Tiếp tục phát huy tăng trưởng ổn định ngành nông nghiệp

Áp dụng giống lúa mới nâng cao hiệu suất canh tác. (Ảnh: HNV)

Dù khó khăn, ngành nông nghiệp vẫn duy trì đà tăng trưởng

Đáng chú ý, trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 11, bão, mưa lũ liên tiếp xảy ra tại các tỉnh Bắc Trung Bộ và miền trung, gây thiệt hại đối với sản xuất vụ lúa hè thu và vụ mùa ở những tỉnh này. Sản lượng lúa hè thu 2025 năm nay giảm gần 270 nghìn tấn so với vụ hè thu trước; vụ lúa mùa diện tích bị mất trắng khoảng 40 nghìn ha.

Bên cạnh đó, ngành chăn nuôi chịu tác động từ dịch bệnh tả lợn châu Phi bùng phát từ quý III trên đàn lợn các địa phương, đã làm gần 1,27 triệu con lợn bị chết, tiêu hủy (tương đương khoảng 4,8% tổng đàn). Đợt dịch này được đánh giá là lớn chỉ sau đợt dịch 2019. Cùng với đó, mưa lũ lớn tại miền bắc và các tỉnh miền trung đã làm chết, cuốn trôi khoảng 123 nghìn con gia súc và 7,4 triệu con gia cầm.

Tuy nhiên, dù gặp nhiều khó khăn, sản xuất nông, lâm, thủy sản năm 2025 vẫn đạt được những kết quả tích cực, góp phần ổn định đời sống người dân và đáp ứng tốt nguồn nguyên liệu cho chế biến và xuất khẩu.

Ứng dụng công nghệ, dây chuyển sản xuất trong nông nghiệp được gia tăng.

Tăng trưởng toàn ngành nông, lâm, thủy sản cả năm 2025 ước đạt 3,78%, mức tăng trưởng cao thứ 2 kể từ năm 2019 đến nay, chỉ sau năm 2023 tăng 3,93%.

Sáu nguyên nhân tạo nên tăng trưởng ngành nông nghiệp

Lý giải nguyên nhân kết quả tăng trưởng trên, đại diện Ban Thống kê nông, lâm nghiệp và thủy sản, Cục Thống kê nhận định, đó là nhờ tổng hợp của nhiều yếu tố.

Thứ nhất, nhờ sự vào cuộc tích cực, kịp thời, quyết liệt của các cấp, các ngành trong việc ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, đã hạn chế thiệt hại và tác động tiêu cực của bão, lũ đến sản xuất nông nghiệp.

Một xưởng gia công gừng nguyên liệu, chuẩn bị cho khâu chế biến tinh.

Thứ hai, nhờ đóng góp của ngành trồng trọt. Theo phân tích của Ban Thống kê nông, lâm nghiệp và thủy sản, sản lượng lúa cả năm đạt 43,54 triệu tấn, tăng 88,6 nghìn tấn so với năm 2024 (mức sản lượng đạt cao nhất trong vòng 4 năm qua), đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, đồng thời bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia. Trong đó, vùng trọng điểm lúa Đồng bằng sông Cửu Long (khu vực ít chịu ảnh hưởng của bão lũ) sản lượng đạt khá, tăng gần 120 nghìn tấn so với năm 2024.

Trong đó, cây hằng năm mặc dù chịu tác động của mưa bão, nhất là khu vực Bắc Trung Bộ và miền trung bị ảnh hưởng nhiều, song khu vực này chỉ chiếm khoảng 14% giá trị cây hằng năm cả nước nên thiệt hại do bão lũ ảnh hưởng đến cả nước không nhiều, chỉ khoảng 0,2% giá trị cây hằng năm cả nước 6 tháng cuối năm. Các địa phương bị thiệt hại cũng đã kịp thời khắc phục, đẩy mạnh trồng bổ sung cây ngắn ngày trong những tháng cuối năm, bảo đảm nguồn cung thực phẩm và tạo thu nhập cho người nông dân.

Bên cạnh đó, cây lâu năm tăng trưởng tốt, nhất là các sản phẩm cây ăn quả có thế mạnh xuất khẩu như: Sầu riêng sản lượng tăng 18,8%; chuối tăng 5,3%; mít tăng 13,7%. Các cây công nghiệp lâu năm cũng ghi nhận mức tăng khá, như hồ tiêu tăng 4,8%; cà-phê tăng 5%; dừa tăng 4,1%. Tính chung giá trị sản phẩm cây lâu năm tăng 5,54% so với năm 2024.

Ngoài ra, mức tăng của ngành trồng trọt năm 2025 cũng được hỗ trợ bởi nền so sánh thấp của cuối năm 2024, khi ngành trồng trọt chịu ảnh hưởng nặng nề của bão YAGI.

Thứ ba, ngành chăn nuôi, mặc dù từ quý III chịu nhiều thiệt hại do dịch bệnh và thiên tai (làm giảm khoảng 3% sản lượng lợn xuất chuồng trong 6 tháng cuối năm, ảnh hưởng giảm 0,8% giá trị ngành chăn nuôi cả năm). Tuy nhiên, nhờ 6 tháng đầu năm 2025, sản lượng lợn vẫn tăng khá cao (khoảng 6%) do giá ở mức cao, người nuôi đầu tư mở rộng sản xuất, vì vậy tính chung cả năm, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng vẫn tăng 3,9% so với năm 2024.

Sản lượng thịt gia cầm hơi tăng 5,9%; sau mưa bão, người dân đã nhanh chóng khôi phục đàn. Sản lượng trứng gia cầm tăng 5,3% và sữa bò tươi tăng 5,5%, cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước.

Thứ tư, ngành lâm nghiệp năm 2025 tăng 5,70%, trong đó sản lượng gỗ khai thác tăng 6,9% nhờ xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khá; diện tích rừng trồng tăng 6,4%.

Ngành thủy sản tiếp tục là động lực tăng trưởng của khu vực nông, lâm thủy sản.

Thứ năm, ngành thủy sản tiếp tục là động lực tăng trưởng của khu vực nông, lâm thủy sản, với tốc độ tăng duy trì hơn 4% qua các quý. Động lực chủ yếu đến từ lĩnh vực nuôi trồng với sản lượng cả năm tăng 5,1% (trong khi khai thác thủy sản bị ảnh hưởng bởi thời tiết, sản lượng khai thác giảm 0,2%).

Trong nuôi trồng, sản lượng cá tra tăng 5%; tôm thẻ chân trắng tăng 6,9% nhờ nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu thuận lợi ngay từ đầu năm. Bên cạnh đó, hiện nay nuôi cá rô phi đang có xu hướng mở rộng tại một số địa phương phía Bắc như Hải Phòng, Hà Nội, Phú Thọ, Lào Cai.

Thứ sáu, giá sản phẩm nông lâm thủy sản tăng, thị trường tiêu thụ tiếp tục được mở rộng, cả về ngành hàng và chủng loại sản phẩm, tạo động lực thúc đẩy sản xuất. Giá xuất khẩu phần lớn sản phẩm nông sản, thực phẩm tăng so với năm trước, trong đó giá hạt tiêu, cà-phê, rau quả tăng mạnh. Đến nay, Việt Nam đã ký nghị định thư xuất khẩu chính ngạch 18 sản phẩm nông sản sang Trung Quốc, riêng năm 2025 ký thêm nghị định thư đối với các loại quả là ớt, chanh leo và mít. Nhiều mặt hàng nông sản đạt kim ngạch xuất khẩu lớn và tăng mạnh so với năm 2024, như: thủy sản đạt 11,32 tỷ USD, tăng 12,7%; cà-phê đạt 8,57 tỷ USD, tăng 52,5%; rau quả đạt 8,56 tỷ USD, tăng 19,8%; hạt điều đạt 5,19 tỷ USD, tăng 19,6%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 17,32 tỷ USD, tăng 6,4%.

Đáng chú ý là năm 2025, có một số địa phương quy mô sản xuất nông, lâm, thủy sản lớn đã ghi nhận mức tăng trưởng khá cao, góp phần quan trọng vào kết quả chung như: Sơn La tăng 6,76%; Lào Cai tăng 5,35%; Cà Mau tăng 5,23%; Lâm Đồng tăng 5,10%; Lạng Sơn tăng 5,07%; Đồng Tháp tăng 5,01%; Đắk Lắk tăng 4,53%; Tây Ninh tăng 4,24%.

LÊ ANH