sóc, phát triển cây quế tốt hơn, mang lại giá trị kinh tế cao hơn.

Tương tự, từ nguồn vốn hỗ trợ sản xuất của chương trình MTQG đã giúp cho người dân xã Cai Kinh đổi mới hình thức tổ chức sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm na. Ông Phạm Văn Hòa, thôn Sơn Đông, xã Cai Kinh chia sẻ: Năm 2022, từ nguồn vốn của chương trình MTQG, gia đình tôi cùng một số hộ dân khác đã được tham gia tập huấn, hỗ trợ vật tư… để xây dựng mô hình sản xuất na theo tiêu chuẩn VietGAP. Đến nay, toàn bộ hơn 2 mẫu na của gia đình đều được sản xuất theo tiêu chuẩn này. Qua đó, năng suất, chất lượng quả được nâng lên. Trong những năm gần đây, riêng thu nhập từ na mang lại cho gia đình khoảng 250 triệu đồng/năm.

Hay như tại xã Thái Bình, xã được coi là thủ phủ của cây chè trên địa bàn tỉnh. Để thúc đẩy phát triển cây chè gắn với du lịch, năm 2025, từ nguồn vốn chương trình MTQG, UBND xã đã triển khai dự án cải tạo sửa chữa, hỗ trợ phát triển điểm du lịch đồi chè Hòa An và hồ Pắc Làng. Ông Đặng Đình Đức, Chủ tịch UBND xã Thái Bình cho biết: Việc đầu tư các hạng mục đã góp phần hoàn thiện cơ sở hạ tầng, cải thiện cảnh quan môi trường, khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp. Qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân trên địa bàn.

Kết quả tích cực

Cùng với các trường hợp kể trên, trong những năm qua, từ nguồn vốn các chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025, các cấp, ngành liên quan đã triển khai hỗ trợ xây dựng nhiều mô hình, dự án phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế tăng thu nhập cho người dân. Cụ thể, toàn tỉnh triển khai xây dựng 865 mô hình, dự án với gần 21.000 lượt hộ, 16 hợp tác xã tham gia.

Sản xuất trà túi lọc tại Hợp tác xã Chế biến nông sản Lụa Vy, xã Quan Sơn

Nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất của các chương trình MTQG đã góp phần giúp người dân có thêm sinh kế cũng như xây dựng được các mô hình phù hợp, hiệu quả, từng bước nâng cao thu nhập. Từ đó trực tiếp góp phần vào việc hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ các chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025 đã đề ra. Đến hết tháng 6/2025, toàn tỉnh có 106/175 xã đạt chuẩn NTM; 108/175 xã đạt tiêu chí thu nhập; 122/175 xã đạt tiêu chí về tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn; bình quân giai đoạn 2021 - 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm 2,71%/năm…

Ngày 31/1/2026, Bộ NN&MT đã ban hành Quyết định số 417/QĐ-BNNMT phê duyệt Chương trình MTQG xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: từ năm 2026 đến năm 2030. Trong các nội dung thành phần của chương trình, việc hỗ trợ phát triển sản xuất tiếp tục được quan tâm thực hiện, trong đó xác định trong giai đoạn tới là "phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường"...

Theo Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/1/2026 của Bộ NN&MT phê duyệt Chương trình MTQG xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030, mục tiêu của chương trình là: Xây dựng NTM hiện đại, giàu đẹp, bản sắc, bền vững, gắn với đô thị hóa và thích ứng biến đổi khí hậu. Phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS&MN. Thực hiện giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, bảo đảm bình đẳng giới và an sinh xã hội. Phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái, gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp để nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, miền, nhóm dân cư, nhất là vùng đồng bào DTTS&MN so với các vùng khác...

Trên cơ sở các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương, bộ, ngành cũng như căn cứ điều kiện, tình hình thực tiễn của địa phương, tỉnh đã có những chỉ đạo cụ thể, ban hành nghị quyết, chính sách thúc đẩy, hỗ trợ phát triển nông nghiệp gắn với thực hiện các chương trình MTQG; xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình MTQG với từng nội dung cụ thể, trong đó tiếp tục cân đối, huy động, lồng ghép các nguồn lực để hỗ trợ thúc đẩy phát triển sản xuất theo các nội dung thuộc chương trình MTQG trong giai đoạn tới.

Song song với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của tỉnh, trong thời gian chờ văn bản hướng dẫn và nguồn lực hỗ trợ sản xuất cho giai đoạn tiếp theo, các xã, phường trên địa bàn tỉnh tiếp tục tuyên truyền, vận động, hỗ trợ người dân duy trì và nhân rộng các mô hình phát triển sản xuất phù hợp, hiệu quả. Từ đó từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống của người dân trên địa bàn.